De tentoonstelling markeert een dubbel debuut: Sansours eerste grote solotentoonstelling in Nederland én de première van A Sunken Tale of Losses Delayed (2026), een nieuwe film in opdracht van Wereldmuseum, ontwikkeld met schrijver en filmmaker Søren Lind. Daarmee brengt het museum één van de invloedrijkste stemmen in de hedendaagse kunst naar Amsterdam en wordt actuele kunst in dialoog gebracht met de collecties van het museum. Sansours artistieke praktijk sluit aan bij de missie van het museum en opent ruimte voor bezoekers om te onderzoeken hoe geschiedenissen worden geschreven, verzwegen en opnieuw worden opgeëist.

Na de perspreview en officiële opening op 23 april is Rogue Agents of History vanaf 24 april te zien voor het brede publiek. De tentoonstelling brengt film, sculptuur, fotografie en historische objecten samen, en presenteert A Sunken Tale of Losses Delayed naast twee eerdere werken, In the Future They Ate from the Finest Porcelain en Familiar Phantoms, aangevuld met persoonlijke erfstukken en objecten uit Sansours artistieke praktijk. Samen vormen deze drie films een samenstel dat archeologie, geheugen en toekomstige mogelijkheden verkent, en laat zien hoe narratieven over generaties heen worden geconstrueerd, onderdrukt en herverbeeld.

Dwars over verschillende tijdlijnen, van Ottomaanse geschiedenissen en hedendaagse geopolitiek tot denkbeeldige toekomsten, onderzoekt de tentoonstelling hoe kunst en film officiële versies van de geschiedenis kunnen opschudden. Rogue Agents of History nodigt uit tot nieuwe manieren om naar het verleden te kijken en toekomsten voor te stellen, juist daar waar archieven zwijgen en officiële registraties de geleefde werkelijkheid voorbijgaan. Via speculatieve fictie, archeologie, geheugen en materiële cultuur, stelt Sansour fundamentele vragen: wie heeft recht op geschiedenis, en hoe kan die geschiedenis opnieuw worden verteld?

A Sunken Tale of Losses Delayed, 2026, 30′ © Larissa Sansour and Soren Lind.

Rogue Agents of History

In Larissa Sansour – Rogue Agents of History ontvouwt de kunstenaar een universum waarin piraten, geesten en guerrilla archeologen optreden als ‘rogue agents’: zij grijpen in bestaande geschiedenissen in, verstoren ze en verbeelden ze opnieuw, om zo het verleden terug te claimen en de toekomst vorm te geven.

Hoewel stevig geworteld in de Palestijnse context, reikt de tentoonstelling ver daar voorbij: Rogue Agents of History raakt universele vragen over identiteit, herinnering, verbondenheid en verlies. Sciencefiction, een genre dat Sansour al haar hele carrière inzet, fungeert hierbij als een cruciaal instrument om te onderzoeken hoe geschiedenissen worden geconstrueerd, en hoe die constructies kunnen worden opengebroken.

Centraal in de tentoonstelling staat de relatie tussen film en materiële cultuur. Historische objecten uit de collecties van Wereldmuseum, Museum Catharijneconvent en het Scheepvaartmuseum worden naast kunstwerken, persoonlijke erfstukken en filmrekwisieten geplaatst. Bewegend tussen meerdere tijd- en verhaallijnen vervagen deze objecten bewust de grenzen tussen feit en fictie en maken ze daadwerkelijk deel uit van het verhaal.

Op een moment dat Palestijns erfgoed wordt bedreigd met uitwissing, opent Rogue Agents of History ruimte voor zichtbaarheid, betekenis en herstel.

Reliekdoos met 21 relieken van zand en kleine steentjes uit het Heilige Land, 1650 – 1699, Bethlehem, Palestina © Catharijneconvent.

