Verhalen

Aanvalsgolf op de Zuiderzee

Na vier lange dagen wachten, op 11 oktober 1573, draaide plots de wind. Pas nu kon Cornelis Dirksz, commandant van de geuzenvloot, zijn kanonnen op de Spaanse vloot richten. Eindelijk. De Slag op de Zuiderzee kon losbarsten.

>

Kennemerland: de Blauwe Tram

Wie in de Tempeliersstraat in Haarlem omhoog kijkt, ziet daar in een nieuwbouwpand (nr. 53-70) een felgekleurde gevelsteen. Hierop staat de legendarische Blauwe Tram afgebeeld. De Blauwe Tram had daar tot 1957 een halte op het traject Zandvoort-Amsterdam.

>

Amsterdam: de haven en het Noordzeekanaal

In 2011 is het REM-eiland naar de Amsterdamse Minervahaven verplaatst: de constructie waar ooit de eerste commerciële televisie-uitzendingen vandaan kwamen is nu een restaurant, 22 meter boven het water. Het symboliseert de overgang van een oude houthaven naar een moderne stadshaven.

>

Gooi en Vecht: villaparken in het Gooi

De Muiderbrug is in 2009 verhoogd, versterkt, verbreed en aangevuld met een fietsbrug. De 300 meter lange brug over het Amsterdam-Rijnkanaal is gebouwd rond 1970 en is onderdeel van de A1, een belangrijke forenzenroute tussen het Gooi en de regio Amsterdam. Sinds het Gooi eind negentiende eeuw toegankelijker werd, heeft het zich ontwikkeld tot een geliefd woongebied.

>

Zaanstreek: het Noordhollands Kanaal

Het Noordhollands Kanaal kronkelt door het landschap tussen Den Helder en Amsterdam. Het werd in 1824 aangelegd om de verbinding van de hoofdstad met de zee te verbeteren. Ook de andere regio’s langs de nieuwe vaarweg profiteerden. Zelfs de Zaanstreek, hoewel die vreemd genoeg niet direct aan het kanaal kwam te liggen.

>

Waterland: de pont en andere veren

Ilpendam heeft in augustus 2010 een nieuw autoveer gekregen. ‘Het pontje van Ilpendam’ vervangt de oude ‘Roelof Bierdrager’. De (pont)veren zijn al eeuwen een vertrouwd verschijnsel in het waterrijke Waterland.

>

West-Friesland: handel en scheepvaart

In september 2010 werd in het Westfries Archief het oudste aandeel van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) gevonden. Het was in 1606 uitgegeven door de VOC-kamer in Enkhuizen. De West-Friese havensteden speelden een grote rol in de (inter)nationale handelsvaart van die tijd.

>

Noordkop: de Rede van Texel

Vanaf eind 2011 is het panorama van de Rede van Texel permanent te bewonderen in het nieuwe entreegebouw van Kaap Skil, museum van jutters & zeelui in Oudeschild op Texel. De beschutte ankerplaats aan de zuidoostkant van het eiland vormde voor de Nederlandse vloot in vroegere eeuwen de poort naar de wereld.

>

Ouderkerkerplas

Het was eigenlijk niet de bedoeling dat de Ouderkerkerplas nu nog bestaat. Maar gelukkig voor de watervogels die er ’s winters neerstrijken en de honderdduizenden zomerse recreanten is die plas niet gedempt. Ouder-Amstel moest niet alleen brede snelwegen (A2, A9) in de gemeente tolereren, maar moest ook het zand leveren. Zo ontstond deze plas.

>

Nuestra Casa Nostra (Beverwijk)

Aan de Dr. Schuitstraat, een rustige straat nabij het centrum van Beverwijk, staat op nr. 13 een kantoorgebouw van bescheiden omvang. Het naambord naast de deur vertelt ons dat daar de Stichting Multiple Choice, bureau voor multiculturele vraagstukken in Noord-Holland, gehuisvest is. Multiple Choice bemoeit zich dus met het wel en wee van nieuwe Nederlanders en hun nakomelingen. Dit werk aan de Dr. Schuitstraat begon op 8 februari 1958. Op de foto ziet u dat daar op die dag de Italiaanse vlag gehesen werd. Die vlaghijsing markeerde de feestelijke opening van een houten gebouwtje, zeg maar: een keet. Die keet droeg de zeer welluidende naam ‘Casa Nostra, Centro di Assistenza Sociale e di Cultura con sala di ricreazione’. Uiteraard sprak men kortweg van ‘Casa Nostra’, oftewel Italiaans voor ‘Ons Huis’. In dit Casa bood de katholieke kerk opvang en begeleiding aan de eerste grote groep naoorlogse gastarbeiders. Het waren Italianen die sinds februari 1956 in steeds groter aantallen werkten bij de Koninklijke Hoogovens en Staalfabrieken.

>

Gastarbeiders bij Hoogovens (Velsen)

Sinds de fusie met British Steel in 1999 noemde het bedrijf zich Corus en sinds 2007 is het Tata Steel, maar het is nog wijd en zijd bekend als Hoogovens. Als een van de grootste industriële bedrijven van Nederland was deze Velsense gigant ook een van de eersten die in 1956 groepen ‘gastarbeiders’ naar ons land haalden. Tot 1964 waren dat voornamelijk Italianen en Spanjaarden. Bedoeld om te voorzien in een voorbijgaand tekort op de arbeidsmarkt zou hun verblijf in Nederland tijdelijk zijn. Dat dacht men tenminste in die jaren. Inmiddels weten we dat de praktijk meestal anders was. Voor hun tijdelijke verblijf had Hoogovens een origineel onderkomen bedacht. Tegen de noordelijke kade van het Binnenspuikanaal meerde men een oud passagiersschip af, de Arosa Sun, later gevolgd door een hotelboot, de Casa Marina. Inmiddels zijn deze ‘woonboten’ allang weer vertrokken, maar vele autochtone en allochtone bewoners van IJmuiden en Velsen bewaren er nog levendige herinneringen aan.

>

Engelse graven bij de Engelmunduskerk

Op de dekplaat van een van de graven naast de Engelmunduskerk in Velsen-Zuid is deze tekst uitgebeiteld: ‘In memory of John Shaw, foreman of excavators Amsterdam canal works, born at Sheffield, Yorkshire, England, september 5th 1812, died at Velsen april 10th 1867, aged 54 years’.

>

Van Ouds het Raadhuis (Overveen)

‘Van Ouds het Raadhuis’ in Overveen is een gebouw met een lang verleden. In de jaren vijftig en zestig bood het een tijdelijk onderdak aan mensen met een onzekere toekomst. Het was toen een opvangplaats voor pas aangekomen Indische Nederlanders. Zij waren gevlucht uit Indonesië, een land dat tot 1949 een Nederlandse kolonie was. Veel Indische Nederlanders zijn kinderen met een Nederlandse vader en een Ind(ones)ische moeder. In de koloniale tijd behoorden ze tot de groep Nederlanders. Die achtergrond bracht hen in het onafhankelijke Indonesië steeds meer in een hachelijke situatie. Ze vluchtten naar het oude moederland, een land waar de meesten van hen nog nooit geweest waren.

>