AZ in de ban van het voetbalkampioenschap 1981

Op zondag 19 april 2009 vond er voor de voetbalclub AZ uit Alkmaar en de Zaanstreek een historische gebeurtenis plaats. AZ was na 28 jaar weer landskampioen. Uiteraard was er een groot feest in de stad. Maar hoe ging dat toen AZ voor het eerst kampioen werd in mei 1981?

AZ-logo.

Beeld: Wikimedia Commons.

AZ-logo.AZ-logo.

Mei 1981. De Alkmaarder Hout beleeft drukke en spannende tijden. Op zondag 3 mei gaat het elftal van AZ onder leiding van de Duitse trainer Georg Kessler op bezoek bij Feijenoord. Als AZ wint is de landstitel een feit. Maar AZ heeft meer ijzers in het vuur. De Alkmaarders zijn ook nog in de race voor de KNVB-beker en de UEFA-cup. Voor woensdag 6 mei staat de Europa-cupwedstrijd in Londen tegen Ipswich Town op het programma, zes dagen later volgt de bekerwedstrijd tegen Go Ahead Eagles en daarna de return tegen Ipswich. Maar eerst moet met Feijenoord worden afgerekend.

Liever uitstellen

Als het feestcomité mocht kiezen zou de kampioenswedstrijd een week later plaatsvinden; thuis tegen Willem II. Zo denkt ieder in eigen scenario’s, want coach Kessler zag de wedstrijd Feijenoord-AZ liever een dag eerder gespeeld. Daar voelde Feijenoord weer niets voor. Op zondag trekken de Rotterdammers nu eenmaal meer toeschouwers. Vervolgens stelt Kessler voor om het tweede team in te zetten. Maar de baas van elektronicawarenhuis Wastora en van AZ, Klaas Molenaar, houdt niet van gegoochel. Hij wil gewoon in Rotterdam kampioen worden en de spelers denken er net zo over.

Nuchterheid wordt losgelaten

De positie van AZ is riant. Al maanden wordt AZ getipt als toekomstig landskampioen. De club speelt nu eenmaal het beste (resultaat)voetbal. En maandelijks wordt het kampioensvuur aangewakkerd door good old Theo Koomen. In de huiskrant van AZ ontlokt hij zelfs aan het altijd nuchtere ‘werkpaard’ Jonker de uitspraak dat AZ met royale voorsprong kampioen zal worden. Ook de materiaalverzorger van AZ, de twintigjarige Jur Pilon (“Ik verzorg de ballen en dat soort dingen”) kent geen twijfel. Hij is er heilig van overtuigd dat de titel wordt binnengehaald.

Kritiek op het ‘Winning Team’

Toch geniet het superieure sterrenteam weinig erkenning. AZ is niet echt populair. Ook niet onder de Noord-Hollandse supporter. Er zitten gemiddeld 10.000 toeschouwers op de tribune terwijl er voor 16.500 plaats is. Voetbalkenners staan evenmin te trappelen van enthousiasme. Coach Kessler hanteert al het hele seizoen een 4-4-2-systeem dat volgens critici resulteert in voorspelbaar, klinisch en weinig spectaculair spel. Aan de andere kant wint AZ de meeste wedstrijden, scoort het de meeste doelpunten en beschikt het over de minst gepasseerde verdediging. Het team is organisatorisch en tactisch volleerd. AZ vormt een ijzersterk collectief.

De kunst van Georg Kessler

Trainer-manager Kessler speelt een belangrijke rol in de wijze waarop de club wordt bejegend. Zijn vakmanschap is onomstreden, maar zijn ijdelheid en steile optreden wekken wrevel. Het zal hem allemaal een zorg zijn. De veldheer is klaar voor de strijd en zal zondag 3 mei 1981 – tevens zijn achttiende trouwdag –  weer even onberispelijk en verzorgd als altijd op de bank naast Hans Eijkenbroek en de reserves plaatsnemen. En op de persconferentie in zijn gebruikelijke dictie de opstelling bekendmaken: Eddy Treijtel (doel), Richard van der Meer, Ronald Spelbos, Johnny Metgod, Henk van Rijnsoever (“op de plaats voor mijn geschorste aanvoerder Hugo Hovenkamp”), de middenvelders Jan Peters, Peter Arntz, Jos Jonker en Kristen Nygaard en de voorhoedespelers Pier Tol en Kurt Welzl. Kees Kist zal andermaal buiten het basisteam worden gelaten.

Feest in Zaandam, Heiloo en Alkmaar

Vele duizenden supporters uit Noord-Holland zullen het elftal per auto of per trein naar Rotterdam vergezellen. Als AZ erin slaagt de winst te pakken, dan vermeldt het draaiboek een huldiging in Zaandam, een kampioensdiner in motel Heiloo en een feestelijke rondrit door de Alkmaarse binnenstad naar Het Gulden Vlies waar in besloten kring het kampioensfeest zal worden gevierd. Op de lijst van artiesten prijken namen als André Hazes, de Havenzangers, Willeke Alberti en het orkest Beauty Case. Burgemeester Roozenmond overweegt de horecagelegenheden toestemming te verlenen tot 04:00 uur open te zijn. Er kan eigenlijk niets meer misgaan: AZ wordt de nieuwe landskampioen.

Auteur: Jan van Baar

Publicatiedatum: 16/08/2011