Het stripboek is bedoeld als onderdeel van een lesproject voor de hoogste klassen van de basisscholen in Uitgeest, maar kan voor 15 euro ook worden gekocht bij de boekhandel of worden besteld via de website corneliscornelszoonvanuitgeest.nl. Naast het beeldverhaal is in de uitgave ook een geïllustreerde tekstbijlage opgenomen over de ontstaans- en bewoningsgeschiedenis van Uitgeest. Dat is vooral interessant nu de raad daar heeft besloten Uitgeest als zelfstandige gemeente op te heffen en op zoek te gaan naar een of meer fusiepartners in de regio.

Het stripboek is een initiatief van de Stichting Cornelis Corneliszoon van Uitgeest. Ultieme doelstelling van deze vrijwilligersorganisatie is nog steeds de bouw van een houtzaagmolen, waarvoor op het Erfgoedpark De Hoop aan de zuidelijke oever van het Uitgeestermeer al een fundering ligt. Het boek kon worden gemaakt dankzij financiële bijdragen van het Cultuurfonds Noord-Holland, het dr. Hendrik Mullerfonds, de Stichting Zabawas en de gemeente Uitgeest.

Eerder zorgde de Cornelisstichting er voor dat op het Erfgoedpark een verwaarloosde monumentale houtdroogloods kon worden gerestaureerd en ingericht als infopunt voor toevallige voorbijgangers, dagjesmensen uit de regio en toeristen. In de loods wordt niet alleen het verhaal van Cornelis verteld, maar is er ook aandacht voor de ontstaansgeschiedenis van het zogenaamde Oer-IJ landschap in Kennemerland. Bezoekers kunnen er zo in en uitlopen.

Eric Coolen is gevraagd het stripverhaal te tekenen omdat hij veel ervaring heeft met het verbeelden van historische verhalen. Hij won diverse prijzen voor zijn werk. In de uitgave van in totaal 64 pagina’s zijn meer dan 300 afbeeldingen opgenomen. Het verhaal speelt zich af in zowel het heden (klare lijn-illustraties) als het verleden (potloodtekeningen). Uitgeest van vroeger en nu zijn terug te zien in het album. Niet alleen het straatbeeld is herkenbaar, ook personen die in het stripboek figureren zullen de lezers bekend voorkomen.

Omslag van het stripboek. Beeld: Stichting Cornelis Corneliszoon van Uitgeest.

Het Genie van Uitgeest

In het beeldverhaal gaan twee scholieren voor een werkstuk op zoek naar ‘het Genie van Uitgeest’. Ze mogen geen mobiele telefoon gebruiken en ook niet op het internet kijken. Op straat komen ze burgemeester Sebastiaan Nieuwland tegen, die ze naar ‘allesweter’ Arie Zonjee van de Stokkenfabriek op Meldijk stuurt. Daar doen ze in de kelder onder de opkamer van het oude woonhuis bij toeval een verrassende ontdekking.

In een bijlage zijn ook reproducties opgenomen van officiële documenten die betrekking hebben diverse andere belangrijke uitvindingen die Cornelis heeft gedaan. Dan gaat het niet alleen om de houtzaagmolen; hij bedacht ook machines die gebruikt werden voor het persen van olie uit zaden, het droogmalen van land en benutten van paardenkracht bij het draaien van een molenmechaniek bij windstil weer.

De uitvinding van de houtzaagmolen was het meest revolutionair en vooral belangrijk omdat er rond 1600 een enorme behoefte aan gezaagd hout bestond. Met name voor de bouw van schepen en pakhuizen. Door de toepassing van een krukas wist Cornelis het draaien van de wieken om te zetten in een op en neergaande beweging. Daardoor werd houtzagen op windkracht met een molen mogelijk. De productiecapaciteit stond gelijk aan de presentatie van dertig handzagers.

Na het proefmodel voor eigen gebruik bouwde Cornelis op het erf bij zijn timmerwerkplaats op de Meldijk in Uitgeest op een vlot het Juffertje dat in Zaandam werd verkocht. Dat was meteen het begin van de Zaanstreek als industriegebied. Uiteindelijk stonden daar zo’n duizend molens, waarvan meer dan tweehonderd houtzaagmolens. Met dank aan Cornelis Corneliszoon van Uitgeest.

Publieke waardering en bekendheid heeft de uitvinder nauwelijks gekregen. Hij noemde zichzelf in een octrooiaanvraag ‘een eenvoudig huysman met kin’dren en wijff belast’, maar in zekere zin hebben we de welvaart van vandaag aan zijn uitvinding te danken.

Cornelis Corneliszoon van Uitgeest. Illustratie: Eric J. Coolen.

Kijk voor meer informatie op www.corneliscorneliszoonvanuitgeest.nl of www.geefomdehoop.nl.

Bron: Stichting Cornelis Corneliszoon van Uitgeest