De Beemster

De droogmaking van de Beemster tussen 1608 en 1612 was destijds een spectaculair project. Voor het eerst kwam een groots landschap tot stand dat door mensen volledig naar hun hand was gezet. Het verkavelingspatroon van de Beemster is gebaseerd op de principes van de ideale stad uit de klassieke oudheid en de Renaissance. Dit ideaal bestond uit een raster van vierkanten dat een harmonieuze en symmetrische omgeving opleverde.

Verantwoordelijk voor de droogmaking van het Beemstermeer was een collectief van voornamelijk Amsterdamse kooplieden en regenten. In samenspraak met landmeters en waterbouwkundigen ontwierpen zij een landschap waarbij nut, duurzaamheid en schoonheid samengingen. Naar de toenmalige maatstaven had de mens met de Beemster een perfect landschap geschapen.

Wie een bezoek brengt aan Droogmakerij de Beemster beleeft het originele zeventiende-eeuwse cultuurlandschap. Het oorspronkelijke verkavelingspatroon is na vier eeuwen nog altijd intact. Vanwege de uitzonderlijke gaafheid staat dit schoolvoorbeeld van de Hollandse landwinning sinds 1999 op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Verhalen

Vredenburg

Waar nu kassen en een fruitboomgaard liggen, stond de vanaf 1647 de meest Palladiaanse villa van Nederland. Op de brug naar het naastgelegen Zuiderweg 68 staan hekpijlers met het opschrift Vredenburgh. Wat is er gebeurd?

>

Inundatiesluis in de zuidelijke Beemsterringdijk

Deze inundatiesluis behoort tot de Stelling van Amsterdam en maakt onderdeel uit van de QR route Stelling van Amsterdam die vanaf het voorjaar van 2012 gelanceerd wordt.

Klik hier om het verhaal lezen over de inundatiesluis.

>

Hofstede Beemsterlust

Voor 1612 stroomde er water door de Beemster. De kleine rivier de Bamestra groeide in de Middeleeuwen uit tot een ware binnenzee die in verbinding lag met de toenmalige Zuiderzee. Aan het begin van de Gouden Eeuw vatte de rijke koopman Dirk van Os, samen met zijn broer Hendrik, het plan op om de Beemster droog te leggen, om deze vruchtbare grond te bebouwen. Hiervoor was toestemming nodig van een aantal burgemeesters en kooplieden. In 1607 gaven de Staten van Holland en West-Friesland groen ligt voor de inpoldering. Ook een aantal rijke kooplieden waren hierbij betrokken, waaronder Jacob Poppen. In totaal bestond de groep uit vijftien man uit Amsterdam en Den Haag.

>

Duitse bezetter zet Beemster blank

Tijdens de oorlogsjaren verdween de Beemster tot twee keer toe voor een belangrijk deel onder water. Na de Duitse inval op 10 mei 1940 begon het Nederlandse leger direct met het uitvoeren van de geplande inundaties rond de forten van de Stelling van Amsterdam in de polder. In het vroege voorjaar van 1944 verdween de hele zuid- en zuidoostkant van de Beemster opnieuw onder water. Nu gebeurde dat op last van de Duitse bezetter. Deze inundatie duurde ruim een jaar tot begin mei 1945.

>

Agatha van Foreest

Agatha, dochter van de puissant rijke regent Jonkheer Nanning van Foreest - één van de machtigst mannen in West-Friesland, wordt in 1733 geboren in het stadspaleis van de familie aan het Grote Oost. Zij krijgt een eerste klas opleiding, leest, maakt muziek en geeft, zoals het hoort als mooie 19 jarige bruid het ja-woord aan haar neef Joan van Foreest. Het is een gearrangeerd huwelijk, zoals gebruikelijk in regentenkringen, bedoeld om de rijkdom in de familie te houden. Agatha is een voorbeeldige echtgenote. Ze baart in 14 jaar tijd maar liefst negen kinderen. Niets bijzonders, alles volgens het boekje.

>

Beemster 1612-1712

In 1612 viel de Beemster droog. Dat feit wordt in 2012 uitgebreid herdacht met een heel scala activiteiten. Er verschijnen ondermeer twee nieuwe boeken over de geschiedenis van de polder. De Beemster verdient deze aandacht volop, want dankzij de heel bijzonder landschapsarchitectuur staat de polder sinds 1999 op de werelderfgoedlijst van de UNESCO. Het eerste eeuwfeest in 1712 werd destijds natuurlijk ook gevierd. Het polderbestuur liet toen een schitterende zilveren gedenkpenning slaan als blijvende herinnering.

>

Low Holland Rap

Van de straat naar het platteland waar ben ik beland, Geen mensen, maar koeien op het weiland.
We zijn hier in de Middenbeemster En de boerin is een echte onderneemster
Ik zie een landschap vol gras, Ja de Beemster was eerst een grote plas
Met molens werd het water weggepompt. Dijken er om heen zodat het water niet meer weg kon. In de Beemster hadden ze maar een visboer Er was geen scooters, geen auto’s als vervoer
Het leven als boerin is niks voor mij Ik kan niet leven in de Middenbeemster of op een boerderij 

LOW HOLLAND, LOW HOLLAND
Het gebeurde in 1916. Veel wind en water We zullen het nooit meer echt zien.
Doorbraak van de dijk, het is bij ons bekend. Hoog water, Laag land, we zijn het gewend.
Eten kwam te kort, te weinig op je bord, Mensen waren kapot, alles was aan gort.

LOW HOLLAND, LOW HOLLAND
We zijn weer in een ander dorp beland, Hobrede, gelukkig was hier minder stank.
We zitten met z’n allen op een veengebied, We hebben iets te zeggen, daarom rappen we op deze beat.
Dit is Hobrede een vruchtbaar gebied, Waar je het veen onder water niet ziet.
In Hobrede is er weinig land of zand Het zakt weg van het platteland
Hobrede zakt weg, dat is dikke pech. Het water komt omhoog, dat is wat ik zeg!
Het is hier heel uitgestrekt, je kunt wel zien Dat het niet is gemaakt door een architect.
Ben in de buitenlucht maar voel me hier niet thuis, Liever in mijn eigen buurt dan in dit dorpshuis.

LOW HOLLAND, LOW HOLLAND

Uitgevoerd tijdens de afluitende bijeenkomst 10 november 2011

>

Low Holland: Hoor-es hier

We hadden een paard, De Oude Zwart. En er was een bakwagen om naar de markt te gaan, een driewielder kar om de mest naar de markt te rijden en een brik voor hoogtijden. Dat was iets bijzonders, want de meeste boeren hadden een jachtwagen. (..) Een keer per jaar gingen we met de Brik een dagje naar zee. Met vader en moeder en de kinderen van Sieswerda, een bevriende arts uit de Rijp. Eerst moesten de koeien gemolken worden en Sies moest ook nog tijd hebben. Maar als het geluk er was, dan reden we met de hele familie naar de zee. Dat was enig. Dan gingen we op de foto. Dat was een grote dag. Gerrit Köhne (geboren 1914)

>

Dirck van Oss, stamvader VOC-mentaliteit

Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft een olieverfschilderij uit 1583 waarop Dirck van Oss staat afgebeeld. Hij is een stamvader van de geroemde en verguisde VOC-mentaliteit. Zijn grootste faam dankt hij aan de droogmaking van de Beemster in de jaren 1607-1612. Wie was Van Oss precies?

>