Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie
NL | EN

Van Gogh Museum verwerft nieuw werk Gauguin

Het Van Gogh Museum heeft een belangrijk werk van de Franse schilder Paul Gauguin (1848-1903) verworven: Slapende Clovis uit 1884.

Het Van Gogh Museum heeft de collectie verrijkt met het schilderij Slapende Clovis van Paul Gauguin. Slapende Clovis is een sleutelstuk in Gauguins oeuvre, en het eerste impressionistische schilderij van de kunstenaar in de verzameling van het museum.Gauguin combineerde in dit werk zijn impressionistische techniek en kleurgebruik met een diepere betekenislaag. Slapende Clovis bleek een doorbraak die de aanzet vormde tot de symbolistische stijl waar hij bekend om is geworden.

Paul Gauguin (1848-1903), Slapende Clovis, 1884, olieverf op doek, 46 × 55,5 cm Van Gogh Museum, Amsterdam (aankoop met steun van de VriendenLoterij, de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Dorodarte Kunst Fonds en de jaarlijkse bijdrage van het Cultuurfonds) en de leden van de Yellow House Circle).

Zoon van Gauguin

Het jongetje met de lange blonde haren is Clovis, de zoon van Gauguin. Liefdevol portretteerde de kunstenaar zijn vijfjarige oogappel in diepe slaap. Naast het kind staat een grote Noorse pul. Wat dit schilderij zo bijzonder maakt, is dat Gauguin Clovis en de pul naar de waarneming schilderde, maar dit vermengde met het imaginaire. Het decoratieve motief op de achtergrond suggereert namelijk de droomwereld van Gauguins slapende zoontje. Dit geeft het werk symboliek, ambiguïteit en mysterie.

Door de droom van zijn kind tot onderwerp te nemen, toonde Gauguin waar kunst volgens hem over zou moeten gaan: de wereld van de ideeën en de fantasie. Zo zette hij zich duidelijk af tegen de waarneming als startpunt van de kunst, zoals in die tijd gangbaar was, en nam zo afstand van zijn leermeesters Camille Pissarro (1830-1903) en Paul Cézanne (1839-1906). Qua techniek leunde Gauguin in Slapende Clovis wel sterk op zijn mentoren. Zo zijn de opvallende, parallelle toetsen en complementaire kleurcontrasten ontleend aan Cézanne. Het werk is in stijl en techniek een prachtig voorbeeld van Gauguins periode als zeer verdienstelijk impressionist.

Leven in armoede

Op het moment dat Gauguin dit schilderij maakte, woonde Clovis en zijn broertje Jean met hun vader in Rouen, terwijl hun moeder en de andere kinderen in Kopenhagen verbleven. Toen de schilder het jaar daarop neerstreek in Parijs, nam hij zijn geliefde Clovis mee. Vader en zoon leefden er in armoede, maar ondanks de ontberingen was Clovis volgens Gauguin: ‘heel lief en [hij] speelt helemaal alleen in zijn hoekje zonder me te hinderen.’ Hoewel hij de kosten niet kon betalen, liet Gauguin Clovis in 1886 achter in een kosthuis. Zelf vertrok hij naar Pont-Aven om zich daar volledig aan zijn kunst te wijden. Hij vervaardigde er veel schilderijen die later tot zijn meesterwerken zouden worden gerekend.

Clovis Gauguin verkleed als Clovis, eerste koning van de Franken, 1884 Foto: Émile Tourtin (Koninklijke Bibliotheek Denemarken).

Gauguin en Van Gogh

Toen Gauguin eind 1887 in Parijs kennismaakte met Vincent van Gogh (1853-1890), was hij uitgegroeid tot richtinggevend symbolistisch kunstenaar. Er ontwikkelde zich een hechte maar ook complexe vriendschap tussen hem en Vincent.

In oktober 1888 voegde Gauguin zich bij Van Gogh in het Gele Huis in Arles. Daar werkten ze intensief samen, maar hun opvattingen over kunst bleken ver uiteen te liggen. Gauguin werkte vanuit de verbeelding, Van Gogh naar de waarneming. Al gauw liepen de spanningen hoog op.

Na een hevige aanvaring waarop Van Gogh zijn oor afsneed, zouden de kunstenaarsvrienden elkaar niet meer terugzien. Desondanks bleven de twee via brieven in contact en beïnvloedden ze elkaar blijvend. Ook verzamelden Vincent en zijn broer Theo van Gogh (1857-1891) werk van Gauguin. Vanwege deze bijzondere geschiedenis vormt het werk van de kunstenaar een zwaartepunt in de collectie van het Van Gogh Museum.

Clovis overleed daags na zijn 21ste verjaardag in 1900 aan een bloedvergiftiging, zijn vader had hij toen al jaren niet meer gezien. Die woonde sinds 1895 op Tahiti aan de andere kant van de wereld.

Bron: Van Gogh Museum

Publicatiedatum: 11/06/2024

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.