28 december

Dag van de Onnozele Kinderen

Eeuwenlang werd op 28 december de dag van de ‘Onnozele Kinderen’ gevierd, ter herinnering aan de Bijbelse kindermoord op pasgeborenen op bevel van Koning Herodes. De moorden vonden plaatst uit angst dat er een nieuwe koning der Joden zou worden geboren. Daarop liet Koning Herodes alle kinderen in Bethlehem en omgeving jonger dan twee jaar te vermoorden.

Het Onnozele Kinderfeest was een omkeringfeest: kinderen namen de rol van volwassenen aan. In kerken en kloosters werd een kinderbisschop gekozen, In huiselijke kring kwam het vaak voor dat het jongste kind voor één dag de baas was over de volwassenen. Dit katholieke gebruik kwam ook voor in Amsterdam, toen Amsterdam nog een katholieke stad was. In de hoofdstad werd ook een kinderbisschop gekozen. De beste leerling van de Oude Zijde en de beste leerling van de Nieuwe Zijde werden hier meestal voor gevraagd. Op 28 december werd er een optocht gehouden. De kinderbisschop van de Oude Zijde maakte een plechtige rondgang met kinderen achter zich aan. Eerst gingen zij naar de Dam, waar de bestuurders van Amsterdam klaarstonden om de kinderstoet te begroeten. Vervolgens ging de tocht verder door de stad, waarbij volwassenen de kinderen snoepgoed gaven. In de namiddag trok de stoet al juichend verder naar de Oude Kerk. Hier ontdeed de kinderbisschop zich van zijn kleurige mantel, mijter en staf. Vervolgens hield de echte pastoor een vermaning over de eerbied van kinderen aan ouders. Nadat de protestanten in 1578 de macht hadden gegrepen in Amsterdam, werd dit feest in deze stad minder gebruikelijk. In het (katholieke) zuiden van Nederland was het nog wel het geval. Maar het Onnozele Kinderfeest is tegenwoordig vooral verdrongen door feesten als Sinterklaas en Sint-Maarten.

Beeld: Jan Luyken, Kindermoord te Bethlehem, 1700. Collectie Amsterdam Museum.

Gerelateerd artikel

Dag van de Onnozele Kinderen