We hebben 71 resultaten gevonden

Friesland en Friezen: wie zit waar?

De eerste vermelding van de ‘Frisii’ vinden we in de eerste eeuw van de jaartelling bij Romeinse geschiedschrijvers. Helaas staat er bij hen geen woongebied aangeduid omdat dat voor de Romeinen onbekend was.

>

Friezen in de eerste eeuw

Belangrijk voor de Friezen was de komst van Romeinen in 16 n. Chr. De Romeinen bouwden een legerplaats met haven aan het Oer-IJ nabij het huidige Velsen. De keuze voor Velsen was een natuurlijke: het Oer-IJ stond in verbinding met de Vecht en daarmee met de Rijn en er bestond waarschijnlijk een verbinding naar het Flevomeer en daarmee naar het noorden. Bovendien is het heel waarschijnlijk dat het Oer-IJ-gebied de grens vormde tussen het gebied van de Frisii en de bewoners van Zuid-Holland, mogelijk de Cananefaten. Het grensgebied werd bovendien op vele plaatsen gebruikt voor rituelen die inhielden dat het bestaande landschap vorm werd gegeven anders dan om in te wonen en te werken. Dergelijke cultusplaatsen zijn gevonden in de Velserbroekpolder en de Broekpolder bij Beverwijk/Heemskerk.

>

Friezen in de tweede en derde eeuw

De Friese en Noord-Hollandse Friezen leefden in twee verschillende leefgebieden; in het noorden op de steeds aanslibbende kweldergronden en in Noord-Holland op de zandige gronden van Texel en de kust, maar ook in het veenmoeras. De noordelijke Friezen werden door het natter worden van de oudste kwelders min of meer gedwongen de jongere gronden bij de aanwassende kust op te zoeken, maar werden al vanaf de eerste eeuw westwaarts ‘geduwd’ door hun buren, de Chauken. Zo was Groningen een soort tussengebied waar invloeden van de Friese cultuur en die van de Chauken al vrij vroeg door elkaar liepen.

>

Dwangburcht om West-Friezen te temmen

Zijn vader, graaf Willem, was niet ver van Medemblik vermoord. Om de koppige West-Friezen te temmen besloot graaf Floris V een dwangburcht te bouwen. Bij Medemblik aan de Zuiderzee.

>

Rituele gewoonten van de Friezen in Noord-Holland

Wij weten nog steeds niet wat de Friezen in de prehistorie hebben gedacht of waarin ze geloofden; bestond er voor hen een ‘hiernamaals’ of was er slechts dit leven nu? Geloofden zij in goden of in krachten van de natuur?
Zoals de archeologen Linda Therkorn en Arjen Bosman hebben aangetoond, was het voor de Friezen belangrijk om rituele vormen te geven aan de inrichting van de natuurlijke omgeving bij hun woonplaatsen.

>

De slag bij Velsen

Het is al tegen zonsondergang als de komst wordt gemeld van een klein schip met daarin een hoge ambtenaar en enkele zwaar bewapende mannen. De Romeinse legionairs die de wacht houden bij de haven van het Castellum Flevum brengen hun superieuren op de hoogte. Niemand weet dan nog welke verstrekkende gevolgen de aankomst van deze hoge ambtenaar voor het fort en zijn bewoners zal hebben.

>

De nieuwe koers van de West-Friezen

Uit mijn tas haal ik een boek te voorschijn. Het gaat over de West-Friese handel en scheepvaart in vroeger eeuwen. Op de kaft van het boek zijn grote houten driemasters afgebeeld. De witte zeilen zijn door de wind lichtjes bol geblazen en de rood-wit-blauwe vlag wappert triomfantelijk in de lucht.

>

West-Friezen bij de notaris

De hoogzwangere Marij Nannings stapte op 2 juli 1730 samen met haar vader Nanning Pieters Bulloper naar de notaris van Oosterblokker. Marij was zwanger van het kind van haar werkgever, Volkert Groen. Hij ontkende dit echter. Bij de notaris werd een insinuatie opgemaakt. In deze akte lezen we dat Marij ‘vleesselijke conversatie’ met Volkert heeft gehad ‘op belofte (…) haar niet te sullen verlaaten maar swanger zijnde te sullen trouwen’.

>

Verder dan Friesland

Het idee dat de Friezen alleen in Friesland woonden en wonen, berust op een misvatting. ‘Friezen’ was een algemene aanduiding voor bewoners van het Noordwestelijke Nederlandse kustgebied. Hun leefgebied was sterk wisselend in grootte en belang. Ook in Noord-Holland is er antiek Fries aardewerk gevonden.

>

Willem II in het ijs en de dwangburchten van Floris V

Aan de Koningspade in Hoogwoud staat naast museumboerderij West-Frisia een kapelletje. Het staat er ter nagedachtenis aan Willem II: graaf van Holland, Roomskoning en aanstaande keizer van het Heilige Roomse Rijk. Begin 1256 werd hij vermoord door een groepje West-Friese boeren.

>

Vondsten in het veenmoeras

Begin 2015 is het provinciaal archeologisch depot van het voormalige rijstpakhuis Mercurius in Wormer naar een nieuw gebouw in Castricum verhuisd. Daar, in het ‘Huis van Hilde’, kunnen archeologische schatten beter worden geconserveerd en tentoongesteld. In heel Noord-Holland zijn er bijzondere bodemvondsten gedaan, ook in de moerasachtige Zaanstreek zelf, die veel vertellen over de Friezen.

>