In 2022 is het 350 jaar geleden dat de Oude Hollandse Waterlinie in stelling is gebracht tegen een Frans invasieleger. Het afgelopen jaar heeft een consortium van waterschappen en ingenieursbureaus onder leiding van Deltares en in nauwe samenwerking met de Stichting Oude Hollandse Waterlinie een deel van deze waterlinie gereconstrueerd. Om de werking van de inundatie goed uit te leggen is een video gemaakt die het verhaal van de Oude Hollandse Waterlinie op een toegankelijke manier uitlegt.
Er zijn te weinig woningen in Amsterdam. De vraag is groter dan het aanbod. Sinds het ontstaan van de stad waren er altijd woonproblemen. De oude houten stad brandde in de 15e eeuw voor driekwart af. Later woonden mensen in onleefbare kelderwoningen. We nemen je mee langs een aantal belangrijke ontwikkelingen in de woongeschiedenis van Amsterdam.
Er komt steeds meer erkenning voor Elizabeth Gould, de vrouw van John Gould, de bekende Britse taxidermist, ornitholoog en maker van grootse vogelboeken. Ze was één van de eerste 19e-eeuwse illustratoren die in haar tekeningen constrasrijke kleurencombinaties verwerkte en met verfijnde technieken een levensecht portret van een pas ontdekte vogel wist te schilderen. Samen vervaardigde en publiceerde het paar een reeks ornithologische teksten, illustraties en lithografieën over duizenden vogelsoorten. Hoewel Elizabeth’s illustraties de basis vormde voor de publicaties, ontving voornamelijk John alle lof voor het werk dat zij samen verrichtten. In 1838 reisde zij samen met haar man naar Australië om daar (nieuwe) vogelsoorten te zoeken en af te beelden. Kort na terugkomst overlijdt Elizabeth, op 37-jarige leeftijd, na de geboorte van haar achtste kind. Elizabeth wordt vaak neergezet als ‘de toegewijde vrouw van‘, maar is dat terecht? Wat weten we over hoe zij zelf en de mensen om haar heen haar werk ervaarde? In de lunchlezing vertelt conservator Myriam van der Hoek het veelomvattende verhaal van kunstenares Elizabeth Gould.
Hoe zag het leven er 100 jaar geleden uit? Het Youtube kanaal van Rick88888888 toont oude filmbeelden in kleur, waardoor oude beelden opeens heel relateerbaar worden. Nederland staat al eeuwenlang bekend om zijn windmolens. Ze werden (en sommige zijn nog steeds) gebruikt om graan te malen, hout te zagen of om water uit de vele polders te pompen. Deze gerestaureerde en ingekleurde film bestaat uit vijf fragmenten: Een windmolen die wordt klaargemaakt voor gebruik in 1928. Drie molens in de Driemanspolder bij Leidschendam in 1938. Een poldermolen in Noordwijkerhout in 1939. Een windmolen bij Amsterdam, die zal worden vervangen door een kolencentrale. Veel molens in de schemering, gefilmd in de Schermerpolder in 1928.
In deze stadswandeling neemt VVV-stadsgids Marius Bruijn je wel op een heel bijzondere manier mee door de stad. Laat je meevoeren naar verborgen onderaardse plekken en ontdek onder meer hoe de Haarlemse beek vroeger door de stad liep. Zou de tunnel die deze ondergrondse waterstroom achterliet de inspiratie zijn geweest voor spannende verhalen over mysterieuze middeleeuwse vluchtgangen? Zijn de verhalen waar? Marius gaat op zoek naar het bewijs van de restanten van deze ‘geheime gang’.
Waarom heeft Allard Pierson één van de grootste stripcollecties van Nederland in huis? En waarom juist strips als Vader & Zoon van Peter van Straaten, Jan, Jans en de kinderen van Jan Kruis & de Familie Doorzon van Gerrit de Jager? In deze online lezing duikt conservator Boekhistorische Collecties en Stripcollecties Jos van Waterschoot in Allard Pierson’s striparchief. Tijdens de lunchlezing vertelt Jos over de manier van werken van de drie toonaangevende striptekenaars, wat deze totaal verschillende strips met elkaar verbindt en neemt hij je — aan de hand van archiefschetsen en strippagina’s uit de collectie — mee door de veelomvattende verhaallijnen en productiestadia van de strips.
