Haarlem kende ooit veertien stadspoorten, maar tegenwoordig staat alleen de Amsterdamse Poort nog overeind. Geïnspireerd door een expositie over deze verdwenen stadspoorten ontwierp Jan Boelhouwer een wandelroute langs de historische locaties. “Aan de hand van schilderijen kun je zien hoe het vroeger was”, vertelt Boelhouwer.
>Architectuurhistoricus Wouter van Elburg deed onderzoek naar de ruimte achter Nederlandse voordeuren: de entree. Hiervoor keek hij naar de woonhuizencollectie van Hendrick de Keyser en naar woonhuisplattegronden die bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te vinden zijn maar ook naar afgebroken panden. De publieksversie van zijn proefschrift is nu uit en gaf Van Elburg een lezing over zijn vernieuwende onderzoek.
>Tinus Osendarp is de allergrootste en populairste Nederlandse sporter van voor de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Olympische Spelen van 1936 wordt hij door Adolf Hitler ‘de snelste blanke ter wereld’ genoemd. Als Nederland door Duitsland wordt bezet, gaat hij samenwerken met de vijand en jagen op verzetslieden.
>Piet van Zwieten en Karen Vleugel van de Historische Kring Heemskerk kijken rond bij de Kruisberg en bezoeken de graven van de oorlogsvliegers.
>Buiten de stad wordt er nog wel eens met spot gesproken over Den Helder, zeker over de schoonheid ervan. Maar de laatste jaren is er zeker binnen de stad een verandering merkbaar. Na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog wordt er, ook nu nog, elke dag gewerkt om de stad haar ziel terug te geven. NH Nieuws maakte er deze documentaire over.
>Na een langslepend proces van 23 jaar is Landhuis Elswout gereed. Het had veel voeten in de aarde, vooral omdat vastgoedondernemer Luigi Prins een groot doel voor ogen had. Hij wilde de originele ontwerptekeningen van architect Constantijn Muysken, opgetekend in 1880 voor de toenmalige eigenaar Borski, alsnog uitvoeren. Het heeft even geduurd, maar zijn missie is geslaagd.
>Het Muntplein is in 1950 een van de drukste pleinen van Amsterdam. Het vele verkeer is moeilijk te overzien voor de verkeerspolitie. Als oplossing is een uitkijkpost gebouwd, de duiventil, van waaruit een agent de verkeerslichten kan regelen.
>Na de opkomst van pils verdwenen steeds meer traditionele brouwerijen in Haarlem. Toch hield brouwerij ’t Scheepje vast aan oude brouwtradities. Daardoor moest de brouwerij in 1914 uiteindelijk ook de deuren sluiten. Maar nu, ruim een eeuw later, brengen twee buurmannen de brouwerij weer tot leven.
>In een speciale televisie uitzending ging Haarlem105 naar het provinciehuis, gelegen aan de Dreef in Haarlem. Het imposante en statige gebouw, Paviljoen Welgelegen genaamd, is een icoon in Haarlem. De meesten van ons rijden er wekelijks langs, maar niet veel mensen kennen het gebouw van binnen. Dat terwijl het Provinciehuis van binnen zo mogelijk nog indrukwekkender is dan de buitenkant.
>De vergiftigde taart die in 1910 het leven kostte aan Maria Musman leidde tot het baanbrekende Taartarrest, waarmee ‘voorwaardelijke opzet’ een vast begrip werd in de Nederlandse rechtspraak. Nu, 114 jaar later, krijgt Musman een nieuwe herdenkingssteen op de begraafplaats in Hoorn. Reden voor NH Nieuws om in de geschiedenis van de Hoornse taartmoord te duiken.
>Piet van Zwieten en Karen Vleugel van de Historische Kring Heemskerk kijken rond om en in het oude raadhuis van Heemskerk.
>Vrijheid, blijheid. Dat geldt zeker voor de baan van internationaal vrachtwagenchauffeur in de jaren 1970. Zelfstandig werken, behoorlijk verdienen en je ziet nog eens wat van de wereld. Maar begin jaren 1980 voeren Nederlandse vrachtwagenchauffeurs massaal actie.
>In deze reportage ging Haarlem105 op bezoek bij Bremer’s Houthandel Haarlem aan de Friese Varkenmarkt, dat in 2024 precies 150 jaar bestaat. De Haarlemse familie De Boer kocht het bedrijf zo’n veertig jaar geleden. Inmiddels staat de tweede generatie aan het roer van de oudste houthandel in de regio. Eigenaar Mijndert de Boer vertelt hoe het hout vroeger met boten via het Spaarne binnenkwam, hoe de houthandel door de jaren heen veranderd is, en waarom ze op zoek moeten gaan naar een nieuwe locatie voor de toekomst.
>In deze videos kijken Piet van Zwieten en Karen Vleugel van de Historische Kring Heemskerk rond op landgoed Marquette.
>Het kanaal ging de Amsterdamse haven op een veel betere en snellere manier verbinden met het Ruhrgebied dan mogelijk was via zijn voorganger, het Merwedekanaal, uit het einde van de negentiende eeuw. Het besluit voor de aanleg van dit nieuwe kanaal, dat ook breder en dieper zou worden, was genomen in 1931, maar door de crisistijd en de oorlog werden de werkzaamheden fors vertraagd. Op 21 mei 1952 was de heuglijke viering van de opening van het Amsterdam-Rijnkanaal. Deze video van RTV Utrecht met Maarten van Rossem is opgenomen in 2017, toen het Amsterdam-Rijnkanaal 65 jaar bestond.
>Van het legendarische script van Willem Ruis’ Sterrenshow en de nostalgische Telekids-collectie van Carlo & Irene, tot het unieke hoedje van B2 (Joop Dikmans) – deze aanwinsten van Beeld & Geluid brengen afgelopen jaar tot leven!
>In heel Amsterdam is er één studentenflat waar je echt niet wil wonen, zo waarschuwden studenten elkaar, en dat is de Zilverberg. Het inmiddels gesloopte ‘stapelpakhuis voor studenten’ in Noord had een slechte naam, maar waar kwam dat nou door?
>Erfgoed journaal Haarlemmermeer brengt iedere twee maanden nieuws, tips en weetjes rond erfgoedlocaties in Haarlemmermeer avontuurlijk in beeld. In het zesde Erfgoed journaal van het derde seizoen komen de volgende onderwerpen aan bod: Hennepkenner Kevin van Pinxteren vertelt ons over de geschiedenis van de hennepplant. Het gebruik van hennep als isolatiemateriaal is al eeuwenoud. Paul te Beest zoekt sponsoren voor fase 2 van de renovatie van Stoomgemaal Halfweg en vertelt waarom het behoud van het oudste nog werkende schepradstoomgemaal ter wereld zo belangrijk is. Voormalig station Vijfhuizen werd het Haarlemmermeers monument van het jaar 2024. Hoe is het om in dit historische pand te wonen?
>Marius Bruijn, theatermaker, Haarlemkenner en stadsgids gaat op zoek naar bijzondere Haarlemse gevels, gevelstenen en verhalen. Al vijfhonderd jaar zit hoog aan de gevel van de Bavokerk een groot standbeeld van Maria en Christuskind. Vanaf de Grote Markt in Haarlem is het maar nauwelijks te zien.
>In deze aflevering van RTV Utrecht vertelt Maarten van Rossem over hoe eeuwenlang de Nederlandse veestapel werd geteisterd door epidemieën.
>