Binnenkijker: stolpboerderij Weltevreden in Volendam

Voor de serie ‘Binnenkijker’ van Boerderijenstichting Noord-Holland gaat agrarisch erfgoed specialist Anna Groentjes op bezoek bij bijzondere stolpboerderijen. Trotse eigenaren vertellen haar alles over de geschiedenis en het interieur van de stolp. De interieurs verschillen nog meer van elkaar dan de buitenkanten. Bij woonboerderijen zien we de zoektocht naar het toepassen van nieuwe functies, op basis van de oorspronkelijke indeling. Deze keer reist Anna af naar stolpboerderij Weltevreden langs het Edammerpad in Volendam.

← Vorig verhaal

5 min

De boerderij waar we vandaag op bezoek gaan ligt in het gebied van de Meerboeren, een al in 1357 afgedijkt en in 1631 drooggemalen gebied aan de monding van de veenrivier IJ, ook wel Ye, Ie of Ee genoemd. Deze rivier is naamgever van verschillende plaatsen in de omgeving: Edam (IJe en dam), Middelie (midden Ye) en Volendam, genoemd naar de dichtgeslibde riviermonding oftewel het ‘volle land’. Tussen de voormalige Zuiderzee inhammen was het hard werken voor de twee watermolens om de grond droog te houden. Regelmatig liepen de nieuwe gronden door stormen of dijklekkage onder water. Door de natte grond was deze eigenlijk alleen geschikt voor veehouderij en het was een zwaar bestaan voor de Meerboeren.

Een bijzondere ligging. Foto: Anna Groentjes, 2026.

Polder in de verkoop

Zelfs voor de eigenaren van het gebied was het niet eenvoudig. De gemeente moest in 1817 door financiële krapte de polder verkopen aan Jan Karper uit Middelie en later was Stichting Spinfabriek van Wallendal verpachter. Tot ver in de twintigste eeuw bleef de Spinstichting de gronden aan het Edammerpad beheren totdat deze vanwege stadsuitbreiding en ruilverkaveling deels werden verkocht. De boerderij uit 1870 kwam in particulier bezit, terwijl de omliggende landerijen uiteindelijk plaatsmaakten voor de nieuwe wijken Rozettenbuurt en Planetenbuurt.

De stolpboerderij aan de Edammerpad te Volendam. Foto: Anna Groentjes, 2026.

stolpboerderij aan Edammerpad te Volendam

Foto: Anna Groentjes, 2026.

Kleurrijke bloemenpracht

Als we op deze zinderend hete dag Noord-Volendam inrijden, is een tweede blik op de kaart wel nodig. Zijn we echt op de juiste plek? Maar vlak voor de derde rotonde doemt plotseling aan de linkerzijde een ruim erf met een naastgelegen boomgaard op. De schaapjes die loom onder de bomen liggen, lijken ons vriendelijk toe te knipogen. Tot niet heel lang geleden stonden er nog koeien op de regel bij de familie Beets. In de achtergelegen schuur stonden de melkinstallatie en het jongvee. Achter de dors van de stolp pachtte de vader van de heer Beets maar liefst 18 hectare grond. Tegenwoordig is een groot deel van die landerijen opgegaan in de omliggende woonwijk. Door de ligging aan het park en de speeltuin oogt het erf echter nog altijd ruim en open. “Er zijn heel wat huwelijksfoto’s gemaakt met de stolp op de achtergrond”, vertelt mevrouw Beets glimlachend. De kleurrijke bloemenpracht in de voortuin zal daar ongetwijfeld aan hebben bijgedragen.

De huiskamer. Foto: Anna Groentjes, 2026.

Detail van de keuken. Foto: Anna Groentjes, 2026.

Wonen in de stolp

Binnen is de Noord Hollandse stolpboerderij aangepast aan de woonwensen van het gezin Beets. Met drie kinderen was het belangrijk dat ook de bovenverdieping voldoende licht kreeg. De tweede dakkapel in het ene zijdakvlak en de dakramen in het andere zorgen voor een prettige sfeer. De brede hal versterkt het ruimtelijke gevoel. Toch klimmen we eerst naar boven in de voormalige stal om de indrukwekkende nokconstructie te bewonderen. De staanders van het vierkant torenen fier omhoog. Aan de voorzijde is goed zichtbaar hoe de woning in de stolp is ingebouwd.

Detail van de nokconstructie. Foto: Anna Groentjes, 2026.

Het dak. Foto: Anna Groentjes, 2026.

Een bijzonder weefgetouw

In een hoek staat de boterkarn als tastbare herinnering aan het voormalige melkveebedrijf. Beneden is de lange regel nog volledig intact. Zelfs de matten liggen nog op hun oorspronkelijke plek. Gezien het seizoen zou het bijna een zomerstal kunnen zijn. Overal staan zorgvuldig uitgestalde spullen en planten. Centraal staat het weefgetouw van mevrouw Beets. Trots toont zij een fraaie foto van zichzelf terwijl ze aan het weven is. Niet alleen de oude stal is bijzonder fotogeniek. Ook het gedeelte dat tot bijkeuken is verbouwd mag er zijn. Eigenlijk is ieder hoekje van de boerderij een lust voor het oog. Na meer dan zestig jaar bewoning gaat achter vrijwel iedere plek een verhaal of anekdote schuil.

Planten in de lange regel. Foto: Anna Groentjes, 2026.

Een spinnewiel. Foto: Anna Groentjes, 2026.

Groene vingers

De groene vingers van de bewoners zijn overal zichtbaar. Binnen zorgen talloze planten voor sfeer en buiten bloeit een uitbundige tuin. De takken van de pruimenboom hangen zwaar van de oogst en de moestuin staat er prachtig bij. Alleen de walnootbomen aan de dorszijde hebben het een beetje zwaar. Vroeger leverden ze kisten vol noten op maar nu hangen er maar een handjevol walnoten aan de takken. De bramen aan de andere zijde doen het juist heel erg goed. Op weg naar de achtergelegen schuur plukken we een paar om direct op te eten.

Foto: Anna Groentjes, 2026.

Een historische tractor

De achterste schuur staat nog een van de oorspronkelijk twee tractors. Omdat het erf alleen via een bruggetje bereikbaar is werd de melk vroeger over de brug naar de melkwagen gebracht. De tractor wordt af en toe nog gebruikt. Tijdens een recente trekkershow was de bestuurder bijzonder blij met het afdakje dat bescherming bood tegen de blakerende zon. Hoewel we eigenlijk nog niet weg willen vertrekken we uiteindelijk toch weer de hitte in. Gelukkig kunnen we altijd nog eens terugkomen. Al is het maar voor een wandeling door het omringende park.