Eén van mijn favorieten als het gaat om archeologische vondsten, is de roemer. Roemers hebben iets tijdloos en spreken direct tot de verbeelding. Veel mensen zullen ze herkennen van zeventiende-eeuwse stillevens. Daarop zie je ze vaak gevuld met wijn op rijk gedekte tafels.

Roemers komen voor in allerlei vormen en maten. Bij de opgraving aan de Breedstraat 33 in 2018 werden maar liefst tien exemplaren gevonden. Dat is bijzonder, want glas is kwetsbaar materiaal dat snel kapot valt. Dan is het heel mooi om te zien dat de scherven bij elkaar zijn gebleven. En dat verschillende roemers zelfs in een relatief goede staat naar boven kwamen. Scherven brengen geluk zullen we maar zeggen. Met dank aan de restauratoren die ze vakkundig weer in elkaar hebben gezet!

Drie Roemers uit de Breedstraat. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Braammoppen op de stam

Voor deze aflevering van Vondst op vrijdag heb ik drie exemplaren uitgekozen. Hoewel ze duidelijk tot dezelfde groep behoren, laten ze mooi zien hoeveel variatie er was. Twee van de roemers hebben de kenmerkende braamnoppen op de stam. Dat zijn de bobbels aan de buitenkant die inderdaad qua vorm een beetje aan een braam doen denken.

Deze noppen waren er niet alleen voor de versiering, ze zorgden ook voor extra grip! Vooral in die tijd hadden mensen vaak vette handen van het eten en dan wil je niet dat je glas uit je vingers glipt. De derde roemer heeft gladde noppen en een wat grotere, bredere kelk. Alle drie hebben ze een gewonden glasdraadvoet, gemaakt door een warme draad glas spiraalsgewijs om de voet te winden. De opgestoken bodems met pontilmerk laten de sporen zien van het blazen van het glas. Waarbij er een soort litteken achterblijft na het afbreken van de metalen pontilslang.

Roemer van waldglas uit de Breedstraat met braamnoppen op de stam. Beeld: Erfgoed Alkmaar.

Waldglas of bosglas

Onze roemers komen uit de periode tussen ongeveer 1625 en 1725 en zijn gemaakt van zogenoemd waldglas of bosglas. Dit glas dankt zijn naam aan de houtas die werd gebruikt bij de productie. Afhankelijk van de gebruikte grondstoffen kon de kleur van het glas variëren van lichtgroen tot blauwgroen of zelfs bruinachtig. De groene kleur die veel archeologische roemers hebben, werd veroorzaakt door kleine hoeveelheden metalen zoals ijzer, die van nature in de grondstoffen aanwezig waren.

Deze vondsten geven een mooi inkijkje in het drinkgerei van de zeventiende en vroege achttiende eeuw. Dankzij de roemers uit de Breedstraat kunnen we ons nog altijd een voorstelling maken van de glazen die eeuwen geleden op tafel stonden bij een maaltijd of gebruikt werden voor een feest van de burgerij van Alkmaar.

Deze Vondst op vrijdag werd samengesteld door onze depotbeheerder Maartje Kramer.

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’.

Bron: Erfgoed Alkmaar