Nieuws

Stuk van de maand: de buurtladder van Schoorl

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: afspraken uit 1746 over een gemeenschappelijke ladder in Schoorl. Op 22 maart 1746 lieten de buren van de buurt Straat in Schoorl in dit document samen optekenen dat voortaan niemand van buiten de buurt zomaar zonder bericht hun gemeenschappelijke ladder mocht meenemen. Daarop stond een boete, bepaalden ze. Het is een eenvoudig stuk van maar één bladzijde, maar het spreekt wel tot de verbeelding: je kunt je gemakkelijk voorstellen wat er zich allemaal had afgespeeld dat de buren het nodig vonden deze regel op te stellen.

2 min

Stuk van de maand: testament van een wereldreizigster

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het testament dat Elisabeth van der Woude liet opmaken in Oude Niedorp, voordat ze eind 1676 naar Zuid-Amerika reisde.

3 min

Stuk van de maand: Drenkeling reanimeren? Tabaksrook in de anus!

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: achttiende-eeuwse methoden om drenkelingen te reanimeren, onder meer via tabaksrook in het achterwerk. Op 28 januari 1769 wees het Alkmaarse stadsbestuur de Alkmaarders op de modernste methoden om drenkelingen te reanimeren die niet meer in leven leken te zijn. Dit stuk bevat een afschrift van de bekendmaking. Die was volgens de stadsbestuurders nodig omdat veel Alkmaarders achterhaalde ideeën hadden over reanimatie. Dat had een drenkeling al bijna het leven gekost.

2 min

Stuk van de maand: De tovenaar van Alkmaar

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een langspeelplaat met de jeugdmusical ‘De tovenaar van Alkmaar’ uit 1972.

3 min

Stuk van de maand: een felicitatie uit een soes

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een felicitatie die in 1802 gebakken zat in een soes. Op dit briefje van 12 november 1802 staat een versje met een felicitatie voor Aldert Boon uit De Rijp, ‘oud 80 jaar’. Het is maar een klein papiertje, van nog geen tien bij zeven centimeter. De reden voor het kleine formaat staat op de achterkant geschreven: ‘dit briefje is door Wessel Middelveld, bakker, in een soes gebakken’. Aan de vele vouwen in het papier is te zien dat het briefje inderdaad heel klein opgevouwen moet zijn geweest, zodat het verborgen kon worden in een soes.

2 min

Stuk van de maand: Castricummers willen telefoon

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een brief uit 1898 waarin inwoners van Castricum vragen om aansluiting op het telefoonnet. Op 29 januari 1898 stuurden tien Castricumse prominenten dit verzoekschrift aan de gemeenteraad. Zij wilden dat Castricum werd aangesloten op het netwerk van telefoon en telegraaf. Snel berichten ontvangen en versturen via een telefoonverbinding was voor de handel van groot belang, schrijven ze. Maar ook bij ziekte of andere rampen kon het van doorslaggevende betekenis zijn. Bovendien was een gemakkelijke omgang met andere plaatsen – ‘niet alleen voor personen en goederen, maar ook voor gedachten’ – goed voor de bloei van de gemeente.

2 min

Stuk van de maand: Gasloze uren

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: een aankondiging van ‘gasloze uren’ uit 1954. Eind januari 1954 bleek er plots niet genoeg gas beschikbaar in de regio Alkmaar en de Kop van Noord-Holland. Het gasbedrijf stuurde daarover op 28 januari deze brief aan de verantwoordelijke Alkmaarse wethouder, A.J.M. Leesberg. Het gasverbruik was door ‘plotseling ingetreden abnormale strenge koude, gepaard met sterke Oostenwind’ enorm gestegen, staat in de brief.

2 min

Stuk van de maand: Een boek vol weeskinderen

Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: een register van het weeshuis van Texel. In het boek werd geregistreerd wanneer kinderen het weeshuis binnenkwamen en wanneer ze het weer verlieten – en ook waarom. Er waren bijvoorbeeld kinderen die uit het weeshuis werden gezet vanwege een zwangerschap, en weesjongens die moesten dienen in het leger van Napoleon. Achter iedere inschrijving in het boek gaat zo een verhaal schuil.

5 min

Stuk van de maand: Bijeenkomst voor vrouwenkiesrecht

Elke maand zet het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk in de schijnwerpers. Deze keer: het programma van een bijeenkomst van de Alkmaarse afdeling van de Bond voor Vrouwenkiesrecht in 1909 – voorzien van commentaar op de lezing en de muziek die er te horen was.

3 min

Januari: De Zoeker in beeld

In het kader van het 100-jarige jubileum van vereniging De Zaansche Molen wordt elke maand één van de molens uitgelicht. Oliemolen De Zoeker trapt af met het verhaal in woord en beeld van de redding en verplaatsing van deze prachtige molen. Verder zijn er uitgebreide rondleidingen en demonstraties olieslaan bij inschrijving.

2 min

Save the date: Historische Markt Purmerend

De Vereniging Historisch Purmerend is enorm blij dat er in 2025 weer een historische markt georganiseerd kan worden en wel op zondag 26 januari van 12.00 tot 16.00 uur.

1 min

De Gezonken meesters

In het jaar 1771 zonk het schip Vrouw Maria. Aan boord waren meesterwerken van Nederlandse schilders. In het televisieprogramma De Gezonken Meesters van Omroep MAX wordt zes van deze kunstwerken nieuw leven ingeblazen. De Gezonken Meesters is vanaf zondag 19 januari wekelijks om 20.25 uur te zien op NPO 1. Na afloop van de serie worden de winnende kunstwerken in Het Scheepvaartmuseum tentoongesteld. Deze werken zijn vanaf 24 februari in het museum te zien.

1 min

Laatste kans: My World

Nederland herbergt een schat aan hedendaagse kunst, vaak ‘verborgen’ in privéverzamelingen. Singer Laren brengt een selectie van deze kunstwerken samen in de tentoonstelling My World, die nog tot 12 januari te zien is. Er is werk te zien uit alle windstreken van onder anderen Yayoi Kusama, Charles Avery, Ai Weiwei, Zanele Muholi, Marlene Dumas en Anselm Kiefer. De tentoonstelling is samengesteld door kunstcriticus en curator Hans den Hartog Jager en belicht de wereld die een kunstverzamelaar opbouwt en zich steeds verder uitbreidt.

1 min

Historisch café en tentoonstelling over het Brongebouw in Haarlem

Van 1894 tot 1932 heeft in het Haarlemse Frederikspark het ‘Wilhelmina Brongebouw’ gestaan. Aanvankelijk als kuuroord met een badhuis en drinkhal waarvoor het water werd aangevoerd vanuit een toevallig ontdekte bron in Vijfhuizen. Nadat rond 1900 de watertoevoer werd afgesloten, bleef het brongebouw in gebruik als cultureel centrum voor concerten en tentoonstellingen. Het water werd ook in flesjes op de markt gebracht als Hollandia-bronwater. Van 31 januari tot 27 april is in Verwey Museum Haarlem een kleine tentoonstelling over het Haarlems Brongebouw te zien.

2 min

Stuk van de Maand: Verkade-album Texel

Elke maand plaatst het Regionaal Archief Alkmaar een bijzonder archiefstuk uit de collectie in de schijnwerpers. Deze keer: het Verkade-album ‘Texel’ geschreven door Jac. P. Thijsse.

3 min

Nieuw archiefmateriaal openbaar bij Regionaal Archief Alkmaar

Elk jaar in januari worden archiefstukken openbaar die eerder niet of alleen onder bepaalde voorwaarden te raadplegen waren. Ook in 2025 zijn er bij het Regionaal Archief in Alkmaar weer honderden voorheen afgeschermde archiefstukken voor het eerst door iedereen in te zien. Onder deze documenten bevinden zich stukken over zogeheten ‘politieke delinquenten’, Nederlanders die tijdens de Duitse bezetting ‘fout’ zouden zijn geweest.

2 min

Odes aan Amsterdamse vrouwen, zoals Antje Schreuder

Onlangs is in het Amsterdam Museum de nieuwe tentoonstelling van start gegaan: Vrouwen van Amsterdam – een ode. Eén van de vrouwen die wordt uitgelicht in de tentoonstelling is paleontologe Antje Schreuder (1887-1952). Zij is geboren en getogen aan de Nassaukade. Met een ode en een wandkleed wordt zij door De Zaak Muurbloem en scholieren uit West geëerd.

2 min

Waaraan stierven Haarlemmers?

Waaraan stierven Haarlemmers? Doodoorzaken.nl is 27 november gelanceerd, een nieuw online platform dat vrijwilligers uitnodigt om historische doodsoorzaken te onderzoeken en te indexeren. We beginnen o.a. met de registers van Haarlem (1865-1898), bewaard in het Noord-Hollands Archief. In de registers staan uiteenlopende gegevens die een waardevolle kijk bieden op ziekten en sterftepatronen in de stad in de 19de eeuw.

1 min

De 10 best gelezen verhalen van 2024

Elk jaar stelt de redactie van Oneindig Noord-Holland een top 10 samen van de best gelezen verhalen van het afgelopen jaar. Van historische scheldwoorden tot complottheorieën, we hebben al jullie favorieten op een rijtje gezet. Lees je mee?

5 min

25 rijksmonumenten krijgen subsidie voor restauratie

De provincie Noord-Holland heeft bijna € 4,5 miljoen subsidie verdeeld voor de restauratie van 25 rijksmonumenten. Met de subsidie wil de provincie het behoud van rijksmonumenten in Noord-Holland via restauratie stimuleren. Dit jaar is onder andere budget toegewezen aan de restauratie van de stolpboerderij Buitenrust in Westerblokker zodat hier een kinderdagverblijf kan worden gerealiseerd. En aan de Grote Kerk in Naarden voor de restauratie van het beschilderde tongewelf dat dateert uit 1518.

1 min