Het Molenmuseum presenteert vanaf 10 januari 2026 de nieuwe tentoonstelling Het Kalf en de Waterwolf, over de ontstaansgeschiedenis van de Kalverpolder: het bijzondere gebied waar het Molenmuseum, de molens, de Zaanse Schans en het Zaans Museum samenkomen. De tentoonstelling laat zien hoe mens en water eeuwenlang met elkaar in strijd én samenwerking waren.
>Dit jaar bestaan IJmuiden en het Noordzeekanaal 150 jaar. Op 1 november 1876 opende Koning Willem III het Noordzeekanaal en ontstond IJmuiden. De gemeente Velsen deed in 2025 een oproep aan organisaties in Velsen om projecten in te dienen die bijdragen aan de viering van dit jubileum en ondersteunt de mooiste projecten met een subsidie. De projecten die de Historische Kring Velsen heeft aangedragen scoorden goed bij de commissie die de subsidie mocht toekennen. Het wordt een druk programma voor het bestuur en een aantal enthousiaste vrijwilligers van de vereniging.
>Op 20 februari opent het Zee- en Havenmuseum omvangrijke tentoonstellingen ter ere van het 150-jarig bestaan van IJmuiden en het Noordzeekanaal. De exposities werpen een nuchtere en gedetailleerde blik op anderhalve eeuw ontwikkeling: van het eerste graven in de duinen tot de toekomstige plannen voor de Energiehaven.
>Vanaf Pasen is in Kasteel Radboud een nieuwe tentoonstelling te zien: ‘Radboud, tussen zwaard en ziel’. Voor iedereen die zich afvroeg waarom het kasteel zo heet, deze tentoonstelling geeft het antwoord. Dat niet alleen, ‘Radboud’ neemt je mee naar het oude Frisia in de vroege middeleeuwen en de strijd met de Franken.
>Ontdek hét geheim van Holland in het meest mysterieuze gebied van Zaandam! Een gids laat de geschiedenis van Hembrug, het hart van de Stelling van Amsterdam, tot leven komen en vertelt je alles wat je nog niet wist over dit gebied.
>Met Relics presenteert het Amsterdamse Art Zoo Museum – een van TIME’s World’s Greatest Places 2026 – dit jaar zijn eerste tentoonstelling. Relics bestaat uit een collectie gigantische fossielen, omgetoverd tot hedendaagse kunst. Taxidermiekunstenaars Darwin, Sinke & Van Tongeren, het befaamde duo achter Art Zoo Museum, hebben hier meer dan tien jaar aan gewerkt. Het resultaat is een artistieke ode aan resten van een verdwenen tijdperk. De tentoonstelling nodigt uit tot reflectie en tot bewondering voor de schoonheid en kwetsbaarheid van de natuur: een terugkerend thema in het werk van de kunstenaars.
>In Hildes Lezingen staat het verleden van Noord-Holland centraal. Elke derde zondag van de maand delen onderzoekers en specialisten hun kennis over archeologie, geschiedenis en erfgoed. Van steentijd tot middeleeuwen en van kleding tot kastelen: iedere lezing biedt een nieuw verhaal en een frisse blik op het leven van vroeger.
>Op zondag 24 mei 2026 opent in Museum Kranenburgh de tentoonstelling Dromen in het duin, waarin aandacht wordt gevraagd voor de verfijnde houtsneden en -gravures van kunstenaar en begaafd vakman Bernard Essers (ID/NL, 1893-1945), die in de jaren 1920 en 1930 deel uitmaakt van de kunstenaarsgemeenschap in Bergen. Zijn grafisch werk is zowel artistiek als technisch van uitzonderlijke kwaliteit, maar bleef lange tijd onderbelicht.
