In 1845 werd op Amsterdam-Oostenburg door de Koninklijke Nederlandsche Fabriek van Werktuigen (het latere Werkspoor) een terrein aangekocht voor een werf waar ijzeren schepen gebouwd zouden kunnen worden. De Koninklijke werd in 1890 geliquideerd en ging in afgeslankte vorm verder als Werkspoor.
Ontslagen arbeiders van de scheepswerf namen het initiatief om de werf weer in bedrijf te stellen.

Een doorstart

Het nieuwe bedrijf ging op 25 augustus 1894 officieel van start onder de naam De Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij.
Toen de werf te klein werd voor de steeds grotere schepen, werd aan de overkant van het IJ, in Amsterdam-Noord, een nieuwe werf in gebruik genomen.

NDSM

Vlakbij de nieuwe werf was de Nederlandsche Dok Maatschappij gevestigd, die zich voornamelijk bezig hield met de reparatie van schepen. Na de oorlog besloten de twee bedrijven samen verder te gaan onder de naam NDSM: De Nederlandsche Dok- en Scheepsbouw Maatschappij.

Bloei

Het bedrijf met scheepsbouw, scheepsreparatie, scheepsmachinebouw en scheepsapparatenbouw kwam tijdens de jaren van de wederopbouw tot grote bloei. Hoogtepunten waren de tewaterlatingen van grote schepen, zoals in 1949 van het 16.844 brt metende passagiersschip Oslofjord door de Noorse kroonprinses. In 1966 werd een groot nieuw hoofdkantoor geopend aan de Klaprozenweg.

Moeilijke tijden

Het nieuwe hoofdkantoor kon echter niets veranderen aan het feit dat er problemen waren in de scheepsbouw. De NDSM werd aanvankelijk een onderdeel van de Verolme Scheepswerven. In de jaren ’70 vonden in de scheepsbouw enorme reorganisaties plaats, waarbij de NDSM werd gesplitst in ADM (Amsterdamsche Droogdok Maatschappij) en NSM (Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij). Beide bedrijven werden geconcentreerd op het oude NDSM-terrein aan de Klaprozenweg.

Het doek valt

De NSM bleek van het begin af aan een zorgenkindje. Subsidies hielden het bedrijf eerst op de been. De flinke orders die in 1981 binnenkwamen, kwamen te laat.
In 1984 viel het doek voor de 400 werknemers van de NSM. Enkele jaren later werd ook de ADM gesloten.

80 jaar NDSM. Beeld: Stadsherstel Amsterdam.

Het Historisch Archief Tuindorp Oostzaan (H.A.T.O) organiseert dit najaar een tentoonstelling over 80 jaar NDSM. De tentoonstelling is van zaterdag 5 september tot en met zondag 13 september tussen 11:00 – 16:30 uur te zien in ’t Zonnehuis aan het Zonneplein 30 in Amsterdam-Noord.

Bron: Stadsherstel Amsterdam