Bergen aan Zee

Een modernist in Bergen Het Zeehuis te Bergen

Met Jan Feith aan zee (1933)

Deze zomer neemt Jan Feith je mee op reis door onze provincie. Zijn historische teksten uit het album ‘Zwerftochten door ons land: Noord-Holland’ (1933) geven een beeld van zonnige duinen, drukke pleinen en pittoreske polders. Deze week: ‘In den zeewind langs onze Noordzee-kust’.

>

Een modernist in Bergen

Kunstenaar Gerrit Willem van Bladeren (1873-1935) maakte landschappen, stillevens en reisimpressies die licht van kleur waren. Zijn werk was zeer geliefd en hij kon er destijds meer voor vragen dan Piet Mondriaan. Het Stedelijk Museum Alkmaar wijdt een overzichtstentoonstelling aan hem.

>

Villa Russenduin

n

Villa Russenduin, dat nu als hotel dienst doet, is een markant bakstenen gebouw met een uitkijktoren. Het huis werd in 1916 gebouwd door het bekende architectenbureau Gebrs. Van Gendt als zomerverblijf voor AugustJ. Janssen, een schatrijke Amsterdammer. Het ontwerp, in een gematigde Amsterdamse-Schoolstijl, omvatte ook bijgebouwen en stallen. De riante woning telde maar liefst vijf badkamers en aan de interieurafwerking werd de grootste zorg besteed. Op veel plaatsen in het gebouw zijn houtsnijwerk, glas-in-lood en tegels te zien die nu nog getuigen van het grote vakmanschap waarmee de oorspronkelijke inrichting tot stand is gekomen. Janssen, firmant van de Deli-Maatschappij, heeft zijn schepping wel af gezien maar hij heeft er nooit gewoond, een paar weken na de oplevering stierf hij.

n

>

Het Zeehuis te Bergen

In 1908 verrees in opdracht van de directie van het Amsterdamse Burgerweeshuis in het prachtige duingebied bij Bergen aan Zee een herstellingsoord voor ziekelijke weeskinderen, ‘Het Zeehuis’ genaamd. Één jaar eerder had het weeshuisbestuur tot de bouw ervan besloten. De opdracht ging naar architect P. Heyn, bekend van het logegebouw van de Vrijmetselaars in de Vondelstraat in Amsterdam. In Bergen ontwierp hij een groot bakstenen gebouw met een rood pannendak, in een overgangstijl tussen traditionalisme en modernisme in de trant van Berlage. Afmetingen en materiaalgebruik maken dat het gebouw er een beetje ‘stads’ uitziet. De bouw begon in februari 1908 en was in recordtijd gereed. Vlak na de ingebruikname in juli van dat jaar kwam de eerste groep kinderen al aan. Zestig bleekneusjes konden er tegelijk in het huis logeren. Beneden lagen de eetzalen en andere groepsruimtes. Karakteristiek voor de verdieping op de begane grond waren de open veranda’s, die later tot dichte serres zijn verbouwd. De kinderen sliepen boven in slaapzalen die aan de voorkant grote balkons hadden. Als ze ’s avonds rozig en zonverbrand de grote trap opgingen kwamen ze langs drie monumentale, kleurige glas-in-loodramen, die nog steeds aanwezig zijn. In het middelste raam zijn de naam en het embleem van het Burgerweeshuis (een duif met gespreide vleugels in een stralenkrans) aangebracht. Links ervan is het stadswapen van Amsterdam te zien en rechts het toenmalige wapen van Bergen. In 1960 werd Het Zeehuis door het Burgerweeshuis verkocht. Tegenwoordig is er een Nivon Natuurvriendenhuis in gevestigd. Het gebouw heeft de status van rijksmonument.

>

Het Vredeskerkje in Bergen aan Zee

Het kerkje is gebouwd in 1918 naar een ontwerp van H.L. Baron Taets van Amerongen samen met P. Elders in opdracht van de familie Van Reenen.
In de plaatsing van de toren is een Noord-Hollandse traditie gevolgd, door deze niet geheel voor, maar in het kerkfront te situeren.

>