>Haar Haas is al sinds jaar en dag een vaste, populaire bewoner van Museum Kranenburgh. Beeldend kunstenaar en dichter Iris Le Rütte toont hier vanaf 24 mei 2026 haar beelden en tekeningen, waarin het verschijnsel metamorfose – gedaanteverandering – centraal staat. ‘Iets wil veranderen’, schrijft Le Rütte zelf in een van haar gedichten. Verandering is een natuurwet: alles blijft, maar nooit in dezelfde vorm.
>Vanaf 24 mei presenteert Museum Kranenburgh het werk van spraakmakend kunstenaars Lisa Konno (NL, 1992) en Paul Kooiker (NL, 1964) in de totaalinstallatie Lisa Konno Paul Kooiker. Konno en Kooiker hebben ieder een eigen praktijk, maar delen een interdisciplinaire wijze van werken waarbij ze zich vrij bewegen tussen onder meer beeldende kunst, mode, fotografie en performance.
>Living Mesh verkent op prikkelende wijze hoe wij als mens naar de natuur kijken. Is de natuur iets wat we ordenen en beheersen, of maken wij zelf deel uit van een levend, onderling verbonden geheel? Vertrekpunt van de tentoonstelling is het invloedrijke classificatiesysteem dat de Zweedse botanicus Carl Linnaeus ontwikkelde tijdens zijn verblijf op buitenplaats De Hartekamp in Heemstede. Dit systeem, dat nauw verweven is met koloniale denkbeelden, bepaalde eeuwenlang onze blik op de natuur. Zestien hedendaagse kunstenaars kijken hier anders naar en benaderen de natuur als een netwerk van relaties, waarin alles met elkaar verbonden en in beweging is. De tentoonstelling is samengesteld door gastcurator Kim Knoppers.
>De in Alkmaar wonende beeldend kunstenaar Inderjeet Sandhu ontvangt in oktober 2026 de Victoriefonds Cultuurprijs Visuele Kunsten 2026. Ter gelegenheid van deze bijzondere onderscheiding presenteert Stedelijk Museum Alkmaar de tentoonstelling HuisRAAD, met een selectie van zijn werk. De tentoonstelling is te zien tot en met 8 november 2026.
>Eeuwenlang lag er een bijzonder schip verborgen in de donkere wereld van de Waddenzee. De nieuwe tentoonstelling ‘Schip vol raadsels’ in Archeologiemuseum Huis van Hilde neemt de bezoeker mee in het onderzoek naar dit mysterieuze scheepswrak dat bij toeval werd ontdekt. Niet eerder getoonde vondsten en opvallende bevindingen van onderzoekers brengen stap voor stap de geheimen van het gezonken schip naar boven.
>Wist je dat de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring is gedrukt op papier uit de Zaanstreek? In een kleine presentatie ontdek je hoe Zaans papier een onverwachte rol speelde in een wereldberoemd moment in de geschiedenis. De presentatie is van 3 juli t/m 27 december 2026 te zien in het Honig Breethuis en sluit aan bij de viering van 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid in 2026.
>Van nozems op brommers tot gabbers in Australian trainingspakken, van Doe Maar-fans tot MSN’ers en TikTokkers: jong zijn zag er in elke generatie anders uit, maar draaide telkens om hetzelfde verlangen naar vrijheid, vriendschap en een eigen identiteit. Het Museum van de 20e Eeuw in Hoorn start op 4 juli 2026 de nieuwe tentoonstelling “Jong! Jeugdculturen van nozem tot TikTok”, een kleurrijke reis door ruim zeventig jaar jongerencultuur in Nederland.
>Op het toneel is niets wat het lijkt. Rollen, maskers, kostuums en decors kunnen identiteiten vergroten, verscherpen of juist verbergen. De Theatercollectie van het Allard Pierson bevat een schat aan materiaal, van kostuums en foto’s tot audio en decorontwerpen.
