Studio Irene in Bussum

De plek waar het op 2 oktober 1951 allemaal begon: de eerste landelijke tv-uitzending vanuit het befaamde witte kerkje dat de geschiedenis is ingegaan als de eerste officiële Nederlandse tv-studio. Op de plaats waar het gebouw heeft gestaan op de hoek Kapelstraat, Kerkstraat en Schoolstraat is een plaquette te vinden die herinnert aan de oertijd van de tv in Bussum.

Afbraak Studio Irene.

Afbraak Studio Irene.Afbraak Studio Irene.

De Irene-studio dankt de naam aan textielhandel ‘Irene’ die ooit in het voormalige kerkje was gevestigd. Voordat Philips het witte gebouw betrok had het vele bewoners. Oorspronkelijk was het gebouwd (1830) als Hervormde Kerk.
Tussen 1914 en 1951 was het een Protestants Militair Tehuis, daarna woonde hier een glazenier die er zijn gebrandschilderde ramen exposeerde. Om vervolgens te worden gekocht door de textielhandel.

Studio Irene anno 1951.

Studio Irene anno 1951.Studio Irene anno 1951.

Televisiestudio

Philips, dat al voor de Tweede Wereldoorlog was begonnen met tv-experimenten, wilde een studio op een centrale locatie in het land. Er werd overal gezocht, en na een tip werd tenslotte het gebouw Irene in Bussum geschikt bevonden. De afgeknotte toren werd verhoogd tot 20 meter hoogte voor de straalzenders. Verder kwam er een studioruimte, een centrale controlekamer voor de beeldapparatuur, een regiekamer, een filmcabine en een onderhoudswerkplaats. Toen kon het avontuur beginnen. Op het moment van de eerste uitzending in 1951 stonden er ongeveer 500 tv-toestellen in het land. Philips leende met een joyeus gebaar de Irene-studio uit aan de diverse omroepen (AVRO, VARA, NCRV, KRO en enige maanden later ook de VPRO), uiteindelijk allemaal onder gezag van de net opgerichte NTS. Al het personeel werd door Philips opgeleid (Erik de Vries). Eind 1953 nam de NTS het gebouw en de technische apparatuur over om zelfstandig de televisieuitzendingen te verzorgen.

Kerkstraat, bord ‘Stilte TV Studio’ anno 1960.

Kerkstraat, bord 'Stilte TV Studio' anno 1960.Kerkstraat, bord ‘Stilte TV Studio’ anno 1960.

Eerste tv-uitzendingen

Daarbij ging het in de loop der jaren om onder andere toneelstukken, kinderprogramma’s, actualiteitenrubrieken als Brandpunt, Achter het Nieuws en Televizier, filmbesprekingen, documentaires als De Bezetting, politieke en literaire programma’s, sportprogramma’s, en natuurlijk de dagsluiting. In de eerste jaren werd alles live uitgezonden, want goede opnameapparatuur was er nog niet. Per 2 oktober 1967 werd Irene als televisiestudio gesloten, en Bussum verloor daarmee een van haar (ook internationaal) spraakmakende gebouwtjes. De NTS gebruikte Irene daarna voornamelijk voor test- en ontwikkeldoeleinden. Onder andere werd er Teletekst geboren (1980). In september 1983 werd Irene door de NOS gesloten en afgestoten. Ondanks diverse pogingen om het historische pand te behouden werd het in 1992 gesloopt.

Dit is een routepunt van de wandelroute 60 Jaar TV in Bussum die in 2011/2012 is gemaakt door de Historische Kring Bussum.

Meer weten over de geschiedenis van de Nederlandse televisie: Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Publicatiedatum: 30/09/2011