Anders kijken is meer zien  

In de tentoonstelling wekt Aalders de Verkade-albums tot leven. Gedetailleerde papieren bloemen springen op uit Verkadeblikken en plaatjesalbums, terwijl vlinders en bijen over de pagina’s kruipen. Met deze tentoonstelling wil Aalders haar liefde voor de natuur delen met de bezoeker. Wanneer je de tijd neemt om goed te kijken naar de rug van een wesp, de vleugel van een vlinder, of de snuit van een tor, zul je ontdekken dat deze prachtig zijn, is haar overtuiging. En een papieren exemplaar kun je op je gemak bekijken, ook als je de levende versie misschien wat spannend vindt. De boodschap van Aalders lijkt erg op die van de auteur van de originele Verkade-albums: bioloog en onderwijzer Jac. P. Thijsse. 

Hoewel er een eeuw tussen hen ligt, delen Aalders en Thijsse dezelfde nieuwsgierige blik op de natuur. Beiden laten zien dat er, als je goed kijkt, een wereld schuilgaat in een berm, een bosrand en zelfs het groen tussen de tegels voor onze voeten. Voor het eerst komen de papieren illustraties van Aalders en de originele aquarellen en tekeningen voor de Verkade-albums samen. Bezoekers, volwassenen én kinderen, worden uitgenodigd om de tijd te nemen en de natuur met nieuwe ogen te bekijken.

Geertje Aalders. © Theo Tangelder.

Geertje Aalders

Geertje Aalders (1983) groeide op in Oosterbeek, waar haar liefde voor de natuur al vroeg werd aangewakkerd door haar moeder, een bioloog. Nog altijd is zij het liefst buiten. Aalders speurt graag in het bos naar kleine dieren. Die aandacht voor het kleine en vaak onopgemerkte vormt de basis van Aalders’ werk. In haar gedetailleerde papieren knipkunst brengt zij de natuur dichtbij en nodigt ze uit om goed te kijken. Ze snijdt haar kunstwerken met een vlijmscherp mesje uit gekleurd papier. Door laag op laag met elkaar te combineren, ontstaan ruimtelijke beestjes die haast niet van echt te onderscheiden zijn. Sommige diertjes vergroot ze uit, andere zijn niet groter dan een paar millimeter.

De Verkade-albums

De verwondering over de natuur klinkt ook door in de plaatjesalbums die Jac. P. Thijsse (1865–1945) maakt voor Verkade. Wanneer de Zaanse biscuit- en beschuitfabrikant hem vraagt mee te werken aan een spaaractie, grijpt Thijsse de kans aan om zijn liefde voor de natuur te delen. In nauw overleg met Thijsse vraagt Verkade kunstenaars om illustraties te maken voor de verzamelplaatjes: afbeeldingen van planten, dieren en landschappen. Thijsse schrijft de bijbehorende teksten. De Verkade-albums worden een groot succes en weten, mede dankzij zijn bevlogen teksten, generaties Nederlanders enthousiast te maken voor de natuur.

Thijsse laat zien hoe bijzonder de natuur dichtbij huis is en nodigt lezers uit om met aandacht naar hun directe omgeving te kijken. Tegelijkertijd benadrukt hij het belang van het beschermen van de natuur die op het eerste gezicht zo gewoon lijkt. 

Beeld: Zaans Museum.

Vlinderalbum

De meeste plaatjes in deze tentoonstelling komen uit het album De bloemen en haar vrienden, uitgebracht in 1934. In de volksmond werd dit het ‘Vlinderalbum’ genoemd. De bijzondere aquarellen van bloemen, vlinders, hommels en andere insecten zijn geschilderd door Jan Voerman jr. (1890 –1976) en door vader en zoon Cornelis (1877 –1963) en Henricus Rol (1906 –1992). Het is een vrolijk en kleurrijk kijk- en spaaralbum en het was destijds een welkome bron van informatie over de bloemen en bestuivende insecten.

Ruige hommels, bonte bijen en alle stuifmeelvreters is van 30 oktober 2026 t/m 2 mei 2027 te zien in het Zaans Museum.

Bron: Zaans Museum