Rembrandts geheimen ontrafeld in vier lezingen

Kenners delen in Museum Het Rembrandthuis de nieuwste ontwikkelingen en ontdekkingen in Rembrandt-onderzoek.

Hoe kom je erachter wie iemand op een portret is? Wanneer weet je of een prent door Rembrandt is gedrukt? Hoe kan computer science kunsthistorici helpen bij hun onderzoek? In het kader van de huidige tentoonstelling Laboratorium Rembrandt organiseert Museum Het Rembrandthuis vier lezingen in januari en februari. Een voor een worden de geheimen van Rembrandts werk ontrafeld door verschillende kenners en onderzoekers.

Deze lezingen zijn gratis te bezoeken met een entreeticket voor Museum Het Rembrandthuis, en vinden plaats van 15:00 tot 16:00 uur op de Vierde etage van de moderne museumvleugel. Voorafgaand en na afloop van de lezing is er gelegenheid om de tentoonstelling Laboratorium Rembrandt. Rembrandts techniek ontrafeld te bezoeken. Inschrijven kan door te mailen naar educatie@rembrandthuis.nl.

12 januari | ‘Wonderlijke watermerken’
Erik Hinterding, conservator prenten van het Rijksmuseum duikt in deze lezing dieper in de watermerken op Rembrandts etsen. Wat kun je hieruit opmaken over de echtheid van prenten?

Hinterding bestudeerde samen met zijn collega Jaco Rutgers wereldwijd ruim 18.000 afdrukken van Rembrandts etsen. Ze ontdekten dat naar schatting bijna de helft van de etsen niet door Rembrandts zelf of zijn atelier zijn gedrukt, maar pas ná zijn dood. In deze lezing hoor je hoe je erachter komt wanneer een ets is afgedrukt. Een tipje van de sluier: van belang zijn de signatuur, een watermerk én het oog van de kenner. En dat alles met behulp van de nieuwste camera’s die extreem inzoomen op de kleinste details. Erik Hinterding vertelt in deze lezing hoe het onderzoek in zijn werk gaat, en welke resultaten hij op het spoor is gekomen.

26 januari | ‘Wie is de man op Rembrandts portret?’
Hoe kom je erachter wie iemand op een portret is? Met deze vraag houdt Leonore van Sloten, conservator van Museum Het Rembrandthuis, zich regelmatig bezig. Zo ook in het geval van Rembrandts portret uit 1637 dat nu te zien is in de tentoonstelling Laboratorium Rembrandt.

Doorgaans wordt de man op dit portret geïdentificeerd als de Amsterdamse predikant Eleasar Swalmius, maar is hij het wel zeker? Leonore van Sloten en Frans Grijzenhout, hoogleraar kunstgeschiedenis, bekeken het portret van alle kanten, spitten archieven door en vergeleken het met andere kunstwerken uit die tijd. In deze lezing zal Leonore van Sloten alle ‘mitsen en maren’ van de traditionele identificatie bespreken en je meenemen in haar spannende onderzoek.

2 februari | ‘Rembrandt and Computer Science’ (voertaal Engels)
In deze lezing zal Dr. Robert Erdmann, Senior Scientist van het Rijksmuseum, vertellen hoe computer science veel vraagstukken over Rembrandts kunstwerken kan beantwoorden. Door meerdere digitale technieken te combineren kan Dr. Erdmann diep in de verschillende verflagen van een schilderij kijken. Hierdoor weten we nu welke stappen Rembrandt nam in het maken van zijn meesterwerken.

De wetenschappelijke tools die Dr. Erdmann gebruikt zijn de macro-XRF-scanner en de curtain viewer. Hij zal de ins en outs van deze technieken uit de doeken doen. Ook neemt hij ons mee in één specifieke casus: het schilderij De man in de rode hoed (collectie Museum Boijmans van Beuningen), dat nu te zien is in de tentoonstelling Laboratorium Rembrandt. Is dit een echte Rembrandt? De meningen verschillen. In deze lezing kom je erachter of computer science kan bijdragen aan de toeschrijving van dit schilderij.

16 februari | ‘Een tijdreis met Rembrandts tekeningen’
Birgit Reissland en Frank Ligterink, onderzoekers verbonden aan het Rijkserfgoedlaboratorium, duiken dieper in materiaal-technisch onderzoek. In hun project ‘Drawing Out Rembrandt’ focussen ze met name op de inkttekeningen van Rembrandt.

Ze laten Rembrandts tekeningen opnieuw spreken door met nieuwe technieken in te zoomen op microscopische sporen. In deze lezing zullen ze een aantal spectaculaire uitkomsten van het onderzoek toelichten. Na afloop zal je nooit meer op dezelfde manier naar een tekening van Rembrandt kijken.