>Kees Verwey (1900-1995) bewaarde alles: van zijn eerste kindertekeningen tot aan zijn laatste werken in zijn huis aan het Spaarne. Juist die grote verzameling maakt het mogelijk om zijn ontwikkeling als kunstenaar van dichtbij te volgen. Het depot van de door hem opgerichte Stichting Kees Verwey vormt een onuitputtelijke bron van inspiratie. De nieuwe tentoonstelling Kees Verwey – een leven lang schilder volgt Verweys ontwikkeling vanaf zijn vroege jaren tot de topstukken uit zijn latere werk, waarin zijn kenmerkende kleurrijke en expressieve schilderstijl volledig tot bloei komt.
>Ook dit najaar biedt het Regionaal Archief Alkmaar weer een afwisselend programma met voor elk wat wils: van cursussen over Alkmaarse kunstenaars en het leren lezen van oud schrift tot inloopmiddagen over familieonderzoek en lezingen.
>Onder de titel Gestolde duisternis toont Verzetsmuseum Amsterdam in de entreehal een minitentoonstelling met werk van de vrijwel vergeten kunstenaar Ton Cozijnsen (1917-1969). Te zien is onder andere een opmerkelijke tekening van een V2-raket – een nieuw wapen dat de Duitsers vanaf september 1944 massaal vanuit Cozijnsens woonplaats Den Haag afvuren.
>Het Amsterdam Museum bestaat 100 jaar. Van 3 september tot en met 11 december 2026 viert het Amsterdam Museum deze bijzondere verjaardag met een feestelijk jubileumprogramma dat honderd dagen duurt. Met het Amsterdam Museum Festival vol activiteiten door de hele stad nodigt het museum alle Amsterdammers uit om dit jubileum mee te vieren. Daarnaast licht het Amsterdam Museum 100 dagen lang elke dag een Amsterdammer en een collectiestuk uit.
>Op zaterdag 5 september 2026 om 15.00 uur wordt in de (h)Artgalerij van het Brinkhuis in Laren de expositie ‘Stoere Portretten’ van de lokale kunstenares Henni Haselaar officieel geopend. De opening wordt gezamenlijk verzorgd door Henni Haselaar en Karin van Hunnik, voormalig wethouder van cultuur. Geïnteresseerden en kunstliefhebbers zijn van harte uitgenodigd om de opening bij te wonen; de toegang is gratis en er staat een feestelijk drankje klaar.
>Na het grote succes van de tentoonstelling De Kremer Collectie – een gedeelde liefde is een deel van De Kremer Collectie terug in Stedelijk Museum Alkmaar. Totdat de volledige Kremer Collectie in het museum te zien is, toont Stedelijk Museum Alkmaar een reeks intieme focustentoonstellingen die steeds een ander thema uit de collectie belichten. Vanaf 11 september is De Kremer Collectie x Alkmaar – Geloof te zien.
>Vanaf 18 september 2026 is in Verzetsmuseum Amsterdam de tentoonstelling Hella de Jonge – Dichter bij hun ziel te zien, met schilderijen van Hella de Jonge waarin persoonlijke geschiedenis en collectieve herinnering samenkomen. In haar werk onderzoekt zij de doorwerking van oorlog en familieverleden, en geeft zij een stem aan wie ontbreekt of verzwegen werd. Intiem en universeel, verbindend en troostrijk.
>Het Visserspad tussen Zandvoort en Haarlem lijkt tegenwoordig vooral een mooie route door de duinen. Maar wie er loopt, wandelt eigenlijk door het werkgebied van generaties Zandvoortse vrouwen. Met zware manden vol vis liepen de zogenoemde visloopsters vanuit Zandvoort naar Haarlem om hun waar op de markt te verkopen. Een vergeten geschiedenis die verrassend dicht bij huis ligt.
>Op 19 september ging in het Zaans Museum het Zaanse deel van Draden van ons Nederlandse Slavernijverleden feestelijk van start. De komende maanden kunnen inwoners van de Zaanstreek iedere donderdag, vrijdag en zaterdag in het museum meewerken aan een monumentaal wandkleed over het koloniale en slavernijverleden van de regio. Op verschillende locaties in de Zaanstreek vinden pop-up activiteiten plaats, zodat zoveel mogelijk mensen de kans krijgen om bij te dragen.
