Dubbel jubileum

In 2026 viert Museum Het Schip zijn 25-jarig bestaan én is het 125 jaar geleden dat de Woningwet van 1901 werd ingevoerd. Deze wet vormde het startpunt voor grootschalige sociale woningbouw en betere leefomstandigheden voor de arbeidersklasse. Daarmee vormt zij een logisch vertrekpunt voor Museum Het Schip, dat het verhaal vertelt van de Amsterdamse School: een beweging van idealistische kunstenaars en architecten die geloofden dat goede architectuur kon bijdragen aan een beter leven voor iedereen.

Hoewel de arbeiderspaleizen en kunstwerken van de Amsterdamse School nog altijd tot de verbeelding spreken, blijkt ook dat vraagstukken rond volkshuisvesting van alle tijden zijn. De geschiedenis van de woningbouw laat zien dat iedere periode opnieuw worstelt met thema’s als betaalbaarheid, beschikbaarheid en leefkwaliteit.

Links: demonstratie voor behoud van de huursubsidie. Rechts: poster ‘Geen woning, geen kroning’. Beeld: Museum Het Schip.

Van krakersrellen tot wooncoöperaties

De tentoonstelling neemt je mee op een reis door de tijd. Een interactieve tijdlijn leidt je langs de hoogte- en dieptepunten van de volkshuisvesting, van stadsuitbreiding en woningcorporaties tot krottenwijken en krakersrellen. Ook thema’s als dakloosheid, protest en ruimte vinden komen aan bod. Kijkend naar kunstwerken, archiefbeelden en protestposters leer je over het belang van goede volkshuisvesting, maar ook hoe deze door systemen, bureaucratie en marktwerking onder druk is komen te staan. Zo brengt De machinerie van de volkshuisvesting van Carlijn Kingma alle tandwieltjes in beeld, en biedt een presentatie van Platform Woonopgave concrete handvatten om leegstand en woningtekort te verminderen.

Links: campagnebeeld, rechts: De machinerie van de volkshuisvesting (Carlijn Kingma). Beeld: Museum Het Schip.

Randprogrammering

De woningcrisis houdt veel mensen bezig. Daarom werkt Museum Het Schip samen met partners binnen en buiten de stad, waaronder kunstenaars, architecten, stedenbouwkundigen, woningcorporaties, krakers en belangenorganisaties, aan een prikkelend en maatschappelijk betrokken randprogramma. In samenwerking met Museum Het Schip en NUL20 maakt architect Mimi Oldenhave Metz een podcast over de woningcrisis van toen en nu. De serie maakt de wooncrisis invoelbaar en begrijpelijk, niet alleen aan de hand van cijfers en beleid, maar juist via persoonlijke verhalen van mensen die er dagelijks mee te maken hebben. Door ervaringen van jonge woningzoekenden te verbinden met inzichten van onderzoekers, schrijvers en activisten laat de podcast zien dat de wooncrisis geen individueel probleem is, maar een breed maatschappelijk vraagstuk, en dat er alternatieven denkbaar zijn.

Bron: Museum Het Schip