100 jaar geleden verliet Willem de Kooning Rotterdam voor een nieuw leven in New York. De Kooning groeide in de Verenigde Staten uit tot een van de meest invloedrijke kunstenaars van de 20ste eeuw. Dit najaar keert de kunstenaar terug met de tentoonstelling Willem de Kooning at work in het Rijksmuseum. Met meer dan 120 werken wordt voor het eerst in Nederland een omvangrijk overzicht gepresenteerd van zijn getekende oeuvre, naast een aantal van zijn meest beroemde schilderijen en sculpturen.

In de Eregalerij presenteert het Rijksmuseum twee van zijn beroemdste schilderijen, Woman I en Woman and Bicycle. Hiermee krijgt de Kooning een plaats tussen de grote meesters van de Nederlandse schilderkunst.

Willem de Kooning, Untitled (Three Women), c. 1948. Collection of the Frances Lehman Loeb Art Center at Vassar College, Poughkeepsie, New York, gift of Mrs. Richard Deutsch (Katherine W. Sanford, class of 1940), 1953.2.5. © 2026 The Willem de Kooning Foundation, Pictoright, Amsterdam.

Willem de Kooning at work

Met 120 iconische werken als Reclining Nude (Juliet Browner) (ca. 1938), Itinerant Chapel (1951) en Woman in a Rowboat (ca. 1964-65), alle uit privécollecties, Abstraction (1949-1950, Museo Thyssen-Bornemisza), Pink Angels (ca. 1945, Frederick R. Weisman Art Foundation) en Woman (1983, Museum Ludwig) is Willem de Kooning at work de eerste tentoonstelling die de volledige breedte van het getekende oeuvre van deze kunstenaar centraal stelt. De tentoonstelling volgt de artistieke ontwikkeling van Willem de Kooning over een periode van ruim 65 jaar, waarbij zijn tekeningen de rode draad vormen. Tekenen was voor De Kooning geen voorbereidende stap, het was het fundament van zijn praktijk. Door zelden getoonde tekeningen naast sleutelstukken uit internationale collecties te presenteren, zoals Excavation (1950, Art Institute of Chicago) en Clam Diggers (1963, privécollectie) wordt zichtbaar hoe thema’s als de menselijke figuur en het landschap steeds weer terugkeren. Er ontstaat zo een portret van een kunstenaar die nooit ophield met zoeken en zichzelf telkens opnieuw uitvond. Het creatieve proces zelf werd de kern van zijn werk. We zien De Kooning schetsen, experimenteren, corrigeren, herhalen en zichzelf bij tijden verrassen: van ogenschijnlijk snelle potlood- en houtskooltekeningen tot tekeningen die hij maakte met zijn ogen dicht, én werken waarin het onderscheid tussen tekenen en schilderen volledig is opgeheven.

Willem de Kooning, Woman (Woman Seated I), 1952. Private collection, courtesy of Hauser & Wirth Collection Services, Zurich. © 2026 The Willem de Kooning Foundation, Pictoright, Amsterdam.

Willem de Kooning

De in Rotterdam geboren en getogen Willem de Kooning (1904-1997) heeft al op vroege leeftijd een bijzonder talent voor tekenen en schilderen. Hij gaat in de leer bij het decoratie-atelier van Jan en Jaap Gidding in Rotterdam en volgt ‘s avonds tekenlessen op de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen. In 1926 vaart hij als verstekeling mee aan boord van een vrachtschip met Amerika als bestemming. Hij vestigt zich in New York en werkt de eerste jaren als huisschilder, etalage-ontwerper en illustrator. Toch kiest hij voor het vrije kunstenaarschap. Eind jaren veertig breekt hij door. Hij wordt een sleutelfiguur binnen de ‘New York School’, samen met tijdgenoten als Jackson Pollock, Lee Krasner, Barnett Newman en Mark Rothko. De Kooning groeit in de decennia daarna uit tot een van de meest invloedrijke moderne kunstenaars. Hoewel velen zijn werk scharen onder het abstract-expressionisme, verzette hij zich tegen elke poging om hem in een categorie onder te brengen.

Willem de Kooning, Excavation, 1950. The Art Institute of Chicago, Mr. and Mrs. Frank G. Logan Purchase Prize Fund; purchased with funds provided by Edgar J. Kaufmann, Jr., and Mr. and Mrs. Noah Goldowsky, 1952.1. © 2026 The Willem de Kooning Foundation, Pictoright, Amsterdam.

Bij de tentoonstelling

Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus en een publicatie. De catalogus, onder redactie van The Art Institute of Chicago, gaat met nieuw onderzoek dieper in op het getekende oeuvre van Willem de Kooning. Daarnaast verschijnt een Nederlandstalige publicatie, door het Rijksmuseum uitgegeven.

Ook is er een uitgebreid programma tijdens de tentoonstelling, waaronder een masterclass moderne kunstgeschiedenis, een workshop tekenen in de Teekenschool en een audiotour.

Willem de Kooning, Untitled, c. 1937. Whitney Museum of American Art, New York, purchase, with funds from Frances and Sydney Lewis, 77.34. © 2026 The Willem de Kooning Foundation, Pictoright, Amsterdam.

De tentoonstelling ‘Willem de Kooning at work’ is te zien van 9 oktober 2026 t/m 17 januari 2027 en is gemaakt in samenwerking met het Art Institute of Chicago en The Willem de Kooning Foundation in New York.

Bron: Rijksmuseum Amsterdam
Omslagfoto: Willem de Kooning in zijn studio. Foto: Antony di Gesu. Smithsonian Institution Archives, via Wikimedia Commons (publiek domein).