De VOC

Op 20 maart 1602 is de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) opgericht. De particuliere Nederlandse handelsonderneming was de eerste naamloze vennootschap met vrij verhandelbare aandelen. Het was de eerste ‘multinational’, met een eigen vloot, pakhuizen en kantoren in Europa, Azië en Afrika. De havensteden in West-Friesland speelden een grote rol in de geschiedenis van de (inter)nationale handelsvaart van Noord-Holland.

 

Verenigde Oostindische Compagnie
Bron: Kaap Skil

Havensteden

West-Friesland stak ver uit in de Zuiderzee. Door zijn gunstige ligging kon het zich richten op de overzeese handel. Medemblik, Hoorn en Enkhuizen ontwikkelden zich al snel tot internationale havensteden. Dat gebeurde al ver voor de oprichting van de VOC.

In de 17e eeuw was de VOC erg succesvol, maar in de 18e eeuw ging de handel echter achteruit tot de compagnie rond 1795 vrijwel failliet was.

Verhalen

Vernieuwde Bezoekerscentrum Varend Erfgoed

Het Centrum Varend Erfgoed in Hoorn is het trefpunt voor liefhebbers van maritieme historie. Hoorn is de thuishaven van zo’n vijfentwintig historische bedrijfsschepen, waaronder een fraaie collectie varende monumenten.

>

Door de Straat Le Maire en langs Kaap Hoorn

"Als over Hooren blies de faem haer gulden horen, hoe Schouten d'aerden-kloot op nieus was omgegaen, niet als meer and're, door de Straet van Magellaen, Maer d'engte van le Maire, zoo niemand dee te voren", schreef Joost van Vondel in zijn klinkdicht (sonnet) over 'de wonderlyke reyse vanden Hoornschen Meyr-man' Willem Cornelisz. Schouten. Deze Hoornse zeeman heeft aan het begin van de zeventiende eeuw meerdere reizen naar Zuidoost-Azië gemaakt en ontdekte, samen met Jacob Le Maire, zoon van de Amsterdamse koopman Isaac Le Maire, de Straat Le Maire en Kaap Hoorn in de zoektocht naar een nieuwe westelijke route naar Indië; een enerverende reis. Maar wie mag met de eer strijken? Le Maire of Schouten?

>

Zeemanspot en Nationaal Steunfonds

Op een zonnige dag in juli 2004 was ik aanwezig bij een begrafenis op de fraai aangelegde en mooi onderhouden Nieuwe Algemene Begraafplaats in mijn woonplaats Baarn. Na afloop liep ik met een goede vriend langs het graf van zijn ouders. Daar aangekomen draaide hij zich om en zei 'Kijk eens naar dit graf en vertel me wat je ziet en weet'  Ik zag een goed onderhouden graf, waarop in de steen het silhouet van een koopvaardijschip, een zogenaamd drie-eilanden schip, was gesneden. Nog opvallender was het daaronder vermelde woord 'Zeemanspot'.

>

Provo en het huwelijk van prinses Beatrix en prins Claus

10 maart 1966, Amsterdam: tijdens de rijtoer naar de kerkelijke inzegening van het huwelijk  prinses Beatrix en prins Claus werd een rookbom op de feeststoet gegooid. De beelden van de van rook vergeven Raadhuisstraat waren meteen wereldnieuws. Vanaf dag één werd de actie toegeschreven aan Provo, een groep jongeren die zich afzette tegen de gevestigde orde in Nederland. Maar was dit eigenlijk wel terecht, en wie waren deze mensen?

>

Het Gemeentelijk Lyceum voor Meisjes

Goed en gelijkwaardig onderwijs voor meisjes en jongens is vandaag de dag gemeengoed in Nederland. Bijna honderd jaar geleden was het voor meisjes een stuk bijzonderder om naar een school te gaan die educatief gezien net zo goed was als een school voor jongens. In 1925 kwam hier verandering in met de oprichting van het Gemeentelijk Lyceum voor Meisjes te Amsterdam. De school aan de Reijnier Vinkeleskade heeft een interessante en roerige geschiedenis.

>

Jongetje van Uitgeest

Aan de noordelijke rand van Uitgeest is het graf van een jongen van ongeveer 9 jaar oud gevonden. Hij leefde in de late ijzertijd, ongeveer 200 v. Chr. De omgeving van het graf was opvallend. Hij lag tussen begravingen van mensen en dieren uit de middeleeuwen. Of deze middeleeuwers wisten dat hier zo'n oud graf lag is helaas niet meer te achterhalen. De opgravers vonden allerlei kuilen en op 2 meter afstand van zijn skelet was een kringgreppel gegraven. Die greppel was 14 meter in doorsnede en waarschijnlijk het restant van een grafheuvel. Naast deze grafheuvel was in dezelfde tijd een rund begraven. De jongen was op zijn rug gelegd en had opgetrokken benen. De vondst was een grote verrassing omdat er grond bovenop lag die daar niet door mensen maar op een natuurlijke manier terecht was gekomen. Van de schedel heeft Huis van Hilde weer een gezicht gemaakt, nu kennen we hem als Aak uit het Archeolab.

>

Fort aan den Ham

April 1985. Het honderd jaar oude fort, aan Busch en Dam 13, Uitgeest randje Krommenie, lag er verlaten bij.  Verlaten door soldaten die het land bewaakten gedurende beide mobilisatie periodes 1914-18 en 1940. Na de oorlog gebruikt als munitieopslag en bewaakt door fortwachter Boon die met zijn gezin in de fortwachterswoning op het voorterrein woonde tot eind 1984. Fortwachter Boon woonde inmiddels in Krommenie. De woning was leeg, sanitair gesloopt, dichtgetimmerd.

>

Van zeemagazijn tot Scheepvaartmuseum

In de Gouden Eeuw was de handelsvloot van de Republiek der Nederlanden groter dan die van Engeland en Frankrijk bij elkaar. De voorlopers van de Koninklijke Marine moesten deze vloot beschermen tegen buitenlandse oorlogsschepen en kapers. De grootste en machtigste was die van Amsterdam.

>