In de negentiende eeuw groeit Le Havre uit tot een belangrijk knooppunt van handel en uitwisseling, dankzij de internationale scheepvaart en de spoorverbinding met Parijs. De stad dankt haar aantrekkingskracht niet alleen aan de bedrijvigheid van de haven, maar ook aan de unieke atmosfeer van licht en zee aan de monding van de Seine. Hier worden kunstenaars als Eugène Boudin, Claude Monet, Raoul Dufy en Othon Friesz opgeleid, terwijl anderen vanuit Parijs de laatste ontwikkelingen meebrengen. Gesteund door vermogende havenbaronnen ontstaat een levendig kunstklimaat waarin vernieuwing kan bloeien.

Auguste Renoir, Portrait de Nini Lopez (Portret van Nini Lopez), 1876, olieverf op doek, 54 x 39 cm, MuMa Le Havre, collectie Olivier Senn, schenking Hélène Senn-Foulds, 2004

Bakermat van het impressionisme

In deze dynamische omgeving schildert de jonge Monet, gefascineerd door het steeds veranderende licht en de sfeer, zijn Impression, soleil levant (1872), het startpunt van het impressionisme. De havenbaronnen stimuleren artistieke vernieuwing door werk van lokale kunstenaars te verzamelen en kunstenaars van buitenaf naar Le Havre te halen. Zo nodigen zij in 1903 de impressionist Camille Pissarro uit, die er een reeks havengezichten schildert. De gemeente Le Havre verwerft een aantal van deze werken voor het plaatselijke museum; de eerste werken van Pissarro die tijdens zijn leven in een museale collectie worden opgenomen.

Claude Monet, La Seine à Vétheuil (De Seine bij Vétheuil), 1878, olieverf op doek, 50,5 x 61,5 cm, MuMa Le Havre, collectie Olivier Senn, schenking Hélène Senn-Foulds, 2004

Vertrekpunt voor de moderne kunst

Meesterwerken uit Le Havre volgt tachtig jaar artistieke vernieuwing, met Le Havre als vertrekpunt: van het sfeervolle impressionisme tot de felle kleuren van het fauvisme. Raoul Dufy, ook wel ‘zoon van Le Havre’ genoemd, vindt in het zee- en havenlandschap een blijvende inspiratiebron. In zijn werk verbeeldt hij zijn geboortestad in heldere kleuren en vereenvoudigde vormen.

Camille Pissarro, L’Anse des Pilotes, Le Havre, matin, soleil, marée montante (De inham van de loodsen, Le Havre, ochtend, zon, vloed), 1903, olieverf op doek, 54,5 x 65 cm, MuMa Le Havre, gekocht door de gemeente, 1903

Van Le Havre naar Laren

Le Havre is de geboorte- en ontwikkelingsplaats van belangrijke pioniers uit de moderne schilderkunst. Een vergelijkbare ontwikkeling is te zien in Laren: met de komst van de tramverbinding met Amsterdam (‘De Gooische Moordenaar’) is het boerendorp uitgegroeid tot kunstenaarskolonie en een Nederlands centrum van opeenvolgende vernieuwende kunststijlen.

Museumdirecteur Doede Hardeman: Wij zijn trots deze uitzonderlijke selectie Franse meesterwerken uit de moderne schilderkunst te presenteren in Singer Laren; het voormalige woonhuis van de Amerikaanse impressionist William Singer en de verzamelaar en museumoprichter Anna Singer.

Raoul Dufy, Souvenir du Havre (Souvenir van Le Havre), 1921, olieverf op doek, 35,5 x 38,5 cm, MuMa Le Havre, gekocht door de gemeente, 1957

Meesterwerken uit Le Havre is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met Musée d’art moderne André Malraux (MuMa Le Havre) en Manifesto Expo. De tentoonstelling is te bezoeken van 20 mei t/m 13 september 2026 in Singer Laren. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus, uitgegeven door Waanders Uitgevers (ISBN 9789462627123, €32,50).

Bron: Singer Laren