>Singer Laren zet vanaf 23 september 2026 Herman Kruyder in een nieuw licht. Vanwege zijn mentale kwetsbaarheid wordt Kruyder in het verleden vaak weggezet als mad genius, einzelgänger en kinderlijk talent. Op basis van nieuw onderzoek plaatst gastconservator Caroline Roodenburg-Schadd juist zijn artistieke ontwikkeling centraal. Kruyder blijkt een kunstenaar met een zeer eigen poëtische beeldtaal vol contrasten. Harmonieuze kleuren staan naast dissonanten en het kinderlijk naïeve naast uitingen van beklemming. Deze spanning geeft zijn kunst een grote zeggingskracht.
>Museum JAN in Amstelveen wordt in het najaar het toneel van een uitzonderlijke artistieke ontmoeting tussen twee kunstenaars, twee eeuwen na elkaar. Voor het eerst is in Nederland de ambitieuze tentoonstelling Lita Cabellut x Goya – De dwaasheden te zien. Hierin gaan 22 monumentale, multidisciplinaire werken van de Spaans-Nederlandse kunstenares Lita Cabellut een visuele en conceptuele dialoog aan met de mysterieuze reeks van 22 etsen van Francisco de Goya. De tentoonstelling is te zien vanaf 23 september 2026 tot en met 14 maart 2027, in aanloop naar de herdenking van het 200ste sterfjaar van Goya.
>In het kader van de Kinderboekenweek en de Maand van de Geschiedenis toont het Erfgoedhuis Hilversum de Kinder expo De Romeinen. Een Romeinen expo vol fantasie, maar wel gebaseerd op ware bronnen. Wist je dat de Romeinen hier ook over de heide hebben gelopen? In deze speciale kinder expo kunnen kinderen, aan de hand van allerlei objecten en spellen, zelf in de huid van een Romein kruipen.
>Oktober is de Maand van de Geschiedenis. In 2026 staat het thema ‘Lichaam & Geest’ centraal.
>Oktober is de Maand van de Geschiedenis, het grootste geschiedenisevenement van Nederland. Samen met talloze musea, bibliotheken, boekhandels, archieven en andere culturele instellingen organiseert de Maand activiteiten door het hele land. Onder het motto ‘Ontdek gisteren, begrijp vandaag’ brengen we in oktober geschiedenis voor het voetlicht. In 2026 staat het thema ‘Lichaam & Geest’ centraal.
>Een rookworst, een roze tompouce, schoolspullen, handdoeken, ondergoed, servies, speelgoed en natuurlijk Jip & Janneke. Vrijwel iedere Nederlander heeft herinneringen aan HEMA. In 2026 bestaat het oer-Hollandse warenhuis 100 jaar. Het Museum van de 20e Eeuw in Hoorn viert dat jubileum met de tentoonstelling “100 jaar HEMA”, te zien van 1 oktober 2026 tot en met 4 april 2027.
>Arttreat is een hedendaagse kunsttentoonstelling in het leescafe van Bibliotheek Hilversum, samengesteld door PubArt Kunstprojecten. Kunst geïnspireerd door de helende krachten van lichaam en geest.
>Ooit geloofde men dat zwarte zwanen niet bestonden. Net als paarse koeien en vliegende varkens stond de zwarte zwaan symbool voor het onmogelijke: zwanen waren alleen maar wit. Punt. Tot men in de 17de eeuw in Australië opeens zwarte zwanen zag. Wetenschappers moesten hun theorie, die ze eeuwenlang als de absolute waarheid hadden gezien, op slag bijstellen.
