19 januari 1795

Vrijheidsboom op de Dam

Op 19 januari 1795 werd met steun van de Franse Republiek de Bataafse Republiek gesticht. Op diezelfde dag verschijnt de eerste ‘vrijheidsboom’ op de Dam in Amsterdam. De grond was diep bevroren, zodat de boom met touwen vastgebonden moest worden.

Enkele jaren na de Franse Revolutie trokken de Fransen Nederland binnen. Stadhouder Willem V vluchtte naar Engeland. Een dag later, op 19 januari 1795, werd de Bataafse Republiek uitgeroepen. Franse troepen trokken Amsterdam binnen. Een revolutionair comité drong er bij de Amsterdammers op aan de Fransen enthousiast in te halen om daarmee te getuigen van de revolutionaire gezindheid. Op de Dam werd op dezelfde dag een symbolische ‘vrijheidsboom’ geplant. De grond was diep bevroren, zodat de boom met touwen vastgebonden moest worden. Vijf maanden later werd een grotere en fraaiere boom netjes ingegraven. Deze tweede, grote, fraai ontworpen kunstboom, compleet met medaillons, linten en een vrijheidshoed, werd het middelpunt van een uitbundig volksfeest op 19 juni van datzelfde jaar. Maar deze boom was geen lang leven beschoren. Na verschillende politieke omwentelingen werd de boom in 1802 alweer omgehaald, “niet alleen omdat hij aan sijn bestemming (volgens ’t Schrijven van de Couranten) heeft Voldaan, maar ook om dat deselve geen goede Vrugten Voortbragt”.

Gerelateerd artikel

Vrijheidsboom op het Revolutieplein 19 mei 1802: Vrijheidsboom op de Dam omgehaald De Fransen trekken Amsterdam binnen