De VOC

Op 20 maart 1602 is de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) opgericht. De particuliere Nederlandse handelsonderneming was de eerste naamloze vennootschap met vrij verhandelbare aandelen. Het was de eerste ‘multinational’, met een eigen vloot, pakhuizen en kantoren in Europa, Azië en Afrika. De havensteden in West-Friesland speelden een grote rol in de geschiedenis van de (inter)nationale handelsvaart van Noord-Holland.

 

Verenigde Oostindische Compagnie
Bron: Kaap Skil

Havensteden

West-Friesland stak ver uit in de Zuiderzee. Door zijn gunstige ligging kon het zich richten op de overzeese handel. Medemblik, Hoorn en Enkhuizen ontwikkelden zich al snel tot internationale havensteden. Dat gebeurde al ver voor de oprichting van de VOC.

In de 17e eeuw was de VOC erg succesvol, maar in de 18e eeuw ging de handel echter achteruit tot de compagnie rond 1795 vrijwel failliet was.

Verhalen

Nieuw-Nederland

In 1609 voer Henry Hudson in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie via het noordoosten naar Azië, hoewel Willem Barentsz. (en Jacob van Heemskerck) al eerder hadden gemerkt dat deze route onmogelijk was. Hudson was echter persoonlijk geïnteresseerd in Noord-Amerika. Tijdens deze VOC-expeditie 'ontdekte' hij een rivier, die later de Hudson River genoemd zou worden.

>

Wereldplek in Amsterdam: Oost-Indisch Huis

In de 17de eeuw kon Amsterdam met enig recht claimen dat het beleidsbepalend was in de Nederlandse Republiek en vooral dat zij het centrum was van wereldhandel – voor zover die wereld vanuit Amsterdam viel te overzien.

>

Voormalig Oostindisch Huis

Op deze plek stond het voormalig Oostindisch Huis waarin het kantoor van de VOC Enkhuizen zetelde. In 1816 is dit afgebrand. Het werd gezien als een mooie plek voor een kunstverzameling.

>

Dirck van Oss, stamvader VOC-mentaliteit

Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft een olieverfschilderij uit 1583 waarop Dirck van Oss staat afgebeeld. Hij is een stamvader van de geroemde en verguisde VOC-mentaliteit. Zijn grootste faam dankt hij aan de droogmaking van de Beemster in de jaren 1607-1612. Wie was Van Oss precies?

>

West-Friesland: handel en scheepvaart

In september 2010 werd in het Westfries Archief het oudste aandeel van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) gevonden. Het was in 1606 uitgegeven door de VOC-kamer in Enkhuizen. De West-Friese havensteden speelden een grote rol in de (inter)nationale handelsvaart van die tijd.

>