Erfgooiers waren vrije boeren die gezamenlijk gebruik mochten maken van de Gooise meentgronden. De geschiedenis van dit gemeenschappelijke grondbezit gaat terug tot de middeleeuwen. Hoewel het traditionele boerenleven grotendeels is verdwenen, leven de verhalen en familiegeschiedenissen nog altijd voort bij de nazaten van deze oorspronkelijke Gooise boeren.

Voor Den Besten, die al zijn hele leven fotografeert en zich heeft gespecialiseerd in portretfotografie, was juist die persoonlijke geschiedenis de aanleiding voor het project. Als fotograaf voor het Blaricumse dorpsblad Hei & Wei begon hij met een aantal portretten. Gaandeweg groeide het project uit tot een serie van 36 Erfgooiers.

„Iedere Erfgooier heeft een eigen karakter. Ik heb geprobeerd dat karakter in de foto vast te leggen”, vertelt Den Besten. Voorafgaand aan de fotosessies bezocht hij de Erfgooiers thuis. De gesprekken over het vroegere Blaricum, het boerenleven en de families die al generaties lang met elkaar verbonden zijn, werden een belangrijke aanjager van dit fotoproject. Naast de mannelijke Erfgooiers hangt op de expositie een krachtig werk van de Blaricumse boerin  Margriet van ’t Klooster in haar prachtige klederdracht. Dit om de vrouwen van de Erfgooiers te eren, die geen Erfgooier konden zijn, maar wel op het land werkten en tevens het huishouden voor hun rekening namen.

De fotograaf ontdekte daarbij ook opvallende overeenkomsten tussen de geportretteerden. „Ze zijn eerlijk en oersterk. Recht voor z’n raap, ze zeggen wat ze denken, en hebben een hoop zelfspot en humor. Na elke fotoshoot kwam ik met een blij gezicht en fantastische verhalen thuis” Volgens Den Besten geven de portretten een gezicht aan individuele Erfgooiers en laten ze ook iets zien van het Gooise volkskarakter.

Expositie in het Huizer Museum. Foto’s: Gert-Jan den Besten.

Gooise ambitie

“Met deze serie zet het Huizer museum een stap over de gemeentegrens richting het Gooi, precies volgens onze ambitie. Gert-Jan den Besten brengt een bijzondere groep Gooise mensen heel dichtbij. De portretten zijn tegelijkertijd persoonlijk en historisch. Je kijkt naar mensen met ieder hun eigen verhaal, maar ook naar een gemeenschap waarvan de wortels eeuwen teruggaan. Dat past prachtig bij de rol van het Huizer Museum: de geschiedenis van het Gooi niet alleen bewaren, maar vooral zichtbaar en voelbaar maken voor bezoekers van nu.”

Vanaf 6 oktober zijn tien portretten uit de serie te zien in het Huizer Museum. De foto’s vormen een ontmoeting met de laatste erfgooiers van Blaricum en met een belangrijk onderdeel van de sociale en agrarische geschiedenis van het Gooi.

Bron: Huizer Museum