Nieuw werk: A Sunken tale of Losses Delayed (2026)

Het hart van de tentoonstelling wordt gevormd door de wereldpremière van A Sunken Tale of Losses Delayed (2026), een nieuwe film van Sansour en Lind, in opdracht van Wereldmuseum Amsterdam. Het verhaal speelt zich af aan boord van een Palestijns piratenspookschip dat eeuwen doorkruist en een bemanning volgt die verloren objecten, verdrongen herinneringen en vergeten geschiedenissen opvist. Tijdens deze tijdreizen komen fragmenten van Palestijns cultureel erfgoed samen met maritieme geschiedenissen uit Nederland, de Middellandse Zee en daarbuiten. De film weeft deze nalatenschappen samen tot een verhaal over roof, restitutie en de manier waarop geschiedenis wordt gepresenteerd.

A Sunken tale of Losses Delayed werd deels opgenomen op locaties die direct verbonden zijn aan het Nederlandse koloniale verleden, waaronder het depot van Wereldmuseum Amsterdam, KIT (Koninklijk Instituut voor de Tropen), het Scheepvaartmuseum en de VOC replica Batavia. Personages gebruiken en hanteren objecten, waardoor deze niet alleen nieuwe betekenissen krijgen in de fictieve wereld van de film, maar ook worden teruggebracht naar hun oorspronkelijke status als gebruiksvoorwerpen. Zo krijgen objecten die al rijk zijn aan biografieën en betekenislagen een extra dimensie wanneer ze zich verplaatsen van museumcollectie naar filmset naar tentoonstellingsruimte.

De film wordt gedragen door Maisa Abd Elhadi, de internationaal geprezen Palestijnse actrice, en Fadi Abdel Shafi, wiens aanwezigheid een hedendaagse energie toevoegt aan de speculatieve wereld van de film. Hun spel verankert een cinematografisch universum dat historische fictie, politieke allegorie en theatraal spektakel met elkaar verweeft.

Binnen dit verbeeldende kader stelt de film urgente vragen over het eigenaarschap van geschiedenis: wie schrijft haar, wie beheert haar, en wie kan haar terugclaimen?

A Sunken Tale of Losses Delayed, 2026, 30′ © Larissa Sansour and Soren Lind.

Fictie als tegennarratief

Sansour begon in de vroege jaren 2000 met het werken met video, tijdens de Tweede Intifada, toen de urgentie om het leven onder bezetting vast te leggen haar aanvankelijk naar documentaire film trok. Gaandeweg wendde ze zich echter tot fictie, en specifiek tot sciencefiction, als een manier om perspectieven van de Palestijnse ervaring te verbeelden die met documentaire alleen niet te vangen waren. Juist in deze verbeeldingsruimte komen archeologie, mythe en storytelling samen in haar bredere praktijk: In eerdere werken zoals In the Future They Ate from the Finest Porcelain (2016) en Familiar Phantoms (2022), eveneens te zien in deze tentoonstelling, onderzoekt Sansour hoe objecten, herinneringen en overgeleverde verhalen door de tijd bewegen en telkens nieuwe betekenissen krijgen binnen veranderende historische en emotionele contexten.

In In the Future They Ate from the Finest Porcelain (2016) begraaft een verzetsgroep porselein in de woestijn om archeologisch bewijs te creëren voor een toekomstige beschaving. In Familiar Phantoms (2022) richt Sansour zich op jeugdherinneringen en familiearchieven, waarin persoonlijke en collectieve geschiedenissen van ontheemding samenkomen. Samen met de nieuwe film vormen deze werken een netwerk van verhalen dat zich uitstrekt over verleden, heden en toekomst. Door lineaire tijd te ontregelen en fictie met historische feiten te vermengen, toont Rogue Agents of History hoe verbeelding kan functioneren als middel om geschiedenis opnieuw te scheppen — en zo nieuwe perspectieven opent in een steeds complexer geopolitiek landschap.

”Mijn streven is altijd geweest om een nieuwe taal te ontwikkelen om het Palestijnse verhaal te vertellen — om beeldtaal te creëren die traditionele percepties omzeilt. Kunst heeft het vermogen om uit te dagen en te onthullen. Als het eerste dat verdwijnt in tijden van oorlog de waarheid is, dan is het tweede de cultuur. Daarom moeten we blijven aandringen op het beschermen van die ruimte voor verbeelding.” — Larissa Sansour

Via speculatieve narratieven, archeologische metaforen en zorgvuldig geconstrueerde fictieve universums onderzoekt Sansour overgeërfd trauma, collectief geheugen en de voortdurende strijd om historische zeggenschap. Door film, materiële cultuur en herinnering met elkaar in dialoog te brengen, positioneert zij verbeelding als een cruciale vorm van herstel — een manier om handelingsvermogen terug te winnen, archieven nieuw leven in te blazen en andere relaties tussen verleden, heden en toekomst vorm te geven binnen een geopolitiek landschap dat steeds verder onder druk komt te staan.

