Fransen aan de top

De grote blikvanger op het plein is het Westfries Museum, te herkennen aan de rijk versierde gevel. Het gebouw werd in 1632 gebouwd als vergaderlocatie voor de Gecommitteerde Raden van West-Friesland en het Noorderkwartier, een soort provinciale staten van Noord-Holland boven Amsterdam. In de Franse tijd maakten zij plaats voor een nieuw overheidssysteem.

Het Statencollege was meer dan 150 jaar het trotse symbool van de politieke en economische macht van West-Friesland. Hieraan kwam in 1795 een einde. De Fransen die Nederland bezetten, hieven de Gecommitteerde Raden meteen op.

Afbikken en afdekken

Heel symbolisch lieten de Fransen het wapen van Oranje-stadhouder Frederik Hendrik (1584-1647) in de top van de gevel wegbikken en vervangen door dat van koning Lodewijk Napoleon. Dat was na de Franse nederlaag en de oprichting van het Koninkrijk der Nederlanden in 1813 natuurlijk geen gezicht en daarom werd het afgedekt met een schild dat in de collectie van het museum nog is terug te vinden. Op het schild staat het wapen van Oranje Nassau, dat ook door Frederik Hendrik werd gevoerd.

 

c74cb8e8b9bedd37994890f0dea27d4e07504828

Afbeelding van Stadhouder Frederik Hendrik. Bron: Westfries Museum. Detail van een uitgave van lithografeurs Emrik en Binger naar aanleiding van het 25-jarig regeringsjubileum koning Willem III (1874)

Na een eeuw weer hersteld

Het gebouw, dat inmiddels leeg was komen te staan, werd achtereenvolgens gebruikt als rechtbank, kantoor van een ingenieur der spoorwegen en al in 1881 als Westfries Museum. Aan het begin van de twintigste eeuw is het monument flink gerestaureerd en is de gevel in zijn oorspronkelijke staat terug gebracht, inclusief het wapen van Frederik Hendrik.

 

4ce1afe99278b67dccfb96f8ffbc392639d73444

In het midden van de gevel, tussen de twee mannen, is het wapen te zien waar het allemaal om ging. Foto: Emmie Snijders

Auteur: Westfries Museum, bewerking Emmie Snijders

Publicatiedatum: 09/10/2011