>Vrijdag 2 oktober opent in het Zandvoorts Museum de bijzonder tentoonstelling Kwetsbaar, maar aanwezig – Natuur en recreatie verweven. Fotograaf Stacii Samidin brengt hierin de veranderende relatie tussen mens, natuur en recreatie in Noord-Holland op indringende wijze in beeld.
>Het landschap van de Zanderij, het buurtje de Duinkant, de tuinders en hun grond laten sporen van het verleden zien. In de nieuwe expositie ‘Spitten in het landschap’ verhaalt Stichting Oud-Castricum over de geschiedenis van deze landschappen.
>Het Huizer Museum toont in de vernieuwde entree tien portretten uit de bijzondere fotoserie van fotograaf Gert-Jan den Besten over de Blaricumse Erfgooiers. Barbara de Reijke, burgemeester van Blaricum, opende op woensdag 6 oktober de expositie.
>Het Rijksmuseum presenteert dit najaar voor het eerst een grote tentoonstelling over Willem de Kooning. De tentoonstelling Willem de Kooning at work, in samenwerking met The Art Institute of Chicago, volgt de artistieke ontwikkeling van De Kooning en geeft een ongekend inzicht in zijn praktijk: een kunstenaar die voortdurend op zoek was naar vernieuwing, een moderne meester die de kunst voorgoed veranderde.
>Document Nederland, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum, heeft dit jaar als onderwerp nieuwe energie. Fotograaf en filmmaker Kadir van Lohuizen laat in negen panoramische foto’s en een video-installatie zien hoe de Noordzee en de omringende landen in razend tempo veranderen door de stijgende vraag naar energie. Nieuwe Energie brengt plaatsen in beeld die veelal buiten ons zicht vallen: van een windpark in aanbouw op volle zee tot de serverruimte van een hermetisch afgesloten datacentrum.
>Welk invloed heb je als mens op het landschap om je heen? Kun je dit veranderen, en zo ja: hoe? Het zijn vragen die ongetwijfeld door het hoofd van de zestiende-eeuwse renaissancekunstenaar Jan van Scorel (1495–1562) zijn gegaan. In de tentoonstelling Van water naar land ontdek je welke invloed de mens op het landschap heeft. Vroeger, vandaag de dag en in de toekomst.
>Veel mensen kennen Delfts Blauw. In Amsterdam werd ook dit soort aardewerk gemaakt in de 18de eeuw. De ambitieuze ondernemer Arie Blankers opende een aardewerkfabriek Blankenburg aan de Overtoom en produceerde alledaags servies. Maar ook siervoorwerpen. De topstukken uit deze fabriek horen zelfs tot de collectie van het Rijksmuseum. Bij de sloop van het pand in 1970 vonden archeologen heel veel misbaksels van dit aardewerk. Na onderzoek laat Bureau Monumenten en Archeologie deze vergeten Amsterdamse aardewerkgeschiedenis nu voor het eerst zien.
>Dit jaar presenteren het Van Gogh Museum en De Mesdag Collectie, in samenwerking met Tate Britain, de grootste Europese overzichtstentoonstelling over James McNeill Whistler (1834-1903) in dertig jaar tijd – en meteen de eerste Nederlandse ooit. Whistler geldt als een van de meest invloedrijke en controversiële kunstenaars van de negentiende eeuw. Hij was tevens een van de felste pleitbezorgers van het idee dat kunst geen moreel, sociaal of politiek doel dient, maar puur mag bestaan omwille van haar eigen schoonheid.
>Vanuit het historische pand waarin nu Huis Willet-Holthuysen is gevestigd, werd in de achttiende eeuw op grote schaal geld verdiend aan de koloniale plantage-economie. De tentoonstelling Plantage aan de gracht – Verhalen van mens en macht brengt voor het eerst de directe connectie aan het licht tussen de toenmalige bewoners van dit grachtenpand en Surinaamse plantages. De tentoonstelling verbindt macht en rijkdom aan de gracht rechtstreeks met de verhalen van de tot slaaf gemaakte mensen op plantage Jagtlust.
>