Fort bij Vijfhuizen
Wist je dat… er in dit fort tegenwoordig geen soldaten meer zitten, maar kunstenaars? Om te begrijpen waarom het Fort bij Vijfhuizen hier staat, moeten we terug naar het einde van de negentiende eeuw. Tussen 1881 en 1919 werd er een enorme verdedigingslinie aangelegd: de Stelling van Amsterdam. Deze bestond uit tientallen forten, batterijen, dijken en sluizen. Samen vormden ze een ring rondom Amsterdam.
Maar het belangrijkste wapen was eigenlijk… water! Bij een vijandelijke aanval konden grote stukken land onder water worden gezet. Dat heet inundatie. Het fort bij Vijfhuizen moest de Ringvaart en de dijk van de Haarlemmermeerpolder verdedigen. Maar in 1885 werd de brisantgranaat geïntroduceerd. Deze had zo’n vernietigende kracht dat gemetselde verdedigingswerken geen bescherming meer boden. De oplossing was beton! Het fort bij Vijfhuizen behoort tot de eerste betonnen gebouwen van Nederland. En de dubbele gracht vormde een extra hindernis rond het fort.
Aan de rand van het fortterrein staat een stalen genieloods uit 1896. Dit provinciale monument is uniek binnen de Stelling van Amsterdam. Na de Tweede Wereldoorlog verloor de Stelling van Amsterdam haar militaire functie. Ook dit fort raakte in verval. Uiteindelijk nam een buurtbewoner het initiatief om van het fort een museum te maken voor hedendaagse kunst. Na een intensieve restauratie opende in 2005 het Kunstfort Vijfhuizen zijn deuren. Een plek met tentoonstellingen, studio’s, atelierwoningen en een restaurant. (De gefilmde kunstwerken zijn van Luca Tichelman)
Meer weten? Lees het verhaal Fort bij Vijfhuizen.
Publicatiedatum: 21/11/2026
Vul deze informatie aan of geef een reactie.