Herinneringen aan de Kanaalstraat

De in Friesland geboren Klaas Klijnsma verhuist op drie jarige leeftijd naar Purmerend. In 1921, als hij vier jaar oud is, gaat hij naar de kleuterschool die naast de Doopsgezinde Kerk staat en in de volksmond de "school met de Bijbel" wordt genoemd. Op weg naar school maakt de kleine Klaas van alles mee.

Tramhalte

Aan het eind van de straat waar Klaas woont, bevindt zich een halte van de stroomtram Purmerend-Alkmaar. Vaak rijdt hij even mee door op de onderste treeplank te springen, tot aan de trambrug. Als zijn juf dit te weten komt, bestraft zij hem met een kwartier opsluiting in een hok.

Kanaalkade-Kanaalstraat

1920

Kanaalkade-KanaalstraatKanaalkade-Kanaalstraat

Lagere School

Later gaat Klaas naar de ‘grote school’,  een nieuwe lagere school tegenover zijn oude kleuterschool. De Christelijke school zit op 1 hoog in het nieuwe gebouw en de kleuterschool op de begane grond. In de 1e en 2e klas is het juf Kramer die de jonge kinderen leert lezen, rekenen enz., enz.. Zij is woonachtig in Zaandam. Klaas kan zich nog goed herinneren dat een collega van zijn juf komt te overlijden. Haar naam is juf Muuses.

Voormalig Johannabewaarschool

Voormalig JohannabewaarschoolVoormalig Johannabewaarschool

Buiten spelen

’s Ochtends en ’s middags voordat de school open gaat (om 9.00 en 1.30 uur) en in het speelkwartier van 11.30 uur staat de Kanaalstraat vol met buitenspelende schoolkinderen. Er wordt wat afgespeeld: hinkelen, knikkeren, touwtje springen, bokspringen, dichts bij het muurtje. Heel leuk allemaal. Maar er gaat natuurlijk wel eens iets fout. Soms vallen er klappen. Maar dat wordt goed beloond.

Strenge Bovenmeester

De bovenmeester, mijnheer van Zijl Langhout geeft ruziënde  kinderen maar liefst 500 strafregels. Hele mooie regels, vindt Klaas:
”Wie met geweld zijn naaste durft bevechten, blijft steeds gehaat tot hem de wraak verslindt!”
”Wie met geweld zijn naaste durft bevechten, blijft steeds gehaat tot hem de wraak verslindt!”
    ”Wie met geweld zijn naaste durft bevechten, blijft steeds gehaat tot hem de wraak verslindt!”….
 
In de winter het dunne ijs proberen,  werd ook beloond door de meester. Weer strafregels schrijven, maar nu andere, wel 500…
“Schotjes trappen is roekeloos en zeer gevaarlijk.”
De Bovenmeester vertelt ook waar hij vroeger woonde. In Effenscheef of te wel Haastrecht, zoals de kinderen hier grapjes overmaken.

Nieuwe meester

De namen van de anderen juffen en meesters kan Klaas zich nog steeds herinneren: Juf Westerveld en Meester de Wilde. Als Meester van Zijl Langhout vertrekt, neemt Meester Sorber uit Delft de klas van hem over. De nieuwe meester is niet zo gul in het uitdelen van strafregels. Je krijgt er maar 6 van hem, dus  5 minuten later ben je er mee klaar. Maar de meester is niet gauw tevreden. De regels moeten heel netjes in schoonschrift worden geschreven. En als het nog niet mooi genoeg is, moet het weer over. Uiteindelijk zijn die zes regels dan een hele klus!

Meester Tongetje

Tot slot komt Klaas nog even terug op meester Langhout. Hij had altijd een liniaal in de hand, waarmee hij wel eens een tik gaf. Toen Klaas in klas vijf zat, zat zijn broer in klas zeven. Het was toen gebruikelijk dat drie klassen samen in een lokaal zaten. Dus Klaas zat met zijn oudere broer in de klas. Op een dag kreeg zijn oudere broer een schop onder de bank van de zoon van de meester. Zijn broer reageerde met een tik. Dit werd gezien door de meester die met liniaal in zijn hand naar hem toesnelde. Maar de broer van Klaas vluchtte. Het hele lokaal keek gespannen toe. Meester Langhout ging achter hem aan, maar kreeg hem niet te pakken. Van vermoeidheid liet meneer Langhout zijn tong uit zijn mond hangen. Hierop schreeuwde de gehele klas in koor:  “Meester tongetje!”Verteld door Klaas Klijnsma*
 
* Dit verhaal maakte onderdeel uit van de tentoonstelling ‘Purmerend Vertelt’ die van 18 september 2010 tot 8 januari 2011 te zien was in het Purmerends Museum.Wil je meer weten over de geschiedenis van Purmerend? Bekijk hier de openingstijden van het Purmerends Museum en plan je bezoek.

Publicatiedatum: 19/01/2011

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.