Droge voeten dankzij gemaal Lely

De Wieringermeer dankt zijn bestaan aan gemaal Lely. Al bijna 100 jaar zorgt dit bijzondere gebouw ervoor dat iedereen tussen Medemblik en Den Oever droge voeten houdt. Het gemaal was onderdeel van de Zuiderzeewerken: het plan van Cornelis Lely om de Zuiderzee te dempen. Eerst werd de Korte Afsluitdijk aangelegd, die het eiland Wieringen met het vasteland verbond. Daarna werd een start gemaakt met een proefpolder bij Andijk, om te kijken of er op de zilte grond wel geboerd kon worden.

Toen was de Wieringermeer aan de beurt. Er werden twee gemalen gebouwd om het gebied droog te pompen: gemaal Leemans, een dieselgemaal bij Den Oever, en gemaal Lely, een elektrisch gemaal bij Medemblik. Op 10 februari 1930 gingen de gemalen aan het werk. Het duurde ongeveer een half jaar voordat de Wieringermeer droogviel. Daarna kon het gebied ingericht gaan worden. Er kwamen nieuwe dorpen, zoals Middenmeer en Wieringerwerf, waar jonge gezinnen zich vestigden. Naar verluid werd de eerste polderbaby geboren in de machinistenwoning naast gemaal Lely.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bliezen Duitse soldaten de dijk op, waardoor de Wieringermeer opnieuw onder water kwam te staan. Op de vlucht voor het water werden Joodse onderduikers en verzetsmensen opgepakt. Maar de bevrijding liet gelukkig niet lang meer op zich wachten. In 1945 werd de Wieringermeer voor een tweede keer in rap tempo drooggelegd. Tegenwoordig zorgt Gemaal Lely nog steeds voor droge voeten. Inmiddels hoeft nog maar één van de drie pompen te draaien. Gemaal Leemans draait altijd. Dankzij deze twee gemalen kunnen de inwoners van de Wieringermeer elke avond met een gerust hart gaan slapen.

Meer weten? Lees het verhaal ‘Droge voeten dankzij gemaal Lely‘.

Publicatiedatum: 02/10/2026