Lita Cabellut (1961) reageert met schilderijen en ruimtelijke objecten op de indringende etsenserie Los Disparates van Francisco de Goya (1746–1828). In deze raadselachtige reeks van 22 gravures toont Goya een donkere, absurde droomwereld zonder moraal. Het is een tijdloze, psychologische weergave van een wereld waarin de rede volledig is verdwenen. 

Francisco de Goya, Disparate 17 – La lealtad 1875-1877 (2nd edition). Etching, aquatint and drypoint on paper. Via Museum JAN.

Confronterende dialoog

Cabelluts hedendaagse interpretatie van de twee eeuwen oude etsserie is confronterend: zijn beelden van waanzin, politieke chaos en moreel verval klinken door in Cabelluts wereld van existentiële onzekerheid en sociale ontwrichting. De onderwerpen van toen, zijn de onderwerpen van nu. Beide kunstenaars weigeren de toeschouwer te ontzien. Beiden dwingen tot kijken en nodigen uit tot reflectie. Naast elkaar getoond voeren ze een dialoog over thema’s die vandaag urgenter zijn dan ooit: identiteit, macht, angst, ethiek en de kwetsbaarheid van het individu. Twee eeuwen na elkaar confronteren deze twee Spaanse grootmeesters de toeschouwer met de rauwe werkelijkheid en de diepste krochten van de menselijke ziel.

Curator Eloy Martínez de la Pera Celada, die een tentoonstelling maakte met Lita Cabellut in de Real Academia de Bellas Artes de San Fernando in Madrid, omschrijft het project als een poging om de innerlijke wereld van het menselijk wezen bloot te leggen en toeschouwers uit te nodigen zich in een ander te verplaatsen. “Twee kunstenaars, twee eeuwen uit elkaar, die elk op hun eigen onconventionele wijze de werkelijkheid bevragen en doorlichten.”

Lita Cabellut, Disparate 17 – La Lealtad. Via Museum JAN.

Maatschappijkritisch

Lita Cabellut leefde als kind op straat in Barcelona, tot ze op haar twaalfde werd geadopteerd door een familie die haar meenam naar het Prado in Madrid. Hier begon haar fascinatie voor de grote meesters, en voor Goya in het bijzonder. Later studeerde ze aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam en woont en werkt sindsdien in Nederland.

Haar werkwijze is fysiek en intuïtief: ze vertrekt vanuit diepgaande studie van haar onderwerp, om vervolgens in haar atelier grootschalige werken te ontwikkelen die traditionele en hedendaagse technieken vermengen. Via de personages in haar werk brengt ze menselijke kwetsbaarheid in beeld en toont ze zich maatschappijkritisch.

De tentoonstelling is te zien vanaf 23 september 2026 tot en met 14 maart 2027. Beeld: Museum JAN.

Internationale museale collecties

Haar werk is opgenomen in internationale museale collecties en werd tentoongesteld van Mumbai tot Shanghai, van Seoul tot Madrid. In 2018 exposeerde zij al in Museum JAN en bij het Nederlandse publiek is ze mede bekend vanwege haar rol als jurylid van het televisieprogramma Project Rembrandt. In 2021 werd zij uitgeroepen tot Kunstenaar van het Jaar in Nederland. In 2024 ontving zij een eredoctoraat van de Universiteit van Barcelona en de Encomienda de la Real Orden de Isabel la Católica.

Bij de tentoonstelling verschijnt de catalogus ‘Lita Cabellut x Goya – De dwaasheden’ uitgegeven door Waanders Uitgevers, met een bijdrage van Ralph Keuning.

Bron: Museum JAN