Teylers Museum verwerft twee schilderijen met een verhaal

Teylers Museum heeft in 2012 twee bijzondere negentiende-eeuwse schilderijen kunnen aankopen. Een van een vroegere kastelein van Teylers Museum, Gerrit Jan Michaëlis, 'Landschap met molen bij maanlicht', en de ander van de oriëntalist Willem de Famars Testas, 'De put en de oude sycomoor op het Ezbekiëhplein te Caïro'. Elk werk is op zijn eigen manier een belangrijke aanvulling op de schilderijencollectie van het museum. Beide aankopen zijn mogelijk gemaakt door de BankGiro Loterij.

Landschap met molen bij maanlicht, door Gerrit-Jan Michaëlis, 1825.

Olieverf op doek; 76 x 105 cm. Beeld: Teylers Museum.

Landschap met molen bij maanlicht, door Gerrit-Jan Michaëlis, 1825.Landschap met molen bij maanlicht, door Gerrit-Jan Michaëlis, 1825.

Terugkoop

Bij het schilderij van Michaëlis gaat het om een ‘terugkoop’. Het werk werd in 1825 door Directeuren van Teylers Stichting bij de kunstenaar besteld, maar is in 1966 verkocht, toen het museum met grote financiële problemen kampte. Directeur Marjan Scharloo: “Deze periode ligt gelukkig ver achter ons. Sinds de BankGiro Loterij vanaf 2008 het museum jaarlijks met € 200.000 ondersteunt, is Teylers weer in staat kunst aan te kopen. Uiteraard is zo’n verloren zoon dan een heel gelukkige vondst, zeker als het een dergelijke aantrekkelijke voorstelling betreft, geschilderd door een van onze eerste conservatoren.”

Gerrit Jan Michaëlis

Het oeuvre van de schilder, tekenaar en etser Gerrit Jan Michaëlis (1775-1857) is klein. Schilderijen van zijn hand zijn sowieso zeldzaam. Van 1819 tot 1854 werkte de kunstenaar als kastelein (gastheer en conservator) in Teylers Museum. Een uitgesproken romantisch doek zoals ‘Landschap met molen bij maanlicht’ doet denken aan het werk van Duitse en Deense tijdgenoten en is uniek in het oeuvre van Michaëlis.

De put en de oude sycomoor op het Ezbekiëhplein te Caïro, door Willem de Famars Testas, 1884.

Olieverf op doek, 50,5 x 73,5 cm. Beeld: Teylers Museum.

De put en de oude sycomoor op het Ezbekiëhplein te Caïro, door Willem de Famars Testas, 1884.De put en de oude sycomoor op het Ezbekiëhplein te Caïro, door Willem de Famars Testas, 1884.

Een Nederlands oriëntalist

Met de tweede aanwinst vult het museum een belangrijke lacune in de collectie. Teylers Museum bezit al jaren een groot aantal tekeningen, schetsen en aquarellen van De Famars Testas. Zij maken het mogelijk de werkwijze van de kunstenaar precies te volgen, van eerste schets tot afgerond kunstwerk. Alleen de allerlaatste stap in zijn werkproces ontbrak tot nu toe. Het aangekochte schilderij is gemaakt op basis van een werktekening die zich al sinds de jaren zestig in Teylers collectie bevindt. Willem de Famars Testas (1834-1896) is een uitzonderlijk figuur binnen de negentiende-eeuwse schilderkunst. Hij specialiseerde zich in exotische oosterse scènes en werd daarmee Nederlands belangrijkste oriëntalist.

Teylers schilderijencollectie

De collectie negentiende-eeuwse romantische schilderijen in Teylers Museum behoort tot de belangrijkste van Nederland. Bijzonder is dat Teylers destijds als enige museale instituut werk van levende kunstenaars aankocht en daarmee het eerste museum voor eigentijdse Nederlandse schilderkunst werd. Beide schilderijen zijn uitvoerig gerestaureerd en krijgen nu een vaste plek in de Eerste en Tweede Schilderijenzaal.

BankGiro Loterij

De BankGiro Loterij bestaat al meer dan een halve eeuw. Ooit begonnen als de Katholieke SUS loterij (Sla-uw-Slag) is deze loterij via enkele naamswijzigingen uitgegroeid tot wat ze nu is: dé cultuurloterij van Nederland. De BankGiro Loterij wil cultuur in Nederland behouden en bevorderen. Daartoe steunt de BankGiro Loterij 58 beneficiënten – musea, monumenten en andere organisaties – die actief zijn op het terrein van cultureel erfgoed.

Publicatiedatum: 21/03/2012