Goudkustroute: Enkhuizen

In Enkhuizen lijkt de tijd stil te hebben gestaan. Tijdens de Gouden Eeuw was deze havenstad van onmisbaar belang voor de handel. Tegenwoordig kun je je hier nog steeds vergapen aan prachtige pakhuizen, schilderachtige straatjes en prominente poorten. Welkom aan de West-Friese kust: de Goudkust.

De wandelroute door Enkhuizen is ruim 2,5 kilometer lang en voert langs elf bezienswaardigheden.

1. Die Port van Cleve

De Goudkustroute door Enkhuizen begint op het treinstation van Enkhuizen, waar je met de trein of de auto naartoe kunt reizen. Het Dirck Chinaplein ten zuiden van het station is ingericht als een parkeerplaats. Hier kun je vijf uur lang gratis parkeren. Naast het station is ook het plaatselijke VVV-kantoor aanwezig.

Vanaf het station loop je over de Stationsweg en de Havenweg (met het Snouck van Loosenpark aan je linkerhand) naar het noorden toe, in de richting van het stadscentrum. Na de bocht om de Buitenhaven sla je linksaf naar de Spoorstraat. Deze voert met een brug over de Oude Haven heen. Na de brug zie je aan je rechterhand op de Dijk het witte gebouw van Die Port van Cleve.

Als je op zoek bent naar een historisch hotel en grand-cafe met romantisch uitzicht op de haven, ben je bij Hotel Die Port van Cleve in Enkhuizen aan het goede adres. Het gebouw stamt uit het begin van de zeventiende eeuw, en het gedeelte waar het restaurant is gevestigd, zelfs uit 1560. Lees hier het verhaal van Die Port van Cleve.

2. De Westerkerk

We lopen echter niet in de richting van Die Port van Cleve, maar slaan direct na de brug linksaf de Dijk op. Hier loop je een stuk langs het water. Neem vervolgens de tweede witte brug aan je rechterhand naar de Bagijnestraat. In de verte zie je een lichtgekleurde toren. Loop de Bagijnestraat helemaal af totdat je bij de toren en de Westerkerk aankomt.

De Westerkerk wordt gerekend tot de 100 mooiste rijksmonumenten van Nederland. Er zijn in Enkhuizen veel monumenten te vinden, maar achter de dikke stenen muren van de kerk schuilt een lang verborgen gebleven schat: De Librije, een oude bibliotheek. Lees hier het verhaal van de Westerkerk en hier het verhaal van De Librije.

3. Onder de Wester

Op het plein voor de Westerkerk sla je rechtsaf de Westerstraat in en passeer je de lichtgekleurde toren. De Westerstraat is één van de oudste en belangrijkste straten van Enkhuizen. Aan de Westerstraat 113 (aan je rechterhand) ligt restaurant Onder de Wester.

Dit restaurant is ingericht in een pittoresk woonhuis met een rode bakstenen trapgevel. Lekker eten in het sfeervolle pand was echter niet zo vanzelfsprekend, in 2012 werd het monument nog gered uit een vervallen situatie. Lees hier het verhaal van restaurant Onder de Wester.

4. Het Kleine Weeshuis

Even verderop passeer je een groot smeedijzeren hek (aan je rechterhand). Achter hek ligt het Kleine Weeshuis van Enkhuizen, grenzend aan de Rooms Katholieke Sint-Franciscus Xaveriuskerk.

Bij dit relatief recent opgetrokken gebouw, kan men zo de Gouden Eeuw van Enkhuizen binnen stappen. Lees hier het verhaal van het Kleine Weeshuis.

5. De Waag

Vervolg je weg door de Westerstraat richting het oosten. Onderweg kun je genieten van de beste winkels en restaurants die Enkhuizen te bieden heeft. Ter hoogte van nummer 35 sla je linksaf de Peperstraat in. Zodra je op een kruispunt komt, sla je rechtsaf naar de Waagstraat. De Waagstraat eindigt in een T-splitsing, met een aardige historische waterpomp. Sla hier naar rechts de Kaasmarkt in. Op de hoek van de Waagstraat en de Kaasmarkt bevindt zich op nummer 8 (aan je rechterhand) het monumentale gebouw van de Enkhuizer Waag.

Waaggebouwen zijn in veel Nederlandse steden te vinden. Oorspronkelijk diende de Waag voor het innen van belasting en het via een weegschaal wegen van goederen zodat er geen conflicten zouden ontstaan tussen koper en verkoper. Lees hier het verhaal van de Waag.