De beroemde kunstenaar Maurits Cornelis Escher heeft in het voormalig provinciekantoor aan de Zijlweg in zijn kenmerkende stijl een pilaar beschilderd. De zuil heeft een houten basis, waar in geelkoperen letters bovenop de tekst staat te lezen: 23 maart 1962 verenigde Noordhollandse waterschappen. In deze video zie je hoe de provincie dit kunstwerk heeft bewaard. De zuil staat nu op het huidige kantoor aan het Houtplein in Haarlem.
Velsen staat al sinds de jaren 1940 bekend als een plek waar Romeinse forten hebben gestaan. Al lange tijd doen archeologen er onderzoek. Naar aanleiding van een nieuwe publicatie organiseert Huis van Hilde een lezingenreeks waarin de aanwezigheid van de Romeinen in Velsen nader wordt besproken. Tijdens de lezingen gaan vier experts in op de rol van de Romeinen in Velsen en in Noord-Holland. Ter sprake komt onder meer de Romeinse strategie in Noordwest-Europa, de rol van het Romeinse legioensfort bij Valkenburg, de relatie tussen de Romeinen en inheemse volkeren, en afsluitend een nieuwe visie op de aanwezigheid van Romeinen in Velsen.
In deze aflevering doet conservator Paul Dijstelberge het verhaal van veelbesproken artsen uit de geschiedenis, Andres Vesalius en Robert Estienne, uit de doeken. Hiervoor reizen we terug naar de zestiende eeuw, het tijdperk dat door velen beschouwd wordt als het begin van de moderne wetenschap. Rond de jaren dertig van de zestiende eeuw vervaardigde de bekende artsen vrijwel tegelijkertijd een anatomische atlas. Vesalius kent iedereen, Estienne is vrijwel vergeten. Vesalius (1514) was een grondlegger van de moderne anatomie en bracht het eerste complete boek van de menselijke anatomie – de zeven boeken over de bouw van het menselijk lichaam – uit in 1543. Estienne (1503) had ook een vroege interesse in anatomie en bracht in 1545 het boek De dissectione partium corporis humani libri tres uit.
Dit jaar bestaan de Polygoon bioscoopjournaals 100 jaar! Wat voor onderwerpen kregen de aandacht? Tot wanneer waren ze te zien in de bioscopen? En wat maakte Philip Bloemendal tot de iconische stem? Om het honderdjarig bestaan te vieren, maakte conservator Bas Agterberg van Beeld & Geluid – met behulp van Robert Bloemendal – een speciale editie van het collectieverhaal!
Het is weer bijna Sinterklaas! In de vroege negentiende eeuw schreven mensen ook al leuke gedichten voor elkaar. Conservator Alexander de Bruin laat ons een prachtig boekje uit de collectie van het Noord-Hollands Archief zien. Het is een Sinterklaasgedicht voor Agatha Catharina Loosjes, het dochtertje van de Haarlemse schrijver en boekhandelaar Vincent Loosjes. Alexander vertelt ons waar de schrijver van het gedicht zijn inspiratie vandaan haalde. En hij laat ons de bijpassende karikaturale tekeningen zien, van de beroemde schilder Anton Mauve!
Op 23 november 1245 verleende graaf Willem II van Holland stadsrechten aan Haarlem. In het stadsrecht staan allerlei rechten en privileges op het gebied van bestuur, handel, belasting, rechtspraak en wetgeving. Het stadsrecht wordt tegenwoordig bewaard in het Noord-Hollands Archief, waar de redactie van Oneindig Noord-Holland uitleg kreeg van NHA-medewerkers Janneke de Lange en Mike den Besten.
Op 23 november 2022 vierde Haarlem zijn 777ste verjaardag. De redactie van Oneindig Noord-Holland was aanwezig in het Noord-Hollands Archief, waar taart geserveerd werd voor de inwoners van Haarlem, een nieuwe tentoonstelling over de Vlaamse migratie naar Haarlem (1578-1630) geopend werd, en bezoekers konden genieten van een feestelijke bijeenkomst.
In deze virtuele stadswandeling neemt VVV-stadsgids Marius Bruijn je mee in de wereld van de middeleeuwse toverkunst. Geloof jij er nog in? Eeuwenlang zijn magische krachten en bezweringen ingezet om het kwaad, boze geesten en demonen uit ons leven te bannen. In de middeleeuwen werden hiervoor zelfs speciale symbolen ingemetseld in de muren van kerken en huizen. Deze vorm van magie is nog steeds in het huidige Haarlemse straatbeeld terug te vinden, maar wat betekenen al deze symbolen nou eigenlijk? Ga mee op deze spannende ontdekkingstocht door Haarlem en bekijk de stad voortaan door de ogen van middeleeuwse magie!
