Voor de Haarlemse gezinnen was de overgang naar de tropen enorm. Zij gingen een onbekende wereld tegemoet. Hoe pasten zij zich aan? En hoe gingen de werknemers om met de Indonesiërs die ze tot vakbekwame drukkers moesten opleiden?

Vertrek van de families Zuure, Claudius en Van der Ham naar Indonesië. Foto: Bedrijfsarchief Joh. Enschedé, Noord-Hollands Archief.

In zijn nieuwe boek Haarlemmers onder de tropenzon vertelt historicus Jan de Roos het boeiende verhaal van Pertjetakan Kebajoran, zoals de drukkerij heette. De gezamenlijke onderneming bleek een succes, maar werd al na vijf jaar door Indonesië genationaliseerd.

Haarlemmers die naar Indonesië vertrokken of er werden geboren, halen herinneringen op en vertellen hoe deze bijzondere periode hun leven blijvend heeft beïnvloed. De nu 93-jarige Bep Fuchs weet nog dat ook in de tropen werd vastgehouden aan Hollandse tradities zoals Sinterklaas. Maar ze maakte er ook kennis met de rijsttafel die haar kokkie bereidde. ‘Toen waren we verkocht, we hebben het nadien nog vaak gegeten. Een van de andere Haarlemmers, Hans Schuurman, was gek op satésaus. Hij heeft dat zo vaak gegeten dat hij het op een gegeven moment niet meer kon zien.’

Boekomslag ‘Haarlemmers onder de tropenzon’, door Jan de Roos.

Haarlemmers onder de tropenzon telt 134 pagina’s, heeft een harde kaft en bevat meer dan 100 foto’s in kleur en zwart-wit. Het is verkrijgbaar via boekenbestellen.nl.

Bron: Jan de Roos