Hoe Haarlem-Schalkwijk toch nog leuk werd

Museum Haarlem wijdt in haar nieuwste tentoonstelling aandacht aan de Haarlemse wijk Schalkwijk.

Schalkwijk is gebouwd in de jaren vijftig, in een tijd dat de woningnood groot is. Hoogbouw is het toverwoord. En daarom worden er relatief goedkope flats en betaalbare doorzonwoningen gebouwd, met een eigen winkelcentrum. In vijftien jaar tijd verrijzen er maar liefst 7800 flatwoningen, naast nog eens 3500 eengezinswoningen. Haarlem-Zuid wordt een eldorado voor jonge gezinnen.

Oplevering van de eerste woningen in Schalkwijk aan de Finlandstraat, 1961. Collectie Noord-Hollands Archief.

Groene weilanden veranderen in een grijs rasterpatroon van hoog- en laagbouw met overigens opvallend veel groen. Schalkwijk wordt een kinderrijke wijk met veel jonge gezinnen. Voor de jeugd is er echter weinig te doen. Een deel ontspoort. Als Panorama hier begin jaren tachtig over schrijft, is het gedaan met de goede naam van Schalkwijk. Nog steeds kleeft dit negatieve beeld aan deze wijk, terwijl de meeste inwoners er juist met zoveel plezier wonen. Het is er ruim en groen en het openbaar vervoer is sterk verbeterd.

De jonge gezinnen hebben inmiddels plaatsgemaakt voor ouderen en migranten en de gemeente is er zich van bewust dat Schalkwijk een nieuw jasje nodig heeft. En daarom zijn er plannen voor betere woningen, een bioscoop, nieuwe winkels en horeca.

Groene Zoom Schalkwijk, 1976. Collectie Noord-Hollands Archief.

Voor de tentoonstelling in Museum Haarlem sprak Marisa Beretta met verschillende generaties bewoners. Theo (85 jaar) vertelt: ‘Ik houd van netjes, recht en strak, daarom houd ik van Schalkwijk’. Soudai (18 jaar) roemt de Molenplas, omdat die ‘een beetje als thuis voelt.’

Beretta’s fotoproject vormt de kern van de tentoonstelling. Er is ook een website waar haar foto’s zijn te zien: Dubbel Belicht. In Museum Haarlem zijn huiskamers te bezoeken waar je de verhalen kunt lezen, maar ook films en foto’s kunt bekijken, evenals persoonlijke spulletjes van de Schalkwijkers. Bezoekers kunnen er ook hun reacties en verhalen achterlaten.

Buurtcamping Molenplaspark Schalkwijk, 2019. Fotograaf Marisa Beretta.

In het kader van de expositie, die van 10 oktober 2019 tot 9 maart 2020 duurt, worden er ook – in samenwerking met organisaties in Schalkwijk -, diverse activiteiten georganiseerd, zoals stadswandelingen, fietstochten, cursussen en diners. Op de website van het museum is meer informatie te vinden.

Tekst: Arnoud van Soest

Publicatiedatum: 04/10/2019