De kermis en andere Zuiderzeeverhalen

Zoals alle andere musea die vanwege het coronavirus de deuren dicht moeten houden, probeert ook het Zuiderzeemuseum belangstellenden naar hun digitale collectie te lokken. Dwaal vanuit je luie stoel door de uitgebreide verzameling objecten en verhalen over het Zuiderzeegebied en ontdek de mooiste klederdrachten en leukste herinneringen van kustbewoners. En heb je momenteel wat tijd over? Dan kan het museum jouw steun goed gebruiken bij het digitaliseren van het visserijregister!

Op www.zuiderzeecollectie.nl kun je bijvoorbeeld de Zuiderzeemode bekijken. Al klikkend kun je een verzameling van de mooiste kledingstukken uit de dorpen en steden rond de voormalige Zuiderzee bewonderen. Kindermutsen, borsikken, polkabaadjes en boezeroenen, allemaal kleding die je nooit bij C&A zult tegenkomen, het ene kledingstuk nog kleurrijker dan het ander. Zuiderzeecollectie is een initiatief van Netwerk Zuiderzeecollectie en dat is weer een samenwerkingsverband van 24 instellingen rondom het IJsselmeer.

Uit de Zuiderzeecollectie: Een bezoek aan het Louvre, Parijs van Johannes Marius ten Kate (1881).

Kermisverhalen

Op mijnzuiderzee.nl kun je verhalen lezen van bewoners rondom de voormalige Zuiderzee. De verhalen beschrijven het leven voor en na afsluiting van de Zuiderzee. En dan gaat het niet alleen over de visserij.

Jan Keizer, die bekend werd als zanger van BZN, vertelt er hoe belangrijk de kermis is voor dorpen als Volendam. Vóór de oorlog duurde de kermis nog een week, inmiddels is dat teruggebracht tot vier dagen. De eerste dag, vrijdag, gaan mannen en vrouwen gescheiden aan de zwier, dan is het mannendag. Zaterdag en zondag kun je met je geliefde plezier maken en de laatste jaren is het maandag verkleeddag. Keizer vertelt dat het voor 16- en 17-jarigen zaak was om verkering te krijgen voordat de kermis begon. En als dat nog niet was gelukt, dan probeerde je tijdens de kermis je slag te slaan, al dan niet met een biertje op.

Valentijn Bing, Kermis te Egmond aan Zee, 19de eeuw. Zuiderzeecollectie.

De kermis is in drieën verdeeld: je hebt straten met kleine kramen, voor moeders en kinderen. Dan heb je de grote attracties (raketten voor astronauten in spé) en voor de 15-plussers heb je op de dijk de versierde horecatenten en de grote feesttent.

Om de kermis aan te kondigen worden er een week van tevoren al blikjes achter fietsen en auto’s gebonden. Maar de kermis van nu is niet meer wat het geweest is, vertelt Keizer. En hij weet ook al waarom. ‘De mensen zijn overvoerd. Ze worden dikker en gaan de Amerikaanse cultuur achter na.’

Thuis had voor de bewoners van de Zuiderzeedorpen een hele andere betekenis dan voor ons. Zuiderzeecollectie.

Tijd over?

Uiteraard maakt het museum nog even van de gelegenheid gebruik om mensen warm te maken voor vrijwilligerswerk. Het visserijregister wordt gedigitaliseerd en kan daarbij nog wat handje gebruiken. Zit je momenteel thuis en heb je wat tijd over? Vrijwilligers kunnen zich hier aanmelden.

Tekst: Arnoud van Soest

Publicatiedatum: 24/03/2020