Stoomtrams gingen waar de trein niet kon komen

Als spoorlijnen in de negentiende eeuw hun intrede doen in Nederland, kunnen nog niet alle streken direct ontsloten worden. Om het platteland met de steden te verbinden, wordt voor een goedkopere optie gekozen: de tramweg. Over de tramweg rijden stoomtrams, licht uitgevoerde versies van stoomtreinen die uiterst geschikt zijn voor korte afstanden. De kleine, stapvoets rijdende trammetjes groeien al snel uit tot een vertrouwd gezicht in veel Noord-Hollandse dorpen en steden.

>

Nieuwe lichtbron tovert de stad om in een sprankelend spektakel

De donkere nacht is bijna verdreven. Loop op een vrijdagavond door het centrum en zie hoe de Nieuwendijk wordt verlicht door etalages, hoe cafés het Leidseplein beschijnen. Publieke straatverlichting is amper nodig. Andere lichtbronnen bepalen de sfeer. Zo kennen we de stad. Voor de negentiende-eeuwse Amsterdammers was het een ommekeer, dankzij de ‘gaz-illuminatie’.

>

Geraas en gedruis: de geluiden van de stad

Geluiden maken de stad. Wat zou Amsterdam zijn zonder rinkelende trambellen, de weemoedige klanken van een draaiorgel of het geroezemoes op de markt? Maar geluiden kunnen naast nostalgie ook irritatie oproepen. Denk aan de vaak beklaagde rolkoffers, overvliegende vliegtuigen of luide ringtones van mobiele telefoons. Welke geluiden hoorde men vroeger in de stad en wat was er toen anders dan nu?

>

Mijn plek: Sloten – het oudste dorp van Amsterdam

Welke plaats vind jij het meest kenmerkend voor Noord-Holland? Fred van de Water neemt ons mee naar Sloten, inmiddels opgeslokt door Amsterdam. Vanuit gemeente Sloten stoomden in 1839 de eerste treinen in ons land. Tuinders uit Sloten bezorgden Amsterdammers hun verse groenten. Door Sloten liepen pelgrims over de ‘heilige weg’, vanwege het Mirakel. De keizer kwam in 1489 in dit dorp. Op naar dit onbekende Sloten!

>