Bodemvondsten bij de Markermeerdijken

Begin maart is de Alliantie Markermeerdijken gestart met voorbereidende werkzaamheden voor het versterken van de Markermeerdijken. Hierbij is archeologisch onderzoek verricht, op het land én onder water.

De Markermeerdijken tussen Hoorn en Durgerdam beschermen zo’n 1,2 miljoen Hollanders tegen overstromingen. Met het oog op klimaatverandering zijn de eisen voor dijken de afgelopen jaren verhoogd. Om aan de eisen op het gebied van stabiliteit en hoogte te voldoen, worden de Markermeerdijken de komende tijd flink versterkt.

In maart 2019 is het traject begonnen met het baggeren van vaargeulen en de aanleg van buitendijkse loswallen. Dit is nodig voor de schepen die het bouwmateriaal vervoeren. In september wordt gestart met het opspuiten van de oeverdijk bij Hoorn. Om de dijken klaar te maken voor de komende vijftig jaar, worden innovatieve ontwerpen met bewezen kennis gecombineerd.

Het baggeren van een vaargeul bij de Markermeerdijken. Via Alliantie Markermeerdijken.

Onderwater archeologie

De kust rond de Markermeerdijken is historisch gezien een heel interessant gebied. Daarom is er voorafgaand aan de dijkversterking archeologisch onderzoek uitgevoerd, zowel op het land als onder water. Op basis van historisch onderzoek uit 2014 is eerst in samenwerking met de provincie, gemeenten en lokale archeologische verenigingen een kaart opgesteld met verwachte vindplaatsen. Vervolgens is op deze plaatsen naar archeologische vondsten gezocht.

Onder water gebeurde dat met behulp van een boot met een sonar en magnetometer, die de bodem uitkamde. Hier kwamen 51 mogelijk interessante locaties uit, die vervolgens door een duikteam van onderwater archeologen onderzocht zijn. Ongeveer de helft van de locaties bleek daadwerkelijk de moeite waard. Hier werden onder meer vier scheepswrakken, oude dijkresten en een verdronken bakstenen put aangetroffen. De andere locaties bleken vooral te bestaan uit afval, waaronder bouwpuin en oude matrassen.

Een duiker doet archeologisch onderzoek bij de Markermeerdijken, 2016. Via Alliantie Markermeerdijken.

Behoud van de vondsten

Natuurlijk is het van groot belang om zorgvuldig met deze vondsten om te gaan. Zo zal de Alliantie zijn best doen om de archeologische resten zoveel mogelijk te ontzien bij de dijkversterking, zodat de schatten ongestoord op de bodem kunnen blijven liggen. De vondsten vertellen daar de historie van de Markermeerdijk, maar vormen ook een herinnering aan oude dijkdoorbraken en verdwenen dorpen.

Waar de vondsten niet ontzien kunnen worden, zal het belang van de objecten verder onderzocht worden om te bepalen of ze het behouden waard zijn. Om het archeologisch onderzoek in het proces van dijkversterking in te passen, is bij de Alliantie Markermeerdijken een speciale directievoerder archeologie aangesteld.

Enkele gevonden objecten bij het archeologisch onderzoek naar de Markermeerdijken, 2016. Via Alliantie Markermeerdijken.

Bezoek de EXPO

De komende jaren gaan we ongetwijfeld meer horen over de werkzaamheden aan de Markermeerdijken. Wie geïnteresseerd is in de dijkversterking kan een bezoekje brengen aan de EXPO Dijk in Uitvoering. Bezoekers van de EXPO kunnen met een Virtual Reality-bril een ballonvaart maken door het heden en de toekomst van de 33 kilometer lange dijken.

De EXPO is gehuisvest in het projectkantoor van de Alliantie Markermeerdijken aan de Hoogedijk 1d te Katwoude. De EXPO is van maandag tot en met donderdag geopend van 09.00 tot 17.00 uur. Groepen kunnen reserveren door een e-mail te sturen naar Expo@markermeerdijken.nl.

Frenky van Zanten maakt een vlucht over de dijken, 2018. Foto door Marcel Rob, via Alliantie Markermeerdijken.

Tekst: Sarah Remmerts de Vries

Bronnen:

Publicatiedatum: 03/07/2019