Online expo over literair leven na de oorlog

‘Goddank, de crisis is voorby, jullie zullen je heele leven het gevoel hebben dat je in je jonge jaren een nachtmerrie hebben gehad’, schreef Arthur van Schendel in 1945 aan een jeugdige kennis en hij vatte daarmee de stemming goed samen. Maar niet iedereen haalde opgelucht adem: voor sommige schrijvers was de bevrijding juist het begin van de ellende. Je leest er alles over in de nieuwe online tentoonstelling van het Literatuurmuseum.

Op 7 mei 1945 was het overal bekend: Duitsland had zich overgegeven, Nederland was bevrijd. Vreugde en opluchting waren de meest voorkomende emoties, zo ook bij Nederlandse schrijvers. Vreugde dat een periode van angst voorbij was, opluchting dat ze weer aan het werk konden, al zou het nog maanden duren voordat voedsel, elektriciteit, papier weer net zo vanzelfsprekend beschikbaar waren als voor de oorlog.

Maar er zijn ook andere verhalen, en daarover gaat het in de nieuwe online tentoonstelling ‘De achterkant van de bevrijding’ van het Literatuurmuseum. Sommige schrijvers waren veel kwijtgeraakt tijdens de oorlog, voor hen was ‘weer aan het werk gaan’ niet zo eenvoudig. Anderen hadden hun sympathie met de bezetter betuigd, en voor hen begonnen heel nieuwe problemen. En velen hadden geschipperd, gezocht naar mogelijkheden om in leven en aan het werk te blijven, en voor hen overheerste de onzekerheid. Zouden zij worden afgerekend op keuzes die zij tijdens de bezetting hadden gemaakt? Het zijn vragen die veel Nederlanders zich stelden, en die juist door schrijvers werden vastgelegd.

Werken uit de collectie van het Literatuurmuseum. Foto: Literatuurmuseum.

Het verhaal van Henri Bruning vormt een rode draad door de tentoonstelling. Hij was fout geweest en zijn vergeefse pogingen om de aansluiting met het literaire leven te hervinden zeggen veel over de manier waarop Nederland zijn kunst en cultuur probeerde te zuiveren van nationaalsocialistische sporen. Ook andere schrijvers komen in dit verhaal aan bod, soms kort, soms wat langer, om een breder beeld te geven van wat er met de literatuur gebeurde in de maanden nadat de vrijheid werd gevierd.

Lees de verhalen en beleef de periode na de bevrijding op literatuurmuseum.nl.

Bron: Literatuurmuseum

Publicatiedatum: 22/04/2020