Met een passagierstrein naar Broek op Langedijk vanuit Alkmaar? Het was ooit mogelijk. Tussen 1907 en 1926 om precies te zijn. Treinen tussen Alkmaar en Broek op Langedijk reden er echter veel langer. Niet voor mensen, maar voor tuinbouwproducten. De eerste trein bereikte het dorp tussen de ‘duizend eilanden’ op 19 juni 1902. Zeventig jaar lang konden daarna de lokale bewoners ‘genieten’ van de geur van stoom en diesel.
Erfgoed journaal Haarlemmermeer brengt iedere twee maanden nieuws, tips en weetjes rond erfgoedlocaties in Haarlemmermeer avontuurlijk in beeld. In het zesde Erfgoed journaal komen de volgende onderwerpen aan bod: Harry en Sieny Cohen doken onder in Haarlemmermeer tijdens Duitse bezetting – interview met Esther Shaya in de Portugese Synagoge in Amsterdam. Stoomgemaal Halfweg krijgt 23 historische objecten terug van Hoogheemraadschap Rijnland – reportage met Rogier van der Sande, Paul te Beest en Carola Max. Maand van het Nederlandse Film-erfgoed bij Filmhuis Pier K in Nieuw-Vennep feestelijk afgesloten. Fortengids Gijs Dirkzwager leidt rond in Aalsmeerderbrug (Fort bij Aalsmeer). Smid en erfgoedvrijwilliger André Eelman ontvangt De Klaverman èn een Doosje Geluk.
Achter de oorlogsmonumenten gaan veel verhalen schuil. Verhalen van ooggetuigen uit onze gemeente. Of van de nabestaanden van onze oorlogshelden. Verhalen die we niet mogen vergeten. In 2012 heeft Peter Sasburg verhalen van ooggetuigen over de oorlog gefilmd. Op die manier kunnen de verhalen doorverteld worden aan de jeugd en blijft deze geschiedenis bewaard.
Wat kan je zoal doen met oude kaarten? Heel veel uiteraard. Je kan oude kaarten op talloze manieren gebruiken, verzamelen, benaderen of bestuderen. Je kan aandacht schenken aan de eigenschappen van specifiek types kaarten of aan de mensen die ooit betrokken waren bij de cartografie. Marissa Griffioen, Anne-Rieke van Schaik en Bram Vannieuwenhuyze stellen momenteel een handboek historische cartografie samen waarin al deze aspecten samenkomen. Tijdens deze korte presentatie lichten ze het concept van het boek toe aan de hand van enkele voorbeelden uit de rijke kaartencollectie van Allard Pierson.
Hebben er ooit stoomtreinen door Schalkwijk gereden? Jazeker. Langs Parkwijk, Boerhaavewijk en Meerwijk loopt een prachtig groen fietspad precies op de plek waar ooit de treinrails lag. Deze lijn was een onderdeel van de zogenaamde ‘Haarlemmermeerspoorwegen’ tussen Haarlem, Hoofddorp, Amsterdam en Leiden. VVV-stadsgids Marius Bruijn gaat in deze virtuele stadswandeling op zoek naar oude stations, spoorhuizen en wat er verder nog over is van een verdwenen spoorlijn. Is het spoorloos? Of bestaat het eigenlijk nog steeds? Bekijk deze video en ontdek het zelf!
Textiel uit de zeventiende-eeuw is enorm zeldzaam. Echt heel bijzonder dus dat duikers in het Palmhoutwrak honderden stukken zeventiende-eeuws textiel vonden. Op de bodem van de zee, vier eeuwen onaangeroerd als in een tijdcapsule. Het waren vooral losse fragmenten, maar één prachtige, zijden jurk was nog bijna helemaal intact. Door de onderdelen van dezelfde stof bij elkaar te leggen, ontdekten de onderzoekers dat er nóg een jurk was. Vier experts vertellen, elk vanuit zijn/haar vakgebied, over deze ontdekking. Allemaal zijn ze het erover eens: deze vondst is echt uniek, zoiets maak je maar een keer mee in je leven!