Archeology in Absentia 3, 2016, Photographic Print, 75 x 150 cm. © Larissa Sansour & Søren Lind.

Waarom hier, waarom nu

In een gebouw met een koloniale ontstaansgeschiedenis kiest Wereldmuseum voor nuance, verantwoordelijkheid en verbeelding. Sansours praktijk sluit hier sterk op aan: via speculatieve fictie en materiële cultuur opent zij nieuwe manieren om te lezen hoe geschiedenissen zijn geconstrueerd en hoe ze kunnen worden herschreven.

In die geest zet Rogue Agents of History de koers voort van het museum om samen te werken met hedendaagse kunstenaars die dominante narratieven ontregelen en historische objecten nieuwe agency geven. Deze tentoonstelling en samenwerking zijn een uitnodiging om je voor te stellen hoe een meer gelijkwaardige en rechtvaardige wereld eruit zou kunnen zien, én om het soort wereldburgerschap te stimuleren dat zo’n toekomst mogelijk maakt.

Wereldmuseum Amsterdam, onderdeel van één museum met vier locaties in Amsterdam, Leiden, Nijmegen en Rotterdam, verbindt hedendaagse kunst met historische collecties om nieuwe perspectieven op culturen en geschiedenissen te openen, het begrip te verdiepen voor de kwetsbare schoonheid van de werelden waarin we leven en bij te dragen aan een meer gelijkwaardige en rechtvaardige toekomst. Door kunstenaars uit te nodigen die bezoekers voorbij gekende verhalen laat kijken, brengt het museum nieuwe perspectieven aan het licht — niet als toevoegingen aan een gevestigde canon, maar als vertrekpunten om de wereld om ons heen beter te begrijpen.

A Sunken Tale of Losses Delayed, 2026, 30′ © Larissa Sansour and Soren Lind.

Over Larissa Sansour

Larissa Sansour (1973) is een Palestijnse kunstenares die voornamelijk werkt met film, fotografie en installaties. Ze werd geboren in Oost-Jeruzalem en studeerde beeldende kunst in Londen, New York en Kopenhagen. Centraal in haar werk staat het samenspel tussen mythe, documentaire en historisch verhaal, vaak belicht aan de hand van sciencefiction. De afgelopen jaren heeft Sansour zich verdiept in de rol van nostalgie, herinneringen en overgeërfde trauma’s bij persoonlijke en nationale identiteit. Haar films en installaties worden door critici geprezen om hun filmische beelden en subversieve verhalen. De afgelopen tien jaar heeft Sansour nauw samengewerkt met de Deense auteur en filmregisseur Søren Lind.

Sansours werk is opgenomen in belangrijke collecties en wordt wereldwijd tentoongesteld in galeries, musea en op filmfestivals. In 2019 vertegenwoordigde ze Denemarken op de 58e Biënnale van Venetië. In 2020 was ze medeontvanger van de prestigieuze Jarman Award (VK). Ze heeft haar werk tentoongesteld in Tate Modern in Londen, MoMA in New York en Centre Pompidou in Parijs. Recente solotentoonstellingen zijn onder meer Amos Rex in Helsinki, Kunsthal Charlottenborg in Kopenhagen, Gothenburg Konsthall in Zweden, Whitworth Gallery in Manchester, KINDL in Berlijn, Gifu Museum of Contemporary Art in Japan en EMST in Athene.

Sansour woont en werkt momenteel in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Larissa Sansour © Stella Ojala.

De tentoonstelling ‘Larissa Sansour – Rogue Agents of History’ is van 24 april tot 27 september 2026 te zien in het Wereldmuseum Amsterdam. Kijk voor meer informatie op de website van het museum.

Bron: Wereldmuseum Amsterdam