6. Het Stadhuis

Loop de Kaasmarkt richting het zuiden af. De Kaasmarkt gaat vanzelf over in de Nieuwstraat. Uiteindelijk kom je weer op een kruispunt uit, waar je linksaf slaat naar de Kalksteiger. Aan het einde van de Kalksteiger sta je recht voor het imposante Stadhuis van Enkhuizen.

Griekse en Romeinse bouwkunst in Enkhuizen? Jazeker! Het Stadhuis kenmerkt zich door de statige blik van het Hollands classicisme dat geïnspireerd was op de oudheid. Tijdens de late Gouden Eeuw was deze stijl erg populair voor panden voor bestuursfuncties. Lees hier het verhaal van het Stadhuis.

7. De Stadsgevangenis

Sla vervolgens de Zwaanstraat in, het kleine straatje dat aan de rechterzijde langs het Stadhuis loopt. Aan je linkerhand passeer je een kleine parkeerplaats. Achter de parkeerplaats ligt, enigszins verscholen tussen het groen, de voormalige Stadsgevangenis van Enkhuizen.

Een puntgevel met zadeldak van rode dakpannen, hoge muren en ramen van glas in lood: dit pand verraadt niet meteen waar het in de Gouden Eeuw voor gebouwd is. Lees hier het verhaal van de oude Stadsgevangenis.

8. Het Peperhuis

Vervolg je weg over de witte Compagniebrug over de Oosterhaven. Aan de andere kant van de brug staat VOC-pakhuis Het Peperhuis, te herkennen aan de kleine raampjes met donkere luiken en de grote hijsbalk bovenaan de gevel.

In de zestiende eeuw, aan de vooravond van de Gouden Eeuw, werd Enkhuizen een zeer belangrijke havenstad in het gewest Holland. In de stad verrezen grote panden van rijke handelaren, waaronder het Peperhuis. Lees hier het verhaal van het Peperhuis.

9. De Bocht

Loop over de Kade langs het Peperhuis richting het zuiden. Zorg dat het water zich aan je rechterhand bevindt. Onderweg passeer je een grote verscheidenheid aan boten. De Kade eindigt in de Wierdijk, ga hier rechtsaf. Het IJsselmeer bevindt zich nu aan je linkerzijde. Neem de eerste brug die je tegenkomt (aan je rechterhand). Direct na de brug sla je linksaf de Bocht in.

De Bocht is zonder twijfel één van de meest fotogenieke plekjes van Enkhuizen. De straat maakt een scherpe bocht, waarop de naam geïnspireerd is. De geschiedenis van de panden spreekt tot de verbeelding. Lees hier het verhaal van de Bocht.

10. De Drommedaris

Na de Bocht sla je linksaf. Je ziet hier in de verte al een witte brug en een grote bakstenen toren liggen. Loop over de brug heen totdat je voor de toren staat. Dit oude gebouw heet de Drommedaris van Enkhuizen.

Al sinds 1540 waakt de Drommedaris over Enkhuizen, haar haven en de Zuiderzee. De oude gevangenis aan de Paktuinen is tegenwoordig een cultureel centrum. Lees hier het verhaal van de Drommedaris.

11. Brouwerij De Werf

Ga de straat aan de rechterzijde van de Drommedaris is: de Paktuinen. Dit gebied stond vroeger vol met scheepswerven. Op nummer 6 bevindt zich het grote zwarte pand van Brouwerij de Werf.

Van oudsher hoort bierbrouwen bij Enkhuizen. In een voormalige scheepswerf in Enkhuizen houdt Brouwerij De Werf de historie van het bierbrouwen hoog. Lees hier het verhaal van Brouwerij de Werf.

Terugkeer naar het station en de parkeerplaats

Loop verder door de Paktuinen totdat je op een kruispunt komt. Hier sla je linksaf naar de Spoorstraat. Waar de Spoorstraat ophoudt, loop je met de bocht mee rechtsaf de Havenweg in. Deze gaat vanzelf over in de Stationsweg, die je weer terug bij het treinstation en de bijbehorende parkeerplaats brengt, het startpunt van de Goudkustroute door Enkhuizen.

Wil je deze route printen? Klik dan op Goudkustroute Enkhuizen – ONH voor een PDF.