Talloze deuren open op Open Monumentendag 2018

Open Monumentendag is een ideale gelegenheid om monumentale gebouwen te bezoeken die meestal niet open zijn voor het grote publiek, of waar je, zoals bij het Paleis op de Dam, doorgaans voor moet betalen.

Lees volgende nieuws

Maar liefst 4000 monumenten in Nederland doen de deuren open tijdens de gratis toegankelijke Open Monumentendag, die 8 en 9 september plaatsvindt. In Amsterdam doen voor het eerst familiebedrijven als Bijenkorf en Heineken mee, in Purmerend kun je historische schepen bezoeken.

Ambtswoning burgemeester Amsterdam. Foto: Open Monumentendag Amsterdam 2018.

In Amsterdam kun je bijvoorbeeld Euronext (beursgebouw) van binnen bekijken, maar je kunt ook naar de ambtswoning van de Burgemeester, het Haarlemmermeerstation of de Stadsbank van Lening, die de gemeente al in 1614 oprichtte als tegenwicht voor de woekeraars van die tijd. Nieuw dit jaar is de enige overgebleven kraan van de Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij (KNSM) aan de Surinamekade, die nu als luxueus hotelappartement dienst doet.

Familiebedrijven

Speciale aandacht is er dat weekend voor vier Amsterdamse familiebedrijven, zoals de Bijenkorf, dat ooit als een kleine fourniturenwinkel begin. In de Bijenkorf kun je onder meer een torentje en een vergaderkamer bezoeken. De rondleidingen beginnen op de vijfde etage, bij de Illybar. De firma Kesbeke is de enige nog overgebleven Amsterdamse inleggerij van tafelzuur. In 1850 telde de hoofdstad er nog twintig. Kesbeke geeft rondleidingen, evenals Gassan Diamonds en de Heineken Brouwerij.

Er zijn ook diverse thema-routes uitgezet, zoals langs 17e eeuwse grachtenpanden of langs religieuze plekken, zoals de Synagoge in de Gerard Doustraat of de Sint Olofskapel op de Zeedijk. Vanaf gebouw De Bazel (Stadsarchief, Vijzelstraat) vertrekken wandelingen langs historische en modernere hotels in Amsterdam, maar je kunt ook een wandeling maken door ‘roze’ Amsterdam.

Over roze gesproken: in het monumentenweekend is de buitenissig ingerichte bovenwoning van het legendarische café van Bet van Beeren op de Zeedijk 63-1 te bezoeken. Het café was in 1927 al een vrijplaats voor homoseksuele mannen en vrouwen. Tot ver na de oorlog was dit de enige openbare gelegenheid voor gays. In de bovenwoning wordt nog regelmatig Bets favoriete parfum verspreid, om de illusie in stand te houden dat ze er nog woont.

Hotelappartement van Vays in voormalige KNSM-kraan, Amsterdam Foto Open Monumentendag 2018.

Het programma van Amsterdamse Open Monumentendag is hier te downloaden.

Fietstochten

Stadsherstel, dat zowel in Amsterdam als daarbuiten opereert, organiseert drie fietstochten naar monumenten aan de rand van de hoofdstad. Zo is er een fietstocht naar Diemen, die boerderij Zeehoeve, Fort Diemerdam en schuilkerk de Hoop aandoet. Fort Diemerdam hoort bij de Stelling van Amsterdam. Bijzonder is de gemetselde drijvende kelder, die met de grondwaterstand meebeweegt. Inschrijven voor de fietstochten kan hier tussen 30 augustus en 3 september 2018. Om iedereen een eerlijke kans te geven, vindt er een zogenaamde E-loting plaats

Dat geldt óók voor de fietstocht langs dijken en boerderijen in Amsterdam Noord, waarbij een voormalig stoomgemaalgebouw uit 1875 en een machinistenwoningen worden aangedaan. De Engelse pompen, die tot 1909 door gas werden aangedreven, zijn nog te zien.

In 1979 nam een nieuw – elektrisch – gemaal de taken van het oude gemaal over. Het oude gemaal dreigde te worden gesloopt, maar kon door Stadsherstel worden gered. Beide dagen is er tussen 10 en 17 uur een vrije inloop en de fietsroute vindt alleen zondag om 12 èn 15 uur plaats. Duur: 120 minuten. Ook hiervoor kun je je tussen 30 augustus en 3 september 2018 inschrijven.

Je kunt ook, maar dan op eigen gelegenheid, met de fiets naar Sloten, waar je het Politiebureautje, het jongste beschermd dorpsgezicht van Amsterdam, kunt bezoeken. Wie wil kan op de foto in boevenpak en tussen 10.20 en 16.20 uur zijn er rondleidingen vanaf het Dorpsplein in Sloten.

Overigens is dit nog maar een greep uit de activiteiten die Stadsherstel op 8 en 9 september in de Amsterdamse regio organiseert. Zo is er een monumentenquiz in de Amstelkerk (centrum Amsterdam), er treden verschillende koren op in de Bakenesser Kerk in Haarlem en in De Duif (centrum Amsterdam) wordt het monumentale Smitsorgel bespeeld. De Van Houtenkerk (Weesp) is alleen op zaterdag open, Schellingwouderkerk (Amsterdam-Noord) en de Kerk van Ransdorp (landelijk Noord) zijn alleen zondag te bezoeken. Kijk hier voor meer informatie.

Historische schepen

In Naarden verzorgt Museum Mausoleum Comenius in Naarden zondag 9 september gratis rondleidingen tussen 13 en 16.30 uur. Aanmelden is niet nodig, toegang is gratis. www.comeniusmuseum.nl.

Aan de Beemsterburgwal in Purmerend liggen een aantal historische schepen aangemeerd. De schepen zijn gratis toegankelijk en met drie ervan kan een gratis rondvaart ‘onder zeil’ worden gemaakt op het Noordhollands Kanaal.

 

Beemsterburgwal, Purmerend. Foto: J. Haag.

In Haarlem kun je het in 1927 gebouwde zwembad De Houtvaart bezoeken, waar mannen en vrouwen aanvankelijk gescheiden het water in dienden te plonzen.

In Beverwijk zijn tuin èn tuinzaal van buitenplaats Akerendam, dat nu als ouderenhuisvesting dient, inmiddels gerestaureerd. Dat kan een reden zijn om dit uit 1635 daterende huis te bezoeken, dat is gebouwd voor dr. Jan Bicker, ‘handelaar op het Midden oosten, scheepsbouwer en meerdere malen burgemeester van Amsterdam.’

Nederland kent nog maar één zeventiende eeuwse stadsbibliotheek die nog op de oorspronkelijke locatie staat. Dat is de Librije in Enkhuizen, dat uiteraard tijdens de monumentendagen is te bezoeken.

In Alkmaar kun je nog een kleine, tussen het groen verscholen bunker bekijken, die de Duitse bezetter daar in 1943 heeft neergezet omdat Alkmaar destijds een knooppunt van telefoonlijnen was. De bomvrije bunker diende als telefooncentrale en was met nepramen, geschilderde kozijnen, gordijnen en geraniums gecamoufleerd, al zie je daar nu niets meer van.

Een overzicht van de activiteiten die tijdens de open monumentendagen in Noord-Holland plaatsvinden, is hier te vinden. Een landelijk overzicht is te vinden op www.openmonumentendag.nl.

Written by:

Other posts by

Oneindig Noord-Holland maakt verborgen verhalen zichtbaar samen met:

Bekijk het gehele partneroverzicht