Polderen. Zet het land naar je hand
Op 23 januari 1566 staken woedende Assendelver boeren de dijk door, nadat ze er eerst met veel geweld de dijkgraaf hadden weggejaagd. Wat bezielde hen? En waarom lieten ze met opzet hun polderland overstromen?
>Op 23 januari 1566 staken woedende Assendelver boeren de dijk door, nadat ze er eerst met veel geweld de dijkgraaf hadden weggejaagd. Wat bezielde hen? En waarom lieten ze met opzet hun polderland overstromen?
>Hoe zag jouw huis er 50 of 100 jaar geleden uit? Hoe werd Amsterdam vroeger beschermd tegen overstromingen? En hoe beleefden Amsterdamse vrouwen de Tweede Wereldoorlog? De Amsterdam Time Machine, een publieke onderzoekstool over de geschiedenis van Amsterdam, brengt het verleden tot leven met interactieve kaarten, 3D-visualisaties en slimme dataverbindingen. Zo ontdek je hoe de stad zich door de eeuwen heen ontwikkelde, en wat we daar vandaag de dag van kunnen leren.
>550 jaar na zijn geboorte brengt Teylers Museum een eerbetoon aan een van de beroemdste kunstenaars uit de geschiedenis. Van 15 oktober 2025 tot en met 25 januari 2026 is ‘De mannen van Michelangelo’ te zien: een tentoonstelling over de glorieuze hoofdrol die het mannelijk lichaam speelt in de kunst en in het leven van Michelangelo Buonarroti (1475-1564). Dat is een internationale primeur: nooit eerder werd een tentoonstelling volledig gewijd aan dit onderwerp. ‘De mannen van Michelangelo’ werpt nieuw licht op het denken en doen van Michelangelo en trekt paralellen met de huidige tijd.
>Ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van De Zaansche Molen organiseert IFIKZ 2025 in de herfstvakantie een week vol activiteiten die de ontwikkeling van de Zaansche molens tot de Zaanse industrie centraal zetten. Bezoekers kunnen tijdens het festivalweekend op 18 en 19 oktober verschillende (molen)ambachten ontdekken, oud-Hollandsche spelletjes doen, maar ook een paar onderdelen van de molenmakerij komen aan bod. Kunstenares Hanneke de Graaff geeft een workshop Papier van kleding, kleding van papier.
>Het provinciaal bestuur van Noord-Holland nodigt u uit en bezoek te brengen aan de nieuwe tentoonstelling in de reeks Dreef Exposities: ‘DIS | CONNECTIE’. De tentoonstelling is vanaf vrijdag 17 oktober 2025 tot en met vrijdag 9 januari 2026 te zien in Paviljoen Welgelegen in Haarlem.
>Johannes Bartolotti en zijn vrouw Geertruij Dorothea van Goltstein zijn normaal gesproken te bewonderen in Huis Bartolotti. Onlangs hebben ze echter een bijzondere reis gemaakt naar Washington, waar ze vanaf 26 september te zien zijn op de tentoonstelling Women Artists from Antwerp to Amsterdam, 1600–1750 in het National Museum of Women in the Arts.
>Tijdens de landelijke Maand van de Geschiedenis staat dit jaar het thema ‘Natuurlijk’ centraal. Op zondag 19 oktober organiseert het Waterlands Archief een Open Dag, waarbij herinneringen aan het leven vóór en na de afsluiting van de Zuiderzee in 1932 in het middelpunt staan.
>Het eerste museale overzicht na zijn plotselinge overlijden twee jaar geleden: Erwin Olaf – Freedom. Een eerbetoon aan de veelzijdige en gelaagde kunstenaar die hij was, met aandacht voor zijn gehele creatieve proces. Naast iconische kunstwerken en series van Erwin Olaf zal er ook minder bekend werk te zien zijn, waaronder video’s en sculpturen, zijn werk voor reclame en persoonlijk archiefmateriaal. Zijn laatste werk, een onvoltooid videowerk, vormt het slotstuk van de tentoonstelling.
>In het Stadsarchief Amsterdam, is van 11 oktober 2025 t/m 8 maart 2026 een gratis tentoonstelling over de geschiedenis van het Amsterdams Stadsjournaal te zien, met fragmenten uit films en papieren archief, plus materiaal als magazines, knipsels en foto’s. Eye digitaliseert de 16 mm films die uit de collecties van het Stadsarchief Amsterdam, Eye Filmmuseum en Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid komen.
>Op donderdag 9 oktober beleefde Forteiland Pampus de première van ‘Pampus, het eiland van zelfenergie’, geproduceerd door Strawberry Fields in opdracht van GasTerra. In tien minuten neemt de film de kijker mee in het hart van het fossielvrije energiesysteem van het eiland, waar zon, wind, biomassa en waterstof samenkomen onder leiding van een ‘computerdirigent’.
De dag na de première wordt de film online beschikbaar gemaakt, zodat iedereen – waar ook ter wereld – kan zien hoe vernuftig het eiland zijn duurzame energiehuishouding organiseert.
In de Gouden Boekjes-reeks over UNESCO Werelderfgoed in Nederland verschijnen twee nieuwe titels. Sipke komt op stoom (Ir. D.F. Woudegamaal) en Hoe Jan aan zijn naam kwam (Droogmakerij de Beemster) vertellen hoe Nederland door de eeuwen heen land op het water won en zo de voeten droog wist te houden.
>De door de tand des tijds vervaagde zonnewijzer op de zuidgevel van Huis te Zaanen in Haarlem-Noord is in ere hersteld. Ook krijgt het dak een nieuwe luidklok.
>Heemschut Amsterdam maakt zich zorgen over de wijken Vogeldorp en Disteldorp. Beide monumentale tuindorpen kampen met achterstallig onderhoud. Eigenaar Lieven de Key doet daarom onderzoek naar hun toekomst, waarbij ook sloop niet is uitgesloten. De erfgoedvereniging vraagt stadsdeel Noord afbraak vroegtijdig uit te sluiten.
>Vuurtorenmedewerker Salko de Wolf hield de teller al een tijdje in de gaten en op woensdag 8 oktober was het dan zover: de 75.000ste bezoeker van het jaar betrad de toren. Ze kregen een tasje met leuke vuurtorenartikelen van hem.
>Dit najaar staat het Muiderslot weer volledig in het teken van ridders, jonkvrouwen en spannende verhalen. Tijdens het Ridderweekend, op 11 en 12 oktober, komt het kasteel tot leven met middeleeuwse muziek, familietheater, demonstraties zwaardvechten en oude ambachten. Bezoekers van alle leeftijden kunnen zich onderdompelen in de wereld van de riddertijd en zelf ervaren hoe men vroeger leefde, werkte en zich verdedigde.
>Yory.nl is uitgegroeid tot het grootste platform voor stamboomonderzoek in Nederland. Met honderden leerzame artikelen, duizenden verwijzingen naar archiefbronnen, handige overzichten en tientallen uitlegvideo’s – allemaal gratis toegankelijk.
>Donderdag 9 oktober onthult gedeputeerde Jelle Beemsterboer een kunstwerk ter ere van het herstel van de liniedijk bij Fort bij Veldhuis in Heemskerk. De liniedijken zijn historische verdedigingswerken en een belangrijk onderdeel van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies. Omdat de verschillende liniedijken in Noord-Holland onvoldoende zichtbaar en herkenbaar zijn, voert Landschap Noord-Holland in opdracht van provincie Noord-Holland een herstelprogramma uit.
>Aan de vooravond van Kinderboekenweek 2025 is in De Nieuwe Kerk van Amsterdam de schrijverssteen van Annie M.G. Schmidt feestelijk onthuld. In het bijzijn van honderden gasten en belangstellenden werd de steen met toespraken, gedichten en liedjes door de zoon van de gelauwerde schrijfster geopenbaard.
>Vanaf 1 oktober 2025 toont Museum Weesp een zeldzaam schilderij van de beroemde 19e-eeuwse kunstenaar Cornelis Springer (1817–1891). Het werk, getiteld Drukbevolkt straatje ‘Binnenveer’ in Weesp (1877), is in bruikleen gegeven door een particuliere verzamelaar en inwoner van Weesp. De presentatie loopt tot en met 6 november 2025.
>Hannelore Houdijk exposeert dit najaar op uitnodiging van het Huizer Museum ruim een maand in de grote expositiezaal. In de expositie Onder het Oppervlak toont de talentvolle schilder vanaf 3 oktober tot 9 november nooit eerder vertoond werk.
>