De winter van 1963 bezorgt veel overlast voor weg- en scheepsverkeer. Wegen zijn onbegaanbaar en worden afgesloten. Door dichtgevroren water zijn sommige eilanden niet meer per boot te bereiken. Wie wel plezier beleven zijn wielrenners, schaatsers en skiërs.
>De Stichting Rundveemuseum Aat Grootes heeft in het Westfriese dorp Aartswoud een rundveemuseum opgezet. Een ‘levend’ museum waarin tal van bedreigde oude Nederlandse rundveerassen door raszuivere fok voor ondergang worden behoed. Een museum vol leven, waar altijd iets te zien of te beleven valt. Ook is er een ontdekkingspad en een educatief centrum, dat bezoekers informeert over de historie van die oude rassen en over de melkveehouderij en het plattelandsleven in de loop der tijden.
>In deze lunchlezing vertelt projectconservator Kostuums Theatercollectie Leonie Sterenborg over de geschiedenis van crossdressing op het podium. Hoe fluïde is gender in het theater? Zie je als toeschouwer altijd meteen naar welk gender je kijkt? In 2012 nam de universiteitsbibliotheek de collectie van het Theater Instituut Nederland in ontvangst en kwamen materialen uit alle theater- en dansgenres vanaf de zeventiende eeuw bij het Allard Pierson in beheer: van maskers en kostuums tot poppen, affiches, maquettes en miniatuurtheaters. Aan de hand van een reeks bijzondere objecten uit de theatercollectie deelt Leonie hoe en waarom crossdressing wordt ingezet en op welke manier crossdressing personages een extra betekenislaag geeft.
>In 2012 heeft Peter Sasburg de films ‘Onderduik in West-Friesland’ gemaakt. Een van deze films toont het verhaal van Dieneke van Tongeren uit Enkhuizen. Zij vertelt het verhaal van haar vader Cees Schuyt. Hij was verzetsman en zat ondergedoken in Blokker. Zijn naam staat samen met die van nog zeven verzetsstrijders op het oorlogsmonument ‘Schaduwcorrectie’. Ook toont de film de Joodse begraafplaats en vertellen leerlingen van de RSG Enkhuizen hoe zij over vrijheid denken.
>Tot het begin van de zeventiende eeuw kende men koffie en thee nog niet. Het was toen de normaalste zaak om de dag te beginnen met een stevig ontbijt en een goed glas bier. Men dronk vooral alcohol, totdat de Europeanen van verre oorden chocolade, koffie en thee meebrachten. Door de schaarste en het intensieve proces werden deze genotsmiddelen al snel gezien als een luxe statussymbool onder de rijke elite. Geestelijken bestudeerden de dranken uitvoerig. Artsen schreven zelfs boeken vol over de medische kwaliteiten ervan. Chocolade, koffie en thee waren op zijn zachtst gezegd een bijzonder fenomeen. In deze online lunchlezing neemt conservator Gastronomische Collecties Charlotte Kleyn je in geuren en kleuren mee in het zeventiende-eeuwse sentiment van koffie, thee en chocolade.
>Het Noord-Hollands Archief heeft veel collecties en hierdoor ook veel verhalen in huis. Eén van die collecties is de Provinciale Atlas Noord-Holland, die het archief beheert voor de provincie Noord-Holland. Regelmatig licht het archief een object uit deze prachtige collectie uit om het verhaal erachter te vertellen. In deze aflevering van Verhalen uit de Provinciale Atlas vertelt conservator Alexander de Bruin over een nieuwe aanwinst voor de collectie: een gezicht op Ransdorp! De schilder van de prachtige aquarel heeft deze gemaakt vanuit een wei waar je mooi zicht hebt op het dorp, en op de koeien die in de buurt grazen.
>Wat hebben de Sony Watchman, Commodore 64, originele bladmuziek van Pipo de Clown, een katern van De Teringslet, een geboortekaartje, dé brief uit De Zevensprong en oorspronkelijke covers van de Donald Duck allemaal met elkaar gemeen? Inderdaad: het zijn de favoriete aanwinsten van de medewerkers van Beeld & Geluid! In deze video vertellen zij waarom deze objecten hun favoriet zijn.
>De Utrechtse Poort in Naarden, heeft haar ‘trofee van wapens’ terug. Met het gereconstrueerde ornament heeft de poort weer de centrale bekroning zoals ooit bedoeld door architect Jacobus van Lokhorst in 1877. De Utrechtse beeldhouwer Willem Noyons maakte de bronzen reconstructie. Bekijk de video voor meer informatie over het initiatief en de reconstructie.
>Hoe zag het leven er 100 jaar geleden uit? Het Youtube kanaal van Rick88888888 toont oude filmbeelden in kleur, waardoor oude beelden opeens heel relateerbaar worden. Deze filmfragmenten van Edam dateren uit de jaren 1920.
>Laurien de Gelder, conservator archeologische collecties van de Griekse Wereld en het Oude Nabije Oosten, deelt in deze lunchlezing het verhaal achter verleidingsscènes op enkele stukken Grieks aardewerk uit de collecties van het Allard Pierson. In het Allard Pierson is een rijke collectie van zwart- en roodfigurig figuratief gedecoreerd aardewerk uit de Griekse oudheid te zien. Naast voorstellingen van mythologische verhalen of helden, zijn er ook meer scènes die raken aan het leven van alledag. In het museum worden de objecten toegelicht en is op de tekstborden te lezen om welke figuren het gaat, wanneer en waar het object is gemaakt en soms de naam van de schildershand. Maar, er is nog zoveel meer te vertellen over de mogelijke betekenissen in het heden en verleden.
>In 2022 is het 350 jaar geleden dat de Oude Hollandse Waterlinie in stelling is gebracht tegen een Frans invasieleger. Het afgelopen jaar heeft een consortium van waterschappen en ingenieursbureaus onder leiding van Deltares en in nauwe samenwerking met de Stichting Oude Hollandse Waterlinie een deel van deze waterlinie gereconstrueerd. Om de werking van de inundatie goed uit te leggen is een video gemaakt die het verhaal van de Oude Hollandse Waterlinie op een toegankelijke manier uitlegt.
>Er zijn te weinig woningen in Amsterdam. De vraag is groter dan het aanbod. Sinds het ontstaan van de stad waren er altijd woonproblemen. De oude houten stad brandde in de 15e eeuw voor driekwart af. Later woonden mensen in onleefbare kelderwoningen. We nemen je mee langs een aantal belangrijke ontwikkelingen in de woongeschiedenis van Amsterdam.
>Er komt steeds meer erkenning voor Elizabeth Gould, de vrouw van John Gould, de bekende Britse taxidermist, ornitholoog en maker van grootse vogelboeken. Ze was één van de eerste 19e-eeuwse illustratoren die in haar tekeningen constrasrijke kleurencombinaties verwerkte en met verfijnde technieken een levensecht portret van een pas ontdekte vogel wist te schilderen. Samen vervaardigde en publiceerde het paar een reeks ornithologische teksten, illustraties en lithografieën over duizenden vogelsoorten. Hoewel Elizabeth’s illustraties de basis vormde voor de publicaties, ontving voornamelijk John alle lof voor het werk dat zij samen verrichtten. In 1838 reisde zij samen met haar man naar Australië om daar (nieuwe) vogelsoorten te zoeken en af te beelden. Kort na terugkomst overlijdt Elizabeth, op 37-jarige leeftijd, na de geboorte van haar achtste kind. Elizabeth wordt vaak neergezet als ‘de toegewijde vrouw van‘, maar is dat terecht? Wat weten we over hoe zij zelf en de mensen om haar heen haar werk ervaarde? In de lunchlezing vertelt conservator Myriam van der Hoek het veelomvattende verhaal van kunstenares Elizabeth Gould.
>Hoe zag het leven er 100 jaar geleden uit? Het Youtube kanaal van Rick88888888 toont oude filmbeelden in kleur, waardoor oude beelden opeens heel relateerbaar worden. Nederland staat al eeuwenlang bekend om zijn windmolens. Ze werden (en sommige zijn nog steeds) gebruikt om graan te malen, hout te zagen of om water uit de vele polders te pompen. Deze gerestaureerde en ingekleurde film bestaat uit vijf fragmenten: Een windmolen die wordt klaargemaakt voor gebruik in 1928. Drie molens in de Driemanspolder bij Leidschendam in 1938. Een poldermolen in Noordwijkerhout in 1939. Een windmolen bij Amsterdam, die zal worden vervangen door een kolencentrale. Veel molens in de schemering, gefilmd in de Schermerpolder in 1928.
>In deze stadswandeling neemt VVV-stadsgids Marius Bruijn je wel op een heel bijzondere manier mee door de stad. Laat je meevoeren naar verborgen onderaardse plekken en ontdek onder meer hoe de Haarlemse beek vroeger door de stad liep. Zou de tunnel die deze ondergrondse waterstroom achterliet de inspiratie zijn geweest voor spannende verhalen over mysterieuze middeleeuwse vluchtgangen? Zijn de verhalen waar? Marius gaat op zoek naar het bewijs van de restanten van deze ‘geheime gang’.
>Waarom heeft Allard Pierson één van de grootste stripcollecties van Nederland in huis? En waarom juist strips als Vader & Zoon van Peter van Straaten, Jan, Jans en de kinderen van Jan Kruis & de Familie Doorzon van Gerrit de Jager? In deze online lezing duikt conservator Boekhistorische Collecties en Stripcollecties Jos van Waterschoot in Allard Pierson’s striparchief. Tijdens de lunchlezing vertelt Jos over de manier van werken van de drie toonaangevende striptekenaars, wat deze totaal verschillende strips met elkaar verbindt en neemt hij je — aan de hand van archiefschetsen en strippagina’s uit de collectie — mee door de veelomvattende verhaallijnen en productiestadia van de strips.
>De beroemde kunstenaar Maurits Cornelis Escher heeft in het voormalig provinciekantoor aan de Zijlweg in zijn kenmerkende stijl een pilaar beschilderd. De zuil heeft een houten basis, waar in geelkoperen letters bovenop de tekst staat te lezen: 23 maart 1962 verenigde Noordhollandse waterschappen. In deze video zie je hoe de provincie dit kunstwerk heeft bewaard. De zuil staat nu op het huidige kantoor aan het Houtplein in Haarlem.
>Velsen staat al sinds de jaren 1940 bekend als een plek waar Romeinse forten hebben gestaan. Al lange tijd doen archeologen er onderzoek. Naar aanleiding van een nieuwe publicatie organiseert Huis van Hilde een lezingenreeks waarin de aanwezigheid van de Romeinen in Velsen nader wordt besproken. Tijdens de lezingen gaan vier experts in op de rol van de Romeinen in Velsen en in Noord-Holland. Ter sprake komt onder meer de Romeinse strategie in Noordwest-Europa, de rol van het Romeinse legioensfort bij Valkenburg, de relatie tussen de Romeinen en inheemse volkeren, en afsluitend een nieuwe visie op de aanwezigheid van Romeinen in Velsen.
>In deze aflevering doet conservator Paul Dijstelberge het verhaal van veelbesproken artsen uit de geschiedenis, Andres Vesalius en Robert Estienne, uit de doeken. Hiervoor reizen we terug naar de zestiende eeuw, het tijdperk dat door velen beschouwd wordt als het begin van de moderne wetenschap. Rond de jaren dertig van de zestiende eeuw vervaardigde de bekende artsen vrijwel tegelijkertijd een anatomische atlas. Vesalius kent iedereen, Estienne is vrijwel vergeten. Vesalius (1514) was een grondlegger van de moderne anatomie en bracht het eerste complete boek van de menselijke anatomie – de zeven boeken over de bouw van het menselijk lichaam – uit in 1543. Estienne (1503) had ook een vroege interesse in anatomie en bracht in 1545 het boek De dissectione partium corporis humani libri tres uit.
>Dit jaar bestaan de Polygoon bioscoopjournaals 100 jaar! Wat voor onderwerpen kregen de aandacht? Tot wanneer waren ze te zien in de bioscopen? En wat maakte Philip Bloemendal tot de iconische stem? Om het honderdjarig bestaan te vieren, maakte conservator Bas Agterberg van Beeld & Geluid – met behulp van Robert Bloemendal – een speciale editie van het collectieverhaal!
>