25 juli 1886

Palingoproer

In juli 1886 mondde een verboden volksvermaak uit in een tweedaagse strijd tussen het volk en de politie. Tijdens deze veldslag, die de geschiedenis inging als het Palingoproer, raakten 130 mensen gewond en kwamen ongeveer 25 mensen om het leven.

‘Palingtrekken’, waarbij een speler vanuit een boot een glibberige paling aan een touwtje moet pakken, was destijds een populair volksvermaak en werd graag in de Amsterdamse Jordaan beoefend. Aan het eind van de 19e eeuw ging het stadsbestuur zich echter steeds meer met het gewone volk bemoeien. Het palingtrekken werd toen, samen met andere onbeschaafd geachte spellen zoals ‘katknuppelen’ en ‘ganstrekken’, verboden. In de dichtbevolkte, arme Jordaan, waar velen destijds in krotten leefden met weinig uitzicht op betere omstandigheden, werd dit soort overheidsbemoeienis geminacht. Toen de politie het verbod op 25 juli 1886 probeerde na te leven en het touwtje waaraan de paling gespannen was doorknipte, ontstond er dan ook een groot tumult. Een politieagent werd met een paraplu geslagen, een ander in een kelder gegooid. Nadat er versterking van het leger was ingeroepen, barstte de strijd los. Soldaten schoten op demonstranten en er vielen die dag zo’n 25 doden.

Gerelateerd artikel

'Dat Palinkje zal een staartje hebben!'