Goudkustroute: Venhuizen, Schellinkhout en Westwoud

In het polderlandschap tussen Venhuizen en Schellinkhout waan je je in het verleden. De pittoreske dorpjes en historische stolpboerderijen zijn stille getuigen geweest van de welvaart van de Gouden Eeuw. Hier is het water nooit ver weg. Welkom aan de West-Friese kust: de Goudkust.

De fietsroute door Venhuizen, Schellinkhout en Westwoud is 40 kilometer lang en voert langs zeven bezienswaardigheden.

1. Stolpboerderij Swanenplaats

De Goudkustroute langs de West-Friese kust start op de Zuiderdijk boven Venhuizen. Bij café-restaurant De Woeste Hoogte aan de Westfrisiaweg (N307) in Bovenkarspel is gratis parkeermogelijkheid. Vervolgens fiets je langs het restaurant, over de Peperstraat en de Kleine Kaai, in een cirkel om het water van De Kolk heen, totdat café-restaurant De Woeste Hoogte aan je linkerhand aan de overkant van het water ligt. Hier kun je onder de Zuiderdijk door fietsen en vervolgens omhoog naar het fietspad dat langs de Zuiderdijk loopt. Je hoeft maar een klein stukje langs de autoweg te fietsen, voordat het fietspad afbuigt naar de kust van het Markermeer. Volg het fietspad langs de kust een stuk naar het zuiden, je komt langs een bocht met Bed & Breakfast Hemel aan Zee. Daarna sla je bij de eerste mogelijkheid rechtsaf naar de Oostergouw. De Oostergouw gaat vanzelf over in De Buurt. Aan De Buurt 11 ligt stolpboerderij Swanenplaats, de eerste stop van de Goudkustroute.

Swanenplaats is een zeventiende-eeuwse stolpboerderij met een uniek element: een wijngaard. Je kunt deze naast en achter de boerderij zien liggen. Lees hier het verhaal van stolpboerderij Swanenplaats.

2. Het Radje over de Westerbuurt

Na een korte stop bij stolpboerderij Swanenplaats vervolg je de route door De Buurt. Deze gaat vanzelf over in de Westerbuurt. Ter hoogte van de Westerbuurt 34 tref je aan beide zijden van de weg een interessante houten constructie met een kleine boot. Dit radje was een hulpmiddel voor boten, een zogenaamde ‘overtoom’.

Tijdens de Gouden Eeuw ging er veel verkeer over het water, maar hoe stak je met een boot de weg over? In de Westerbuurt in Venhuizen kon je gebruik maken van ‘Het Radje over de Westerbuurt’. Lees hier het verhaal over de overtoom van Venhuizen.

3. Het Koggehuis

Vervolg je weg door de Westerbuurt totdat je bij een kruispunt komt. Hier sla je linksaf naar de Markerwaardweg (even de weg oversteken voor het fietspad, dat aan de rechterzijde van de weg loopt). Langs weilanden en boerderijen leidt de Markerwaardweg naar het dorp Venhuizen. In Venhuizen sla je rechtsaf naar de Tuinstraat. De Tuinstraat eindigt in een T-splitsing, hier sla je linksaf naar het Westeinde. In de bocht, direct naast café-restaurant De Roode Leeuw aan je linkerhand, staat het Koggehuis. Dit statige pand aan het Westeinde 3 is de thuisbasis van Historische Vereniging Suyder Cogge.

Het oude Koggehuis was van 1662 tot 1932 in gebruik als gemeentehuis van Venhuizen. Zo’n vijftig jaar later werd haar historische functie weer in ere hersteld. Lees hier het verhaal van het Koggehuis.

4. Het Raadhuis van Schellinkhout

Fiets verder over het Westeinde, langs een kerk en enkele fraaie stolpboerderijen, het dorp Hem in. Het Westeinde gaat nu vanzelf over in de Hemmerbuurt. Sla linksaf naar de Marktweg en fiets deze af totdat je niet verder kunt. De weg eindigt in een T-splitsing, sla hier linksaf naar de Koggeweg. Volg de Koggeweg tot het einde, je komt nu weer op de Zuiderdijk aan het Markermeer terecht. Sla hier rechtsaf. Fiets de Zuiderdijk met het water aan je linkerhand helemaal naar het zuiden toe af. Onderweg kom je langs prachtige landschappen, zoals natuurgebied De Nek aan het zuidelijkste puntje van de Zuiderdijk. Als je voorbij het zuidelijkste punt bent, splitst de dijk zich in tweeën. Links ligt het vervolg van de Zuiderdijk en rechts begint de Dorpsweg. Kies voor de Dorpsweg en fiets zo het dorp Schellinkhout in. Langs pittoreske huizen en (stolp)boerderijen voert de Dorpsweg naar het hart van Schellinkhout. Naar de dorpskern toe worden de huizen steeds ouder. Waar de Dorpsweg een eerste afslag naar links krijgt (De Laan), staat op de hoek op nummer 118 het oude Raadhuis.

Het Raadhuis van Schellinkhout is een bijzonder achttiende-eeuws gebouw, dat vroeger ook dienst deed als waag. Tegenwoordig heeft het de functie van bibliotheek gekregen. Lees hier het verhaal van het Raadhuis.

5. De Martinuskerk

Sla naast het Raadhuis linksaf De Laan in. Direct achter het Raadhuis staat de Martinuskerk. Naar het einde van De Laan tref je aan je rechterhand een trappetje, die je eventueel kunt benutten om de Martinuskerk van dichtbij te bekijken.

De Martinuskerk in Schellinkhout is de afgelopen eeuwen getuige geweest van bijzondere historische gebeurtenissen, zoals een zeeslag op de Zuiderzee. De kerk, een Provinciaal Monument, wordt momenteel herbestemd door BOEi. Lees hier het verhaal van de Martinuskerk.

6. De Grote Molen

Fiets De Laan helemaal uit en sla rechtsaf de Zuiderzeedijk op. Na niet al te lange tijd tref je aan je rechterhand de Grote Molen van Schellinkhout. Er loop een kleine weg naar beneden, die kun je inslaan om de molen van dichterbij te bekijken.

De Grote Molen werd tijdens de Gouden Eeuw gebouwd om water weg te pompen naar de Zuiderzee. De molen is tegenwoordig nog steeds in gebruik. Lees hier het verhaal van de Grote Molen van Schellinkhout.

7. De Banpaal van Westwoud

Direct na de Grote Molen splitst het pad zich in tweeën, kies voor het rechter pad (de Opperweg). Er volgt meteen weer een splitsing, waarbij je eveneens rechtsaf slaat. Een smal pad door het polderlandschap voert je naar de Provincialeweg / Lageweg (N506). Het pad sluit mooi aan op het fietspad dat langs de grote weg loopt, sla hier rechtsaf. De Lageweg gaat verderop over in de Blokdijk (N506). Volg de Blokdijk totdat je bij een kruispunt komt waar je linksaf kunt slaan naar Zittend (op de blauwe borden wordt Westwoud aangegeven). Sla hier linksaf richting Westwoud, fietsers zullen hier even op de weg naast de auto’s moeten rijden. Je fietst langs akkers en een golfbaan de gemeente Westwoud in. De weg eindigt in een T-splitsing, sla hier rechtsaf naar Binnenwijzend. Ga vervolgens met de bocht mee linksaf naar de Doctor Wijtemalaan. Hier steek je het spoor over. Ook de Doctor Wijtemalaan eindigt in een T-splitsing, sla hier rechtsaf naar de Doctor Nuijensstraat. Je fietst nu een stuk door het dorp Westwoud, waar je onder meer de rooms-katholieke St. Martinuskerk passeert. Waar de gemeente Westwoud overgaat in de gemeente Hoogkarspel, de Doctor Nuijensstraat wordt hier de Streekweg, staat aan je linkerhand een bijzondere paal naast de weg, te herkennen aan de leeuw bovenop.

Dit is de Banpaal van Westwoud, die stamt uit 1754. Banpalen geven van oudsher de grenzen aan van een woonplaats. Handig voor misdadigers, die verbannen waren. Maar ook voor reizigers, op weg naar hun bestemming. Lees hier het verhaal van de Banpaal van Westwoud.

Terugkeer naar De Woeste Hoogte

Volg de Streekweg door het dorpscentrum van Hoogkarspel. De weg voert je vanzelf van Hoogkarspel naar Lutjebroek, waar de Streekweg overgaat in de P.J. Jongstraat. Zo fiets je door het centrum van Lutjebroek, waar je onder meer de imposante Heilige Nicolaaskerk passeert. De P.J. Jongstraat gaat vanzelf over in de Zesstedenweg door Grootebroek. De Zesstedenweg eindigt bij Winkelcentrum Streekhof. Fiets via de linkerzijde om het winkelcentrum heen, zodat via De Tuin en de Rozeboomlaan in de Hoofdstraat uitkomt. Fiets een tijd lang op de Hoofdstraat, totdat op een T-splitsing komt met aan je linkerhand restaurant Het Roode Hert en aan je rechterhand een hoge houten toren. Sla hier rechtsaf de Broekerhavenweg in. Fiets de Broekerhavenweg helemaal richting het zuiden af. De weg eindigt bij het water van De Kolk, waar je linksaf slaat naar de Peperstraat. Aan het einde van dit korte straatje langs het water ligt café-restaurant De Woeste Hoogte, het startpunt van de Goudkustroute langs Venhuizen, Schellinkhout en Westwoud.