Het Forteiland begon in 1988 als onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Het fort zat toen nog vast aan Wijk aan Zee, maar werd een eiland toen in 1929 een kanaal voor de Noordersluis werd gegraven. In de Tweede Wereld Oorlog bouwde de Duitse bezetter er 37 bunkers en werd de vesting onderdeel van de Atlantikwall.

Tussen 1996 en 2000 werd het fort gerestaureerd, waarbij men de situatie van vòòr de oorlog zoveel mogelijk wilde herstellen. Door de Duitsers aangebrachte muurtjes werden gesloopt. Dat neemt niet weg dat nog niet alles van het forteiland bekend is. ‘We zijn benieuwd wat er nog meer onder de duintjes ligt,’ vertellen vrijwilligers Bakker en Venema aan verslaggever Pieter van Hove van de IJmuider Courant.

Forteiland IJmuiden, waar vrijwilligers onlangs een Duitse latrine opgroeven. Beeld via Wikimedia Commons, vervaardiger: HyperGaruda, CC BY-SA 4.0

Middels archiefonderzoek kwamen de vrijwilligers de latrine op het spoor, die later onder een laag zand van anderhalve meter is verdwenen. Ze gebruikten een methode waarmee je via laserstralen de afstand tot een object kunt meten. Vervolgens gebruikten ze een shovel om te graven. Zo werd de nog gave latrine blootgelegd.

De urine van die latrine kon via een soort riool weglopen, de ontlasting bleef liggen. ‘Het moet hier ontzettende hebben gestonken,’ vermoeden de vrijwilligers. De toiletten hebben inmiddels nieuwe houten deksels gekregen, plus een nieuwe deur. De pisbak was weg, maar zal ook in ere worden hersteld, want het is de bedoeling dat de latrine in de rondleidingen wordt opgenomen.

Overigens zijn de vrijwilligers nog niet klaar met hun speurwerk. Het uitgraven van een luchtafweersysteem, die ergens op het forteiland zou moeten liggen, is hun volgende project.

Tekst: Arnoud van Soest