Portret van Tromp blijft in Amsterdam

Het Scheepvaartmuseum heeft het herontdekte 'dubbelportret' dat door Ferdinand Bol geschilderd is in handen. Na jaren van particulier bezit in Portugal, kan Admiraal Tromp naast De Ruyter hangen.

Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam heeft een bijzonder schilderij gekocht. Het gaat om een portret van luitenant-admiraal Cornelis Tromp (1629-1691), geschilderd door kunstenaar Ferdinand Bol. Tromp was een belangrijke figuur uit de Gouden Eeuw, waar de buitenplaats Trompenburgh nog aan herinnert. Over het bestaan van het portret waren eerst twijfels. Toch wist een conservator van het Amsterdam Museum het schilderij op te sporen. In 2019 wordt het portret in Het Scheepvaartmuseum gepresenteerd.

Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. Foto: Wikimedia Commons

Ontdekking in Portugal

Toen de Tweede Engelse Oorlog (1665-1667) was afgelopen, lieten Michiel de Ruyter en Cornelis Tromp zich portretteren door Ferdinand Bol. Het portret van de Ruyter is wereldberoemd, maar die van Tromp werd vergeten. Er was wel een vermoeden dat het bestond, want een gravure van Lambert Visscher uit 1677 was op het portret gebaseerd. Pas eind 2017 werd het portret ontdekt bij een particuliere verzamelaar in Portugal. Een conservator van het Amsterdam Museum, Norbert Middelkoop, bezocht deze particulier. Daar testte hij de authenticiteit van het schilderij. Hij kreeg het voor elkaar dat het schilderij nu te zien is in de tentoonstelling ‘Ferdinand Bol en Govert Flinck’ in het Amsterdam Museum.

Detail van portret van admiraal Cornelis Tromp, vervaardigd door Ferdinand Bol.

Het portret van Cornelis Tromp

Het portret toont Cornelis Tromp in wapenrusting met op de achtergrond een zeeslag waarin zijn vlaggenschip ‘Hollandia’ te zien is. Op de tafel op de voorgrond zijn de kenmerkende attributen van een vlagofficier afgebeeld: een zeekaart, graadstok en een globe. Deze setting komt overeen met Bols portret van Michiel de Ruyter. Op deze manier werden Admiraals uitgebeeld in de zeventiende eeuw. De portretten van de admiralen vertellen een historisch verhaal over zeeslagen en de persoonlijke rivaliteit tussen beiden.

Grote voorstelling van de slagen tussen de vloot van de Republiek onder De Ruyter en de gecombineerde Engels-Franse vloot onder Prins Rupert en graaf Jean d’Estrées. Bovenaan medaillons met portretten van Willem III, Michiel de Ruyter en Cornelis Tromp. Vervaardigd door Romeyn de Hooghe, 1673. Beeld: Noord-

Afrikaanse bediende

Wat het portret al helemaal bijzonder maakt, is de afbeelding van een Afrikaanse bediende. Vera Carasso, directeur Museale Zaken van Het Scheepvaartmuseum, geeft aan hier met het museum extra onderzoek naar te willen doen. Want was deze jongen een tot slaaf gemaakte huislakei van Tromp of is hij er alleen maar bijgeschilderd als statussymbool? Carasso vindt het belangrijk aandacht hieraan te willen besteden omdat er nu steeds meer debatten zijn over het slavernijverleden en omstreden historische figuren.

De tentoonstelling Ferdinand Bol en Govert Flinck in het Amsterdam Museum

Het schilderij is nog tot en met zondag 18 februari 2018 te zien in de tentoonstelling ‘Ferdinand Bol en Govert Flinck’ in het Amsterdam Museum. Dit is de laatste kans om dit schilderij te zien voordat het in 2019 in Het Scheepvaartmuseum getoond wordt.

Publicatiedatum: 15/02/2018