De gereedschapswinkel van weduwe Jacob Oomes

Na zijn aankomst op zondag, gaat Peter de Grote op maandag direct aan de slag. Maar om als timmerman te kunnen werken heeft hij gereedschap nodig. Waarschijnlijk is hij goed op de hoogte van de benodigdheden van een scheepstimmerman uit het standaardboek over dit onderwerp uit die tijd van de Amsterdamse burgemeester en cartograaf Nicolaes Witsen (1641-1717). Zijn Aeloude en hedendaegse scheepsbouw en bestier uit 1671 is het handboek waarlangs Peter de Grote het vak van scheepstimmerman wil leren.

n

Nomen geeft enkele details over Peters gedrag als hij de winkel bezoekt: hij loopt voortdurend heen en weer, bekijkt al het gereedschap en zet twee vrijpostige Jannen de deur uit. Nomen vertelt verder dat de tsaar wegliep met de steelvan een bijl in elke hand en dat een kruiwagen nodig was om al het overige weg te brengen naar zijn schip. Hij heeft dus flink wat ingeslagen. Waarom die twee stelen niet op de grote hoop in de kruiwagen mochten, is onbekend. Misschien wilde hij het inmiddels toegestroomde Zaanse publiek op afstand houden.

n

Op de afbeelding zien we voorbeelden van het timmermansgereedschap als een trekzaag, enkele boren, een bijl of dissel. De winkel van de weduwe Jacob Oomes lag aan de Hoogendijk vlakbij het Krimp waar Peter logeerde.

Detail uit 19de eeuwse centsprent

Plaatje 4 uit 19de eeuwse centsprent ‘Eenige bijzonderheden uit het leven van Peter den Grooten’, drukkerij T.C. Hoffers te Rotterdam, collectie Gemeentearchief Zaanstad

Detail uit 19de eeuwse centsprentDetail uit 19de eeuwse centsprent

Tekst Scheltema 1814

Eene der eerste verrigtingen op den volgenden dag, was het koopen van veel timmergereedschap, in den winkel van de weduwe van Jacob Oomes, op den hoogendijk, hetwelk de Vorst zelf naar huis bragt.

Peter in Saardam

Het eerste object dat Peter de Grote zou hebben vervaardigd met zijn nieuw aangeschafte gereedschap was een badkuip. Of hij die zelf wilde gebruiken of alleen als een oefenobject zag, vertelt het verhaal niet.

Publicatiedatum: 01/03/2013