Tijdens het opgraven in het pand op nummer 16 stuitten de archeologen op een langwerpige kelder. Wat bijzonder was aan deze kelder was de houten vloer van twee brede planken. Meestal is een kelder helemaal van bakstenen gemaakt. De huidige theorie is dat de kelder onderdeel geweest kan zijn van een wasserette uit ongeveer de zeventiende eeuw. In het filmpje bij de Vondst op vrijdag van vorige week, zagen we Guus bij een grote bakstenen bak, waarvan hij op dat moment nog niet wist waarvoor die gediend had. In de tekst daaronder kon je al lezen dat de gedachten uiteindelijk uitgingen naar een wasserette.

Een keldervloer met houten planken. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Monsters voor onderzoek

En dat denken de archeologen nog steeds, ook omdat vlakbij deze plek textiel werd geproduceerd. En de pas geweven stoffen moesten ook gewassen worden. Van de planken van keldervloer zijn monsters genomen voor dendrochronologisch onderzoek. Daarbij kun je aan de hand van jaarringen bepalen hoe oud het gebruikte hout is. Onder de planken kwamen drie balken tevoorschijn waar de planken haaks op lagen.

Eén van de balken had een smalle, rechtopstaande rand en meerdere spijkers. Vooral die opstaande rand is apart. Een andere balk had een inkeping aan de bovenzijde, en de derde balk was licht gebogen en leek afkomstig van een dakspant.

Drie balken die onder de planken tevoorschijn kwamen. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

De blik van de bouwhistoricus

Omdat de eerste balk zo afwijkend was, vroegen we collega Jeroen, onze bouwhistoricus, om mee te kijken. Ook hij had vraagtekens bij de functie van de balk met de opstaande rand. Het was iets wat hij niet eerder had gezien. Het had een raamkozijn kunnen zijn, maar dat paste weer niet in het tijdsbestek. Als deze plek, zoals nu geschat, inderdaad zeventiende-eeuws is.

Eén van de balken had een smalle, rechtopstaande rand en meerdere spijkers. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Archeologisch houtexpert

Toevallig was net archeologisch houtexpert Silke Lange te gast in het Archeologisch Centrum. Zij doet onderzoek naar ons houten speelgoed (binnenkort meer hierover!). Ook zij kwam even naar het hout kijken. Door goed te observeren, te voelen en te kloppen, concludeerde ze al snel dat het om een eikenhouten balk gaat. Ook zij boog zich over de opvallende rand. Zij zag meteen dat er op de plekken waar het extra randje ontbrak, restjes zaten van teer. Maar nog geen idee wat dat betekent. Verder viel het haar op dat je aan één kant van de balk heel duidelijk kunt zien is dat de balk met een handzaag gezaagd is. Een andere kant van de balk liet weer duidelijke haksporen zien van een bijl. Die verschillende bewerkingssporen lijken erop te wijzen dat de balk een eerder leven heeft gehad. Voordat hij dus gebruikt werd in de bodem van onze kelder.

Ook van deze balk is een monster genomen. Voor nu denken we dat dit hout dus ouder is dan de rest van de kelder. Maar we weten meer als de resultaten van het onderzoek bekend zijn.

Conclusie: we zijn voorlopig nog we even bezig. In de archeologie blijft het vaak een kwestie van goed kijken, vergelijken en je ervaring en gevoel gebruiken om uit te komen bij de oorspronkelijke functie van een object.

Deze Vondst op vrijdag werd samengesteld door onze depotbeheerder Maartje Kramer

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’.

Aan één kant van de balk zie je heel duidelijk dat de balk met een handzaag gezaagd is. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Bron: Erfgoed Alkmaar