Czaar Peterhuisje bezocht door Napoleon

Geheel onverwacht bezochten Napoleon Bonaparte en zijn vrouw Marie Louise van Oostenrijk Zaandam. De mensen in Zaandam wisten dat hij waarschijnlijk wel een keer zou komen, maar wanneer dat precies zou zijn, dat kon niemand vertellen. Daarom werd alles maar vast in gereedheid gebracht. De burgemeester spoorde iedereen aan om de stad te versieren en goed gekleed de keizer tegemoet te gaan. Maar het mocht ook niet te veel kosten. Want de kans was ook aanwezig dat de keizer helemaal niet zou komen ...

Czaar Peterhuisje met ombouw uit 1895.

Czaar Peterhuisje met ombouw uit 1895.Czaar Peterhuisje met ombouw uit 1895.

Was het op 11, 12 of 13 oktober 1811 dat Napoleon aanmeerde bij de aanlegsteiger in de buurt van het Czaar Peterhuisje? De geschiedschrijvers zijn het er niet over eens. In ieder geval was het een complete verrassing voor de burgemeester, die nog net genoeg tijd had om zich in zijn kostuum te hijsen en zich naar de keizer te haasten om hem de hand te schudden. Blijkbaar had Napoleon een gaatje in zijn agenda gevonden en was hij onaangekondigd naar Zaandam gegaan. Als bewonderaar van Peter de Grote – die andere grote keizer – wilde hij daar het Czaar Peterhuisje bezoeken. Alles bij elkaar is Napoleon die dag een half uurtje in Zaandam geweest: genoeg om naar de molens en werven langs de Achterzaan te kijken (waarbij hij ‘sans pareil’ [uniek!] gezegd zou hebben), bloemen in ontvangst te nemen, naar een gedicht van de Zaanse Aaltje te luisteren en om met snelle pas naar het Czaar Peterhuisje te lopen.

Bescheiden bouwsel

Het Czaar Peterhuisje moet Napoleon teleurgesteld hebben. Zo’n bouwvallige, armoedige hut paste niet bij zijn beeld van de grote Russische keizer. Hij moet er smadelijk om gelachen hebben. Marie Louise schijnt bij het zien van het hutje zelfs in een schaterlach uitgebarsten te zijn. Het heeft de pret niet mogen drukken. Al was het bezoek teleurstellend, de sfeer aan boord van de boot die Napoleon na een half uur terugbracht naar Amsterdam moet geweldig geweest zijn. Een grenadier schreef in zijn dagboek dat “men de keizer in dit land nog nooit in zo’n goed humeur gezien had.” Het was inderdaad een bezoek ‘sans pareil’ …

Publicatiedatum: 07/07/2011