Dide spreekt met Pim Lammers, die kinderboeken schrijft met queer personages in de hoofdrol. De laatste jaren merkt hij dat de reacties op zijn werk veranderen, tot bedreigingen aan toe. Uit ervaring weet hij hoe belangrijk het is dat kinderen zichzelf herkennen in boeken, maar regelmatig hoort hij dat zijn boeken uit schoolbibliotheken geweerd worden. Marjoleine Molenaar schreef het non-fictieboek Verboden Boeken met daarin 24 korte verhalen over boekverboden. Het werd geboren uit een fascinatie voor de vele manieren waarop verschillende mensen naar hetzelfde boek kunnen kijken. Kan het lezen van Harry Potter je echt in de armen van Satan drijven?

In de historische bibliotheek van Teylers Museum laat conservator Eulàlia Gassó Miracle voorbeelden van boeken zien die door de eeuwen heen verboden zijn door Kerk en/of Staat – met soms rampzalige gevolgen, zoals mislukte oogsten en hongersnood. Boeken over seksuele voorlichting werden als obsceen bestempeld en verboden, waar vooral vrouwen de dupe van werden. Emeritus professor Geschiedenis van de Natuurwetenschap Frans van Lunteren vertelt over de 18de-eeuwse Encyclopédie van Diderot en D’Alembert, waarin alle kennis van die tijd verzameld werd zodat mensen zelf kritisch kunnen nadenken. Een gevaar voor de staat en de katholieke kerk.

Marjoleine Molenaar: “Als er zich situaties voordoen zoals wat er nu Verenigde Staten gebeurt, dan moet je daar niet je ogen voor sluiten en denken: dat is hier ondenkbaar. We moeten er altijd ons best voor blijven doen om te zorgen dat we de meerstemmigheid van verhalen blijven aanmoedigen. Zodat duizend bloemen kunnen blijven bloeien.”

Titelplaat van de Encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers. Denis Diderot & Jean le Rond d’Alembert. Parijs: Briasson, David, Le Breton, etc. Neuchâtel: Faulche, 1751-1772. Collectie Teylers Museum.

Gevaarlijke boeken  

De podcastaflevering Gevaarlijke boeken van Teylers Museum en Dide Vonk is vanaf vandaag gratis beschikbaar op Spotify, Apple Podcasts en alle andere podcast-apps. Volg de feed van Museum van de Verwondering om niets te missen. De podcastaflevering is te beluisteren als voorbereiding op een bezoek aan de gelijknamige tentoonstelling (te zien tot en met 30 augustus) en is natuurlijk ook afzonderlijk te beluisteren.

Bron: